Ic-cint u putirjal.
14.7.05
Ic-Cirku Bertu Funtana 4
Toghma ta’ mewt.
Fuq l-andament tal-istrixxikli nkompli nikteb darb’ohra. Ha mmur lura ghall-muzika.
Fil-bidu tat-80ijiet kienet il-moda tal-mobile discos li kienu jintramaw fi swali centrali madwar Malta. Fil-Belt jien niftakar ic-Civil fi triq l-arcisqof, u dan kien popolari mhux hazin flimkien mal-Coliseum li jekk niftakar sew minn teatru tac-cinema qaleb ghad-disco. Dawn id-diskoteki kienu l-izvog ewlieni taz-zghazagh li kienu jitilghu il-Belt, imma il-muzika disco u pop ma kienetx tinzel tajjeb mal-imharbtin tac-cirku Bertu Funtana.. Fuq ic-cint mnejn konna nibdew il-gurnata kont tisma’ spiss il-frazi ‘toghma ta’ mewt’ li kienet tfisser li ma kienx hemm fejn tmur u x’taghmel u kullimkien kien mejjet.
Pero fi bnadi ohrajn kien hemm minn kien diga qed ikewwen xena gdida. L-AST li kienet parti mill-gvern bdiet tipprepara kuncert rok bl-isem ta’ Rockfest. Dan kellu isir f’Tigne’ bhala parti mill-Maltafest li kien festival internazzjonali ta’ muzika u kultura. Id-data ta’ meta sar l-ewwel darba, jidhirli li kienet Awissu tal-1982. Il-festival kellu jkun jinkludi l-baned rok maltin flimkien ma’ xi ohrajn barranin. F’dik is-sena partikulari jidhirli li kellhom jigu il-Classix Nuveaux, banda rok tan-new wave.
Sakemm dan kollu kien qed jinhema, il-klikek bdew jintefghu fuq il-funtana. Ma kienx spiss li xi hadd johrog b’xi cassette player ghaliex nahseb li mhux kulhadd seta’ jafforda jixtri iehor jekk jinkisirlu. Pero kienet saret drawwa li fejn tarana kont issib lil xi hadd bil-kitarra. Mhux dabna jew tnejn waqaf xi hadd isejjahli Elvis jien u ghaddej biha fit-triq. Fil-grupp kont issib guvintur u tfajliet ghalkemm dawn tal-ahhar ma kienus fil-maggoranza. Imma t-tizwiqa kienet izzomm liz-zewg sessi interessati f’xulxin u min jikkortegga ‘l hawn min jinnamra ‘l hemm u min izegzeg f’xi rokna. Il-motto taghna kont issibu fuq il-flixkun tal-Lacryma Vitis “the world is fine as seen through wine”. Mal-inbid u n-namur id-daqq ma jonqosx zgur u waqt li l-kitarra ddur fuq l-idejn, l-iljieli sajfin fuq il-funtana bdew isiru l-attrazzjoni tan-nies ghaddejjin biex jirkbu tal-linja. Naturalment, dawn it-tipi ta’ serati ma kienux ezatt ‘id-divertiment onest tal-poplu’ bin-namrati jinqalbu taht it-tritoni jew b’xi daghwa fahxija li kienet tirbombja mas-swar tal-kapitali.
F’dawn is-serati sajfin spikkaw xi individwi ghat-talenti taghhom. Simon li konna nsibuh bhala is-Sid ghax kellu x-xehta ta’ Sid Vicious tas-Sex Pistols, kien wiehed minn dawn li l-improvizzazzjoni u l-ispontanjeta tieghu kienet tbellhek. Is-Sid kien idoqq mad-Davy Jones, banda rok u kellhom il-kamra taghhom Tigne fejn l-AST li semmejt qabel kienet bdiet talloka postijiet ghal zghazagh muzicisti jew sportivi.
L-ispontanjeta u l-umorizmu tas-Sid hallew memorji sbieh f’hafna nies f’dawn l-iljieli muzikali u spontanji fejn minghajr ma trid kont tieqaf tisma’ u tippartecipa mad-daqq. Il-perkussjoni kienet tkun improvizzata bil-flieken vojta tal-inbid jew bit-taptip fuq il-kuxtejn. Fortunatament gieli inzerta li xi hadd gie b’cassett recorder u irnexxielna nirrekordjajna zewg serati li fihom ha sehem is-Sid. Wiehed minnhom semmejnieh il-Funtana Buzz u l-iehor li jibqa’ miftakar minn dawk li kienu hemm semmejnieh Sid in Jetta Land li gie irrekordjat fej il-mara l-hoxna taht il-logog ta’ putirjal. Sid in Jetta Land jikkonsisti f’sett ta’ kanzunetti u rakkonti li jghidu l-istorja vera ta’ zaghzugh li inqabad bil-haxixa.
Ir-Rockfest wasal f’Awissu tal-ewwel sena tieghu. Imma dan l-avveniment li kien ilu mistenni, gab mieghu tragedja li waqqghet lil hafna mill-grupp ta’ fuq il-funtana fi swied ta’ qalb. Fl-ewwel lejla tal-kuncert, wiehed mill-gaj taghna, Pawlu li konna nsibuh bhala l-Lennon, waqa’ ghal isfel minn mal-genb tal-arja tal-kuncert u habat rasu. Tliet ijiem wara miet.
B’tifkira tieghu bdejna niltaqghu f’cimiterju abbandunat wara Beltissebh. Din l-esperjenza fejn biha gejna wicc imb wicc mal-mewt, ghamlitna aktar sensittivi lejn xulxin u gabet fostna ir-rispett u l-ghaqda.
Fuq l-andament tal-istrixxikli nkompli nikteb darb’ohra. Ha mmur lura ghall-muzika.
Fil-bidu tat-80ijiet kienet il-moda tal-mobile discos li kienu jintramaw fi swali centrali madwar Malta. Fil-Belt jien niftakar ic-Civil fi triq l-arcisqof, u dan kien popolari mhux hazin flimkien mal-Coliseum li jekk niftakar sew minn teatru tac-cinema qaleb ghad-disco. Dawn id-diskoteki kienu l-izvog ewlieni taz-zghazagh li kienu jitilghu il-Belt, imma il-muzika disco u pop ma kienetx tinzel tajjeb mal-imharbtin tac-cirku Bertu Funtana.. Fuq ic-cint mnejn konna nibdew il-gurnata kont tisma’ spiss il-frazi ‘toghma ta’ mewt’ li kienet tfisser li ma kienx hemm fejn tmur u x’taghmel u kullimkien kien mejjet.
Pero fi bnadi ohrajn kien hemm minn kien diga qed ikewwen xena gdida. L-AST li kienet parti mill-gvern bdiet tipprepara kuncert rok bl-isem ta’ Rockfest. Dan kellu isir f’Tigne’ bhala parti mill-Maltafest li kien festival internazzjonali ta’ muzika u kultura. Id-data ta’ meta sar l-ewwel darba, jidhirli li kienet Awissu tal-1982. Il-festival kellu jkun jinkludi l-baned rok maltin flimkien ma’ xi ohrajn barranin. F’dik is-sena partikulari jidhirli li kellhom jigu il-Classix Nuveaux, banda rok tan-new wave.
Sakemm dan kollu kien qed jinhema, il-klikek bdew jintefghu fuq il-funtana. Ma kienx spiss li xi hadd johrog b’xi cassette player ghaliex nahseb li mhux kulhadd seta’ jafforda jixtri iehor jekk jinkisirlu. Pero kienet saret drawwa li fejn tarana kont issib lil xi hadd bil-kitarra. Mhux dabna jew tnejn waqaf xi hadd isejjahli Elvis jien u ghaddej biha fit-triq. Fil-grupp kont issib guvintur u tfajliet ghalkemm dawn tal-ahhar ma kienus fil-maggoranza. Imma t-tizwiqa kienet izzomm liz-zewg sessi interessati f’xulxin u min jikkortegga ‘l hawn min jinnamra ‘l hemm u min izegzeg f’xi rokna. Il-motto taghna kont issibu fuq il-flixkun tal-Lacryma Vitis “the world is fine as seen through wine”. Mal-inbid u n-namur id-daqq ma jonqosx zgur u waqt li l-kitarra ddur fuq l-idejn, l-iljieli sajfin fuq il-funtana bdew isiru l-attrazzjoni tan-nies ghaddejjin biex jirkbu tal-linja. Naturalment, dawn it-tipi ta’ serati ma kienux ezatt ‘id-divertiment onest tal-poplu’ bin-namrati jinqalbu taht it-tritoni jew b’xi daghwa fahxija li kienet tirbombja mas-swar tal-kapitali.
F’dawn is-serati sajfin spikkaw xi individwi ghat-talenti taghhom. Simon li konna nsibuh bhala is-Sid ghax kellu x-xehta ta’ Sid Vicious tas-Sex Pistols, kien wiehed minn dawn li l-improvizzazzjoni u l-ispontanjeta tieghu kienet tbellhek. Is-Sid kien idoqq mad-Davy Jones, banda rok u kellhom il-kamra taghhom Tigne fejn l-AST li semmejt qabel kienet bdiet talloka postijiet ghal zghazagh muzicisti jew sportivi.
L-ispontanjeta u l-umorizmu tas-Sid hallew memorji sbieh f’hafna nies f’dawn l-iljieli muzikali u spontanji fejn minghajr ma trid kont tieqaf tisma’ u tippartecipa mad-daqq. Il-perkussjoni kienet tkun improvizzata bil-flieken vojta tal-inbid jew bit-taptip fuq il-kuxtejn. Fortunatament gieli inzerta li xi hadd gie b’cassett recorder u irnexxielna nirrekordjajna zewg serati li fihom ha sehem is-Sid. Wiehed minnhom semmejnieh il-Funtana Buzz u l-iehor li jibqa’ miftakar minn dawk li kienu hemm semmejnieh Sid in Jetta Land li gie irrekordjat fej il-mara l-hoxna taht il-logog ta’ putirjal. Sid in Jetta Land jikkonsisti f’sett ta’ kanzunetti u rakkonti li jghidu l-istorja vera ta’ zaghzugh li inqabad bil-haxixa.
Ir-Rockfest wasal f’Awissu tal-ewwel sena tieghu. Imma dan l-avveniment li kien ilu mistenni, gab mieghu tragedja li waqqghet lil hafna mill-grupp ta’ fuq il-funtana fi swied ta’ qalb. Fl-ewwel lejla tal-kuncert, wiehed mill-gaj taghna, Pawlu li konna nsibuh bhala l-Lennon, waqa’ ghal isfel minn mal-genb tal-arja tal-kuncert u habat rasu. Tliet ijiem wara miet.
B’tifkira tieghu bdejna niltaqghu f’cimiterju abbandunat wara Beltissebh. Din l-esperjenza fejn biha gejna wicc imb wicc mal-mewt, ghamlitna aktar sensittivi lejn xulxin u gabet fostna ir-rispett u l-ghaqda.
13.7.05
Mill-istrixxiklu 'PATROL' tas-sensiela KOKO 1988 fil-hanut ta'' Bertu il-Belt Valletta. Kevin wiehed mill-karattri li kien jitpenga regolarment. Id-dizavventuri tieghu fuq il-mutur kienu sinonimi mieghu u din il-karikatura ticcajta bil-fatt li l-karattru abbanduna l-imghoddi imharbat tieghu biex jidhol fil-qasam tal-arti.
Ic-Cirku Bertu Funtana 3
Xi klikek sfaxxaw u ohrajn iffurmaw. Fil-hanut ta’ Bertu in-nies kienu bhal mewg, daqqa gejjin u daqqa sejrin. Il-klikka tal-politechnic imhallta kif kienet, kompliet naqqset mill-parrokkjalita’ tal-Beltin tad-dijuballi u tal-mandragg kif ukoll introduciet bixriet godda influwenzati mill-kulti muzikali amerikani u minn dawk inglizi. Dahhlu l-epressjoniiet “far out!” u “man” wara kull frazi li tinghad u dahal tip ta’ umorizmu stil Ching & Chong. Minkejja d-diversi klikek ta’ zghazagh li ghalkemm integrati fic-cirku wiesa’ ta’ hbieb fl-ispazju tal-kafe imperjali, xorta wahda dawn il-klikek zviluppaw attivitajiet separati mic-centru tac-‘cirku Bertu Funtana’. Flimkien ma’ elementi artistici mill-iskola tat-Targa Gap u zghazagh li ghexu barra minn Malta jew barra mid-dar, il-kafe imperjal kien borma tbaqbaq ta’ ideat u espressjoni.
Wiehed mill-ewwel prodotti li welled ic-cirku kien l-istrixxiklu, ir-rakkont grafiku fuq il-pitazz. L-ewwel strixxiklu kien ukoll ispirat mill-kultura tal-comics amerikani fejn appuntu l-karattri li jiffrekwentaw il-kafe imperajal saru super eroj tipo batman u spiderman. Imbaghad beda jitpenga il-KOKO li kien ukoll komiku imma aktar fuq il-linji tad-Dandy u l-Beano. Id-disinn tal-istrixxikli naturalment ma’ kellux id-daqqa professjonali, anzi kien ikun ahrax u mhazzez malajr, ghaliex minnbarra li l-bicca l-kbira tal-kontributuri ma kienux imharrgin fis-sengha tal-arti sekwenzjali, gieli wkoll tpenga fil-hanut stess qalb il-gegwigija ta’ nies u l-inbih tal-klieb ta’ Bertu. Maz-zmien ix-xoghol fiq l-istrixxikli sar iktar mirqum u beda jizviluppa stil ghalih u jitbieghed mill-isterjotipi tal-comics amerikani u inglizi.
Il-kontributuri f’dawn l-istrixxikli kienu diversi imma ftit minnhom zammew ruhom impenjati biex izommu s-serje tas-super eroj (li imbaghad saru il-Wisq Qalbenin) u s-sensiela KOKO li kienet miftuha ghat-temi kollha taht il-kappa tax-xemx u lil hinn minnha.
Il-popolarita’ ta’ dawn l-istrixxikli kibret konsiderevolment minhabba li fihom wiehed kien isib karikaturi ta’ nies ta’ vera, xi kultant ukoll grajjiet li sehhew veramnet, kritika socjali u politika kif ukoll ideat bizarri u umorizmu li hafna drabi kien jinftiehem u jkun apprezzat l-iktar min-nies tac-cirku.
Tkompli
.................
Wiehed mill-ewwel prodotti li welled ic-cirku kien l-istrixxiklu, ir-rakkont grafiku fuq il-pitazz. L-ewwel strixxiklu kien ukoll ispirat mill-kultura tal-comics amerikani fejn appuntu l-karattri li jiffrekwentaw il-kafe imperajal saru super eroj tipo batman u spiderman. Imbaghad beda jitpenga il-KOKO li kien ukoll komiku imma aktar fuq il-linji tad-Dandy u l-Beano. Id-disinn tal-istrixxikli naturalment ma’ kellux id-daqqa professjonali, anzi kien ikun ahrax u mhazzez malajr, ghaliex minnbarra li l-bicca l-kbira tal-kontributuri ma kienux imharrgin fis-sengha tal-arti sekwenzjali, gieli wkoll tpenga fil-hanut stess qalb il-gegwigija ta’ nies u l-inbih tal-klieb ta’ Bertu. Maz-zmien ix-xoghol fiq l-istrixxikli sar iktar mirqum u beda jizviluppa stil ghalih u jitbieghed mill-isterjotipi tal-comics amerikani u inglizi.
Il-kontributuri f’dawn l-istrixxikli kienu diversi imma ftit minnhom zammew ruhom impenjati biex izommu s-serje tas-super eroj (li imbaghad saru il-Wisq Qalbenin) u s-sensiela KOKO li kienet miftuha ghat-temi kollha taht il-kappa tax-xemx u lil hinn minnha.
Il-popolarita’ ta’ dawn l-istrixxikli kibret konsiderevolment minhabba li fihom wiehed kien isib karikaturi ta’ nies ta’ vera, xi kultant ukoll grajjiet li sehhew veramnet, kritika socjali u politika kif ukoll ideat bizarri u umorizmu li hafna drabi kien jinftiehem u jkun apprezzat l-iktar min-nies tac-cirku.
Tkompli
.................
12.7.05
Ic-Cirku Bertu Funtana 2
Fis-70ijiet, il-kafe imperjali jghidu li kien hanut tat-titotla fejn in-nies tax-xoghol f’dak l-inhawi tal-Belt kienu jghaddu ghal xi belgha kafe u zewg pastizzi. Il-pastizzar difatti kien jaghgen u jahmi ezatt fuq it-titotla u ghalhekk bil-pastizzi dejjem maghmulin friski. Meta Bertu ha l-hanut f’idejh xi t-80/81 il-pastizzar kien zarma u ghalaq ghal kollox. Bertu rama l-hanut b’daqsxejn ta’ bar ghall-ispirti imma l-karatteristika maltija tal-hanut baqghet. L-imwejjed tal-kawba bil-wicc tal-irham parigg il-bank, il-vetrini zghar, is-siggijiet bid-disinji mnaqqxin u l-ixkafef bl-inbejjed mal-hajt. Anki s-serratura mferrxa mal-art kellu, a la antika. Fil-bidu ta’ dan kollu kien hemm certu Nikol, sagristan dumnikan li malli kien ilesti l-qadi tal-knisja kien imur u jilbes punk u flimkien ma’ zewgt ihbieb ohra, il-Majo u r-Roj, bdew jintefghu fil-kafe imperjal strada merkanti. Il-bicca cassett player li kellu Bertu ma’ damx wisq ma’ beda jdawwar l-iStranglers u l-Clash. Il-kelma griet li fit-tali hanut wiehed seta’ jisma’ il-muzika alternattiva. Mill-punks gew ir-rockers u l-bqija u l-kafe imperjal sar ix-xehda tal-imharbtin. Il-karattru ta’ Bertu ikklikkja sew ma’ dawn iz-zghazagh libsin il-holoq u z-zippijiet, b’xaghrhom rizza jew ibblicjat, inqarwez jew imberfel.
Matul il-gurnata fil-hanut kont tara nies minn kull klassi u professjoni, avukati, nutara, periti, arkivisti, stampaturi u haddiema ohra li kollha kienu klijentela regolari fil-kafe imperajal izda il-mawra taghhom kienet tkun qasira u kif ilestu mill-kafe jew te tarahom lura ghal xogholhom. Min-naha l-ohra l-imharbtin rockers, li hafna minnhom kienu bla xoghol, kienu jqattghu is-sighat jixorbu tazza te u jitkellmu u jargumentaw fuq ix-xena muzikali barranija u fuq il-valuri ‘l-godda’ li din kienet qed twassal. Movimenti kbar li kkreaw iz-zghazagh barra minn Malta, bhall-moviment tal-hippies, bil-kemm missewna fuq din il-gzira, filwaqt li l-punk rock halla impatt kwazi insinifikanti. Madankollu dawk li kienu konxji ta’ dawn ic-caqliqiet socjali kienu jhobbu jiddiskutuhom u jippruvaw ixerrduhom. Dan kollu wiehed irid jarah fil-kuntest Malti fl-era ta’ Mintoff fejn il-materjalizmu u r-renji ekonomici ma’ kienux predominanti bhal ma kienu fl-Ewropa u ghalhekk il-htiega tal-anti-establishment kienet kwistjoni izghar mill-glieda kontra l-korruzzjoni istituzzjonalizzata u mill-htiega tal-pluralizmu fis-sistemi socjali.ta’ pajjizna.
Tkompli.
...............
Matul il-gurnata fil-hanut kont tara nies minn kull klassi u professjoni, avukati, nutara, periti, arkivisti, stampaturi u haddiema ohra li kollha kienu klijentela regolari fil-kafe imperajal izda il-mawra taghhom kienet tkun qasira u kif ilestu mill-kafe jew te tarahom lura ghal xogholhom. Min-naha l-ohra l-imharbtin rockers, li hafna minnhom kienu bla xoghol, kienu jqattghu is-sighat jixorbu tazza te u jitkellmu u jargumentaw fuq ix-xena muzikali barranija u fuq il-valuri ‘l-godda’ li din kienet qed twassal. Movimenti kbar li kkreaw iz-zghazagh barra minn Malta, bhall-moviment tal-hippies, bil-kemm missewna fuq din il-gzira, filwaqt li l-punk rock halla impatt kwazi insinifikanti. Madankollu dawk li kienu konxji ta’ dawn ic-caqliqiet socjali kienu jhobbu jiddiskutuhom u jippruvaw ixerrduhom. Dan kollu wiehed irid jarah fil-kuntest Malti fl-era ta’ Mintoff fejn il-materjalizmu u r-renji ekonomici ma’ kienux predominanti bhal ma kienu fl-Ewropa u ghalhekk il-htiega tal-anti-establishment kienet kwistjoni izghar mill-glieda kontra l-korruzzjoni istituzzjonalizzata u mill-htiega tal-pluralizmu fis-sistemi socjali.ta’ pajjizna.
Tkompli.
...............
11.7.05
Ic-Cirku Bertu Funtana 1
L-istrixxiklu tal-PAQQAMANIJA se jieqaf ghal pawsa ta’ ftit gimghat peress li ma bhalissa m’ghandix iz-zmien noqormu ghal fuq il-blogg tieghi.
Ftit gimghat ilu kienet gietni x-xewqa li nibbloggja dwar xi attivita’ ta’ grupp ta’ hbieb li kienu jiltaqghu fit-80ijiet u li bhal hafna grupp ohra kienu jiffrekwentaw f'postijiet differneti skond it-temp u l-hin. Issa f’dawk iz-zminijiet xotti ma kienx facli li ssib xi Montmartre jew xi Riviera Franciza hawn Malta imma nahseb jekk wiehed jaghmel xi studju antropologiku fuq l-attivita’ artistika, kulturali u socjali ta’ dawk iz-zmenijiet, nahseb li wiehed ma tantx jitbieghed mill-ekwivalenti. Per ezempju niftakar l-attivita’ teatrali li ghalkemm minima u skarsa mix-xinxilli tal-lum, kienet tinhass fiha il-forza politika u z-zerriegha ta’ generazzjoni gdida. Min jista’ jinsa’ lil Ateatru u r-raprezentazzjonijiet taghhom li minkejja l-fjakkizza ta’ props, xenarju u kostumi, id-drammi taghhom kienu penetranti tant li jien cert li ispiraw bosta li llum ghadhom jikkuntribwixxu fil-kultura ta’ pajjizna.
Ic-cirku ta’ hbieb li se nsemmi jien huwa aktar umli f’dan ir-rigward u id-deskrizzjonijiet zghar li bi hsibni nwassal dwaru f’dan il-blogg huma aktar intizi biex juru l-kuntrasti jew is-similaritajiet ma’ dak li qed jigri illum fix-xena taz-zghazagh kif ukoll biex jiddemostraw kif crieki zghar ta’ nies li jwettqu attivita’ zghir kemm hi zghira ghandhom ukoll sehem mill-istampa l-kbira ta’ dak li jkun qed isehh fil-pajjiz.
Il-cirku ta’ hbieb li qed insemmi jien faqqas minn gruppi ohra u matul iz-zmien tieghu faqqsu ohrajn li infirdu mill-qalba tal-attivita’ biex iffurmaw ohrajn differenti. Il-qalba tal-grupp ma kinitx wahda fissa u d-dinamika taghha bidlitha u ferrxitha matul l-ghaxar snin ta’ hajja taghha.
Kienu jiltaqaghu fil-kapitali Vallletta, hafna minnhom kienu gejjin minn diversi postijiet ohra madwar Malta. Bhal ma jafu hafna, it-80ijiet kienu zmenijiet xi ftit imqallba politikament u bil-qaghd jizdied u l-atmosfera partiggjana tikkarga gmielha, grupp ta’ zghazagh dizilluzi mis-sistema socjali laqqaghhom id-destin biex jimmanifestaw ir-ribelljoni taghhom f’xi forma ta’ attivita jew ohra. Dak iz-zmien, l-opportunitajiet ma kienux varji daqs illum u ghalhekk l-iktar postijiet komuni kienu l-barijiet u l-pjazez. Il-grupp li qed insemmi kellu dawn il-postijiet principali li kienu, il-funtana tat-tritoni, ic-cint ta’ bieb il-belt u l-kafe imperjali fil-Belt Valletta (ghand Bertu tal-klieb). Il-grupp ma kienx organizzat minn xi mexxejja partikulari imma kien jibbaza l-attivita’ tieghu skond l-inizjattivi ta’ l-ispontanjeta' tal-istess individwi fi hdanu.
Minkejja li z-zghazagh fil-grupp kienu gejjin minn ambjenti different u bi preparazzjoni edukattiva differenti, l-iktar element li kien iqieghed lil kulhadd fl-istess qoffa, bla dubju kien l-imhabba ghall-muzika zaghzugha ta’ dak iz-zmien. It-tahlita kienet varja fil-grupp tant li kont issib rockers, punk rockers, rasta, ska, mods u hippies kollha flimkien ihokku spalla ma’ spalla. Il-fatt li din it-tip ta’ muzika kienet twassal kritika socjali, ir-ribelljon kontra l-istablishment u t-twelid ta’ valuri godda (anki jekk waslu tard hawn Malta) kienu l-awtem ghall-ezistenza ta’ dan il-grupp.
Minkejja li llum jien ghandi xi rizervi fuq in-natura tal-attivitajiet li zviluppaw minn dan il-grupp aktar 'il quddiem, nista’ nsemmi tnejn li jien nghozz hafna. Dawn kienu il-muzika spontanja fit-toroq u l-ohra hija l-kultura tar-rakkont graffiku. Fuq tal-ewwel nghidilkom aktar ‘il quddiem u fuq tat-tieni se nimpustalkom xi kampjuni li ghalkemm forsi ma jinftehmux minn kulhadd ghax generalment kienu jinkludu nies li kienu jiffrekwentaw ic-cirku, xorta pero, wiehed jista’ japprezzha l-espressjonijiet illustrattivi ta’ nies fi hdan il-grupp li introducew dan il-medju li sa dak iz-zmien, lokalment, kien ghadu skars.
Ftit gimghat ilu kienet gietni x-xewqa li nibbloggja dwar xi attivita’ ta’ grupp ta’ hbieb li kienu jiltaqghu fit-80ijiet u li bhal hafna grupp ohra kienu jiffrekwentaw f'postijiet differneti skond it-temp u l-hin. Issa f’dawk iz-zminijiet xotti ma kienx facli li ssib xi Montmartre jew xi Riviera Franciza hawn Malta imma nahseb jekk wiehed jaghmel xi studju antropologiku fuq l-attivita’ artistika, kulturali u socjali ta’ dawk iz-zmenijiet, nahseb li wiehed ma tantx jitbieghed mill-ekwivalenti. Per ezempju niftakar l-attivita’ teatrali li ghalkemm minima u skarsa mix-xinxilli tal-lum, kienet tinhass fiha il-forza politika u z-zerriegha ta’ generazzjoni gdida. Min jista’ jinsa’ lil Ateatru u r-raprezentazzjonijiet taghhom li minkejja l-fjakkizza ta’ props, xenarju u kostumi, id-drammi taghhom kienu penetranti tant li jien cert li ispiraw bosta li llum ghadhom jikkuntribwixxu fil-kultura ta’ pajjizna.
Ic-cirku ta’ hbieb li se nsemmi jien huwa aktar umli f’dan ir-rigward u id-deskrizzjonijiet zghar li bi hsibni nwassal dwaru f’dan il-blogg huma aktar intizi biex juru l-kuntrasti jew is-similaritajiet ma’ dak li qed jigri illum fix-xena taz-zghazagh kif ukoll biex jiddemostraw kif crieki zghar ta’ nies li jwettqu attivita’ zghir kemm hi zghira ghandhom ukoll sehem mill-istampa l-kbira ta’ dak li jkun qed isehh fil-pajjiz.
Il-cirku ta’ hbieb li qed insemmi jien faqqas minn gruppi ohra u matul iz-zmien tieghu faqqsu ohrajn li infirdu mill-qalba tal-attivita’ biex iffurmaw ohrajn differenti. Il-qalba tal-grupp ma kinitx wahda fissa u d-dinamika taghha bidlitha u ferrxitha matul l-ghaxar snin ta’ hajja taghha.
Kienu jiltaqaghu fil-kapitali Vallletta, hafna minnhom kienu gejjin minn diversi postijiet ohra madwar Malta. Bhal ma jafu hafna, it-80ijiet kienu zmenijiet xi ftit imqallba politikament u bil-qaghd jizdied u l-atmosfera partiggjana tikkarga gmielha, grupp ta’ zghazagh dizilluzi mis-sistema socjali laqqaghhom id-destin biex jimmanifestaw ir-ribelljoni taghhom f’xi forma ta’ attivita jew ohra. Dak iz-zmien, l-opportunitajiet ma kienux varji daqs illum u ghalhekk l-iktar postijiet komuni kienu l-barijiet u l-pjazez. Il-grupp li qed insemmi kellu dawn il-postijiet principali li kienu, il-funtana tat-tritoni, ic-cint ta’ bieb il-belt u l-kafe imperjali fil-Belt Valletta (ghand Bertu tal-klieb). Il-grupp ma kienx organizzat minn xi mexxejja partikulari imma kien jibbaza l-attivita’ tieghu skond l-inizjattivi ta’ l-ispontanjeta' tal-istess individwi fi hdanu.
Minkejja li z-zghazagh fil-grupp kienu gejjin minn ambjenti different u bi preparazzjoni edukattiva differenti, l-iktar element li kien iqieghed lil kulhadd fl-istess qoffa, bla dubju kien l-imhabba ghall-muzika zaghzugha ta’ dak iz-zmien. It-tahlita kienet varja fil-grupp tant li kont issib rockers, punk rockers, rasta, ska, mods u hippies kollha flimkien ihokku spalla ma’ spalla. Il-fatt li din it-tip ta’ muzika kienet twassal kritika socjali, ir-ribelljon kontra l-istablishment u t-twelid ta’ valuri godda (anki jekk waslu tard hawn Malta) kienu l-awtem ghall-ezistenza ta’ dan il-grupp.
Minkejja li llum jien ghandi xi rizervi fuq in-natura tal-attivitajiet li zviluppaw minn dan il-grupp aktar 'il quddiem, nista’ nsemmi tnejn li jien nghozz hafna. Dawn kienu il-muzika spontanja fit-toroq u l-ohra hija l-kultura tar-rakkont graffiku. Fuq tal-ewwel nghidilkom aktar ‘il quddiem u fuq tat-tieni se nimpustalkom xi kampjuni li ghalkemm forsi ma jinftehmux minn kulhadd ghax generalment kienu jinkludu nies li kienu jiffrekwentaw ic-cirku, xorta pero, wiehed jista’ japprezzha l-espressjonijiet illustrattivi ta’ nies fi hdan il-grupp li introducew dan il-medju li sa dak iz-zmien, lokalment, kien ghadu skars.
8.7.05
Ghajn ghal ghajn, sinna ghal sinna.
Quddiem din it-tragedja umana, wiehed ma jistax ma jitnikkitx. L-ispluzjonijiet f’Londra gabu maghhom biza’ u swied ta’ qalb. Ghal dawk li tilfu l-gheziez taghhom u ghall-ohrajn li ndarbu serjament, dan il-jum se jibqa’ tebgha sewda fuq hajjithom kollha. Tassew hela ta’ hajjiet. F’dawn il-mumenti ta’ dieqa wiehed normalment joqghod lura milli jikkummenta dwar x’ikkawza din l-istess tragedja. Fl-opinjoniji tieghi nahseb li jkun zball jekk ma nnsaqsux “l-ghaliex” wara li d-duhhan tal-ispluzjonijiet ikun ghab u quddiemna jitfacca d-dmija niexef tal-midruba u l-mejtin.
Hadd mhu cert imma jidher li l-attakk sar mill-istess organizzazzjoni sigrieta li attakkaw Madrid bl-istess motivi ta’ tpattija kontra l-gwerra tal-Iraq u simpatizzanti mal-Al Qajda. Jekk hu hekk, allura din hija stqarrijia politika cara. Jekk nisimghu ftit x’qalu l-mexxejja ta’ xi pajjizi b’reazjoni tal-ahbar kerha. nisimghu minghandhom kliem li jinkludi xi ftit minn dawn il-frazijiet: “attakki godardi, barbari fuq l-umanita’”, “attakki mhux fuq pajjiz wiehed imma fuq in-nazzjonijiet kollha u fuq is-socjetajiet civilizzati”, “attakki li saru minn nies li jxerdu l-mibgheda” ecc ecc.
Tabilhaqq dan jista’ jkun minnu, pero ma nistghux ma nharsux lejn il-problema fit-total taghha u allura imbaghad, kif nistghu ninsew il-gidba ta’ Blair dwar il-potenzjal ta’ Saddam biex juza l-armi tal-qerda tal-massa f’45 minuta? Kif nistghu ninsew it-tama u l-mghodrija ta’ Bush li mar ixerred fl-Iraq permezz tat-truppi kompassjonati tieghu wara li illegalment injora l-approvazzjoni tal-Gnus Maghquda? Kif nistghu ninsew li l-istess Blair u l-Bush gew eletti mill-gdid mill-istess popli taghhom wara li kkommettew dawn ir-reati li bdew gwerra illegittima u li swiet il-hajjiet ta’ hafna nies?
Min huma n-nies innocenti?....dawk li mietu bil-missili fl-invazjoni anglo-amerikana tal-Iraq wara ghexur ta’ snin taht il-madmad ta' Saddam, jew dawk li mietu f’attakki terroristici f’Londra wara li ma rnexxilhomx jehilsu minn Blair wara li dahhalhom fi gwerra?
L-ispluzjonijiet f’Londru zgur li se jkomplu jifirxu n-nirien tal-mibghedu u t-tpattija fil-punent. L-atti mdemmija tat-terroristi huma kontropruducenti. Il-mexxejja punentin b’kawtela kbira jqisu kliemhom f’dawn il-mumenti imma bejn kelma u ohra tinduna li qed irewhu fuq in-nar. Huwa fl-interess taghhom li jkomplu jzommu l-pozizzjonijiet li hadu fuq din il-gwerra ghal hafna ragunijiet li nahseb jafhom kulhadd. Il-prospetti li xi hadd miz-zewg nahat icedi bicca huma remoti hafna. Il-passi gganteski tal-globalizzazzjoni u l-htiega tas-sigurta’ tal-punent jibqghu il-prijoritajiet tal-Amerka u l-Ewropa filwaqt li t-tradizzjonijiet islamici u t-d-difiza teritorjali jibqghu il-prijoritajiet tal-lvant nofsani u tal-pajjizi tal- maghreb. Il-gwerra naturalment mhix ezattament bejn dawn iz-zewg nahat ghaliex hadd minn tat-tieni naha ma jazzarda jehodha direttament kontra tal-ewwel specjalmenti kontra l-Amerka li hija l-unika superpotenza u li ma tirbhilha qatt f’kumbattiment dirett. Ghalhekk inholoq ghadu invizibbli biex jippenetra b’mod iktar facli il-barsalli strategici u fl-istess him ikun difficli biex taqbdu.
Dan l-ghadu huwa iktar perikoluz ghax ma tistax tinnegozja mieghu fuq il-mejda. Jien m’ghandix soluzzjonijiet ghal dawn il-problemi dinjin imma fil-limitazzjonijiet tieghi iddecidejt li la bil-vot u lanqas bil-mod kif nghix m'jien se nkompli nappoggja is-supremazija tal-punent, l-infiltrazzjoni taghha f’kull pajjiz u d-driegh kbir tal-globalizzazzjoni li mhu xejn ghajr imperu ekonomiku u kulturali.
Jien personalment nara ftit tama biex dan il-konflitt jintemm. Il-punent sar jiddependi wisq minn risorsi naturali li m’ghandux bizzejjed fit-teritorji tieghu kif ukoll jehtieglu jespandi l-ekonomija tieghu biex jipprizerva l-livell ta’ ghajxien hali u kapriccuz li issa dara bih. Il-fundamentalisti islamici huma firien imrekknin u ghalhekk se jkomplu jhebbu ghal punent bla biza’ u bla hniena. Wiehed ipatiha lil iehor. Kif kien qal darba Gandhi, jekk se nkompli bil-politika ta’ ghajn ghal ghajn u sinna ghal sinna, id-dinja kollha taghma u tispicca bla snien.
Hadd mhu cert imma jidher li l-attakk sar mill-istess organizzazzjoni sigrieta li attakkaw Madrid bl-istess motivi ta’ tpattija kontra l-gwerra tal-Iraq u simpatizzanti mal-Al Qajda. Jekk hu hekk, allura din hija stqarrijia politika cara. Jekk nisimghu ftit x’qalu l-mexxejja ta’ xi pajjizi b’reazjoni tal-ahbar kerha. nisimghu minghandhom kliem li jinkludi xi ftit minn dawn il-frazijiet: “attakki godardi, barbari fuq l-umanita’”, “attakki mhux fuq pajjiz wiehed imma fuq in-nazzjonijiet kollha u fuq is-socjetajiet civilizzati”, “attakki li saru minn nies li jxerdu l-mibgheda” ecc ecc.
Tabilhaqq dan jista’ jkun minnu, pero ma nistghux ma nharsux lejn il-problema fit-total taghha u allura imbaghad, kif nistghu ninsew il-gidba ta’ Blair dwar il-potenzjal ta’ Saddam biex juza l-armi tal-qerda tal-massa f’45 minuta? Kif nistghu ninsew it-tama u l-mghodrija ta’ Bush li mar ixerred fl-Iraq permezz tat-truppi kompassjonati tieghu wara li illegalment injora l-approvazzjoni tal-Gnus Maghquda? Kif nistghu ninsew li l-istess Blair u l-Bush gew eletti mill-gdid mill-istess popli taghhom wara li kkommettew dawn ir-reati li bdew gwerra illegittima u li swiet il-hajjiet ta’ hafna nies?
Min huma n-nies innocenti?....dawk li mietu bil-missili fl-invazjoni anglo-amerikana tal-Iraq wara ghexur ta’ snin taht il-madmad ta' Saddam, jew dawk li mietu f’attakki terroristici f’Londra wara li ma rnexxilhomx jehilsu minn Blair wara li dahhalhom fi gwerra?
L-ispluzjonijiet f’Londru zgur li se jkomplu jifirxu n-nirien tal-mibghedu u t-tpattija fil-punent. L-atti mdemmija tat-terroristi huma kontropruducenti. Il-mexxejja punentin b’kawtela kbira jqisu kliemhom f’dawn il-mumenti imma bejn kelma u ohra tinduna li qed irewhu fuq in-nar. Huwa fl-interess taghhom li jkomplu jzommu l-pozizzjonijiet li hadu fuq din il-gwerra ghal hafna ragunijiet li nahseb jafhom kulhadd. Il-prospetti li xi hadd miz-zewg nahat icedi bicca huma remoti hafna. Il-passi gganteski tal-globalizzazzjoni u l-htiega tas-sigurta’ tal-punent jibqghu il-prijoritajiet tal-Amerka u l-Ewropa filwaqt li t-tradizzjonijiet islamici u t-d-difiza teritorjali jibqghu il-prijoritajiet tal-lvant nofsani u tal-pajjizi tal- maghreb. Il-gwerra naturalment mhix ezattament bejn dawn iz-zewg nahat ghaliex hadd minn tat-tieni naha ma jazzarda jehodha direttament kontra tal-ewwel specjalmenti kontra l-Amerka li hija l-unika superpotenza u li ma tirbhilha qatt f’kumbattiment dirett. Ghalhekk inholoq ghadu invizibbli biex jippenetra b’mod iktar facli il-barsalli strategici u fl-istess him ikun difficli biex taqbdu.
Dan l-ghadu huwa iktar perikoluz ghax ma tistax tinnegozja mieghu fuq il-mejda. Jien m’ghandix soluzzjonijiet ghal dawn il-problemi dinjin imma fil-limitazzjonijiet tieghi iddecidejt li la bil-vot u lanqas bil-mod kif nghix m'jien se nkompli nappoggja is-supremazija tal-punent, l-infiltrazzjoni taghha f’kull pajjiz u d-driegh kbir tal-globalizzazzjoni li mhu xejn ghajr imperu ekonomiku u kulturali.
Jien personalment nara ftit tama biex dan il-konflitt jintemm. Il-punent sar jiddependi wisq minn risorsi naturali li m’ghandux bizzejjed fit-teritorji tieghu kif ukoll jehtieglu jespandi l-ekonomija tieghu biex jipprizerva l-livell ta’ ghajxien hali u kapriccuz li issa dara bih. Il-fundamentalisti islamici huma firien imrekknin u ghalhekk se jkomplu jhebbu ghal punent bla biza’ u bla hniena. Wiehed ipatiha lil iehor. Kif kien qal darba Gandhi, jekk se nkompli bil-politika ta’ ghajn ghal ghajn u sinna ghal sinna, id-dinja kollha taghma u tispicca bla snien.
4.7.05
KAMPANJA ghall-istorduti
Jien imrobbi li farka li hi farka ta’ karta ma narmihiex barra fit-triq. Kull fejn kienu jiehdu lili u l-huti, il-genituri tieghi kienu jgorru maghhom borza jew xi haga biex qoxra ta’ banana jew qartas ma jintremiex fl-art u la fil-kampanja, la fejn il-bahar u lanqas imkien. Hekk kbirt u hekk bqajt naghmel u kien hemm waqtiet meta idecidejt li naghmilha tal-kurnut u nigbor il-hmieg li jhalli haddiehor. L-iskart bdejt nisseparah (ghal xejn) sa mill-1992 meta Stanley Zammit dak iz-zmien seg. parl..tal-ambjent introduca s-separazzjoni tal-iskart f'Malta. Din l-imgieba civika tieghi hi parti minni u naghmillha ghax nirrispetta lil ghajri u lin-nies ta’ madwari.
Issa jien ilni nivvota lil partit nazzjonalista fl-elezzjonijiet generali sa mill-1987 meta vvutajt l-ewwel darba f’hajti. Sa qabel din is-sena l-art tal-Maltin kienet ilha li bdiet tittiekel u tittiehed mill-barunijiet ta’ Mintoff ghal skopijiet privati, u kummercjali. Il-Marsa tal-Inglizi ma baqghetx f’idejn l-Inglizi imma giet f’idejn il-Maltin imma parti sostanzjali minnha hallewha esklussivament ghal-creme de la creme. U ma' din zdiedu gzuz ohra li saru esklussivi flimkien mar-Reserved To Owner illegali li tara kullimkien fil-kampanja.. Il-partit Nazzjonalista kellu din il-frazi famuza fil-programm elettorali tazl-1987 li kienet il-lixka ghal kull ambjentalista lokali. Il-frazi kienet “ u Malta terga’ twarrad fis-sbuhija.” Riedu jghidu li kienu se jrazznu l-izvilupp tal-bini u jaghmlu minn Malta pajjiz il-gmiel tieghu.
Sal-gurnata mqaddsa tal-lum, l-art ghada tittiekel, mhux bin-naqriet imma bil-mijiet ta’ ettari, mill-hniezer tal-kummerc li qishom belliegha fuq l-art, ilefilfu kull fejn jaraw wesgha, xaghra, jew wilga. Issa jmiss ix-xaghra l-hamra ta’ Ghajn Tuffieha u qed tistenna l-kundanna tal-mewt minghand il-mepa.
Il-gvern qed jipprova jzomm isem Malta mat-turist li jigi u jsib il-hmieg ma’wiccu, billi jintensifika l-infurzar u jzid il-multi. Dan kollu sewwa imma kif imbaghad jigi jordna lill-mepa tidentifika s-siti ghal-koros tal-golf. Kif jigi u jaqta’ 112 ettaru art pubblka fi stat naturali u jaghtiha lill-erba’ hzierer biex imeximxu kemm jifilhu u jhallu biss xi grassa jew qarquca bhala taxxa?
M’hemm xejn li jista’ jdawwar lill-gvern lura minn din id-decizjoni meta titiehed. u jista’ jkun li l-pubbliku in generali huwa sajjem mill-informazzjoni dwar l-istupru ta’ art f’din il-gzira. Ghandu mnejn ikun hemm bosta li jiggustaw dik il-hdura tal-haxix bit-tuba u jemmnu l-illusjonijiet li qed jinholqu biex isehh l-izvilupp taghha bhala korsa tal-golf. Il-kwistjoni kollha tal-Verdala jista’ jkun ukoll li kienet xarad min-naha tal-mepa biex mhux dejjem tidher li qed tiffavorixxi il-hniezer spekulaturi ta’ din id-dinja. Dan it-tip ta’ zvilupp ma hawnx loku fuq din blata-simenta f’nofs il-mediterran.
Ghalhekk mil-lum jien iddecidejt li nibda kampanja ta’ dizobbidjenza civili biex nohloq pressjoni fuq il-gvern. Mil-lum se nieqaf nissepara l-iskart u se nibda narmi barra fit-triq. Dan se naghmlu biex dik is-sezzjoni ta' nies li mhix konxja bl-istupru fahxi li qed isir fuq l-ambjent tibda tirrealizza li karta u borza zibel fit-triq mhi xejn hdejn il-herba li qed issir fuq l-art naturali li fadlilna. Borza zibel fit-triq, saqqu, loki u kondojiet kollha jingabru u l-post jerga’ jigi kif kien imma x-Xaghra l-hamra, il-Bahrija u Has-Saptan kif nistghu nergghu ingibuhom lura?
Il-kampanja tieghi li jisimha IZ-ZIBEL FIT-TRIQ, CAJTA ...hija primciparjament indirizzata ghall-istorduti ta’ din id-dinja. Ricerka hafifa fuq l-eteru sibt li storduti fid-dinja kollha hawn tnejn biss. Wiehed minnhom jien u l-iehor impostur li xoghlu hu jahsel il-lokijiet fil-wanowwann. Milli jidher il-kampanja tieghi se tmut fuq ommha.
Issa jien ilni nivvota lil partit nazzjonalista fl-elezzjonijiet generali sa mill-1987 meta vvutajt l-ewwel darba f’hajti. Sa qabel din is-sena l-art tal-Maltin kienet ilha li bdiet tittiekel u tittiehed mill-barunijiet ta’ Mintoff ghal skopijiet privati, u kummercjali. Il-Marsa tal-Inglizi ma baqghetx f’idejn l-Inglizi imma giet f’idejn il-Maltin imma parti sostanzjali minnha hallewha esklussivament ghal-creme de la creme. U ma' din zdiedu gzuz ohra li saru esklussivi flimkien mar-Reserved To Owner illegali li tara kullimkien fil-kampanja.. Il-partit Nazzjonalista kellu din il-frazi famuza fil-programm elettorali tazl-1987 li kienet il-lixka ghal kull ambjentalista lokali. Il-frazi kienet “ u Malta terga’ twarrad fis-sbuhija.” Riedu jghidu li kienu se jrazznu l-izvilupp tal-bini u jaghmlu minn Malta pajjiz il-gmiel tieghu.
Sal-gurnata mqaddsa tal-lum, l-art ghada tittiekel, mhux bin-naqriet imma bil-mijiet ta’ ettari, mill-hniezer tal-kummerc li qishom belliegha fuq l-art, ilefilfu kull fejn jaraw wesgha, xaghra, jew wilga. Issa jmiss ix-xaghra l-hamra ta’ Ghajn Tuffieha u qed tistenna l-kundanna tal-mewt minghand il-mepa.
Il-gvern qed jipprova jzomm isem Malta mat-turist li jigi u jsib il-hmieg ma’wiccu, billi jintensifika l-infurzar u jzid il-multi. Dan kollu sewwa imma kif imbaghad jigi jordna lill-mepa tidentifika s-siti ghal-koros tal-golf. Kif jigi u jaqta’ 112 ettaru art pubblka fi stat naturali u jaghtiha lill-erba’ hzierer biex imeximxu kemm jifilhu u jhallu biss xi grassa jew qarquca bhala taxxa?
M’hemm xejn li jista’ jdawwar lill-gvern lura minn din id-decizjoni meta titiehed. u jista’ jkun li l-pubbliku in generali huwa sajjem mill-informazzjoni dwar l-istupru ta’ art f’din il-gzira. Ghandu mnejn ikun hemm bosta li jiggustaw dik il-hdura tal-haxix bit-tuba u jemmnu l-illusjonijiet li qed jinholqu biex isehh l-izvilupp taghha bhala korsa tal-golf. Il-kwistjoni kollha tal-Verdala jista’ jkun ukoll li kienet xarad min-naha tal-mepa biex mhux dejjem tidher li qed tiffavorixxi il-hniezer spekulaturi ta’ din id-dinja. Dan it-tip ta’ zvilupp ma hawnx loku fuq din blata-simenta f’nofs il-mediterran.
Ghalhekk mil-lum jien iddecidejt li nibda kampanja ta’ dizobbidjenza civili biex nohloq pressjoni fuq il-gvern. Mil-lum se nieqaf nissepara l-iskart u se nibda narmi barra fit-triq. Dan se naghmlu biex dik is-sezzjoni ta' nies li mhix konxja bl-istupru fahxi li qed isir fuq l-ambjent tibda tirrealizza li karta u borza zibel fit-triq mhi xejn hdejn il-herba li qed issir fuq l-art naturali li fadlilna. Borza zibel fit-triq, saqqu, loki u kondojiet kollha jingabru u l-post jerga’ jigi kif kien imma x-Xaghra l-hamra, il-Bahrija u Has-Saptan kif nistghu nergghu ingibuhom lura?
Il-kampanja tieghi li jisimha IZ-ZIBEL FIT-TRIQ, CAJTA ...hija primciparjament indirizzata ghall-istorduti ta’ din id-dinja. Ricerka hafifa fuq l-eteru sibt li storduti fid-dinja kollha hawn tnejn biss. Wiehed minnhom jien u l-iehor impostur li xoghlu hu jahsel il-lokijiet fil-wanowwann. Milli jidher il-kampanja tieghi se tmut fuq ommha.
1.7.05
28.6.05
Strixxiklu satiriku PAQQAMANIJA p7 (ikklikkja fuqha biex tkabbarha.) L-istorja s'issa: Joe Hasan il-pijunier tal-paqqamanija waqqa' fit-tentazzjoni lil Cikku u l-poplu tieghu biex jillibera ruhi mill-mixi u mit-trasport pubbliku billi jibda juza l-paqqa. Sa mill-bidu, Cikku infatwa ruhu mal-paqqa u zzewwigha minkejja x-xikel finanzjarju. Il-harsien u l-prezervazzjoni tal-ghaziza paqqa tieghu, gablu holm ikrah u hmir il-lejl. L-ghefiered ta' gwardjani lokali wasluh f'nervozizmu kbir u kellu jirrikorri ghand qassis biex jehles mill-maghmul.
27.6.05
21.6.05
9.6.05
6.6.05
4.6.05
Biex int tghix ahjar 2
Jien mhux xi wiehed li nbakkar ghall-gazzetta filghodu biex naqraha mal-kafe tal-fatra. Ghalhekk ghandi l-vantagg li l-ikel ma jinzillix velenu meta nara artiklu bhal dak tal-pagna ta’ wara fuq it-times tal-bierah. “35,500 karozza jghaddu mill-Belt u l-Furjana kuljum”, kien it-titlu ta’ dan l-artiklu. Bongu ghidt f’qalbi. L-artiklu kien ibazzat fuq rapport ta’ studju intern li ghamel il-gvern u li t-times inghatalha l-access biex tarah. Bhalissa l-gvern ghaddej b’xi diskussjonijiet dwar is-sitwazzjoni tat-traffiku fil-Belt u l-Furjana. X’aktarx l-artiklu kien intenzjonat biex iqajjem l-interess fost il-pubbliku Belti u Furjaniz sabiex jattendi ghal dawn il-laqghat. Ir-rapport tal-istudju kif irrapportatu t-times juri figuri u sitwazzjonijiet allarmanti izda ghal minn jahdem jew jghix f’dawn l-inhawi, dawn is-sitwazzjonijiet huma realta’ ta’ kuljum. L-ammont esagerat ta’ karozzi ccirkulati fil-belt hu ovvju ghal kulhadd. Biss biss jekk tieqaf tghodd il-karozzi li jghaddu f’minuta wahda fi triq il-merkanti filghodu jew filghaxija iggibhom xi hmistax-il wahda kull minuta jigifieri madwar 900 karozza kull siegha.
L-istatistici llum naghtuhom hafna piz imma mhux dejjem inkunu lesti li nagixxu fuq l-indikazzjonijiet li johorgu minnhom. Bhal Dottor Jekyll u s-sur Hyde il-gazzetti jippubblikaw artikli fattwali ta’ dan it-tip biex izommu mal-etika gurnalistika u jirrappurtaw kollox ( jew fil-kaz tat-times biex taqdi l-gvern). Imbaghad l-ghada kollox jerga’ jorqod u jkomplu bl-istess doza ta’ riklami favur ix-xiri tal-karozzi ghax b’hekk idawwru r-rota.. Ebda gurnal jew gazzetta ma ghandha s-sahha u l-hila biex tadottat politika editorjali ferma u dinamika sabiex titqajjem kuxjenza dwar il-genn taghna ghal gabubetti t’erba’ roti. Dan ghax mill-ghada li tiddikjara l-kampanja miftuha, tibda’ tara l-bejgh jonqos u ir-riklami tac-cappa jinxfu. Id-dinja rota u x-xitan idawwarha fuq il-fus tal-flus.
Il-gvern, inhoss jien, bhalissa qieghed bhal akrobata fuq habel stirat bejn irid ihalli x-xiri ghaddej ghax idahhal somom hoxnin ta’ flus mit-taxxi u bejn irid jiffranka l-belli liri mill-mard u l-incidenti li l-karozzi qed jikkawzaw. Sa issa jidher li l-mizien tal-gwadan ekonomiku kien qed ixaqleb lejn id-dhul goff mit-taxxi u l-multi li jiggeneraw il-karozzi. Pero wara snin twal ta’ dikjarazzjonijiet minn Missier Malta Ewropea li x-xiri tal-karozzi hu sinjal tal-gid fil-pajjiz, fil-fratemp, l-ebda mizuri ma’ ttiehdu biex nevitaw it-tsunami ta’ vetturi privati li qed jghaddsu pajjizna taht shaba emissjonijiet tossici. Il-barometru tas-sinjali taz-zminijiet ta’ papa Malewro ma hadimlux sew fuq dil-bicca ghax ma kkalkulax il-mard repiratorju u l-allergiji u nies immankati b’xi daqqa ta’ karozza.
Imma li hu tal-gvern irrid naghtihulu ghax introduca l-VRT, taqqal l-ezami tas-sewqan, gholla l-petrol u d-diesel biex in-nies jsuqu inqas, dahhal id-dixxiplina bil-gwardjani lokali li minn rebus u dizordni gabu t-traffiku iktar organizzat, introduca l-lejnijiet tal-linja u affarijiet ohra li jikkonvincu lis-sewwieqa biex jabbandunaw il-vizzju tas-sewqan. Ghal dan it-tentattiv kuragguz biex irrazzan il-mewga ta’ iktar sidien ta’ karozzi, ninzaghlu l-kappell. Imma fil-verita’ flok naqqsu s-sewwieqa privati, aktar zdiedu filwaqt li zdied ukoll it-thaxwix tal-liri fil-but tal-gvern.
Il-karozza hija wisq maghguna fil-psike taghna. Sa minn tfal nilghabu bil-paqqa u sa minn eta’ zghira nitlebilbu biex inpoggu fuq sit ta’quddiem bl-istering f’idejna u naghfsu il-pedala tal-gass. L-idea tal-mobilta’ taghna minn post ghal iehor hija dik li tabilfors irrid ikollna il-karozza privata taghna biex ninqdew u nkunu komdi.
Il-karozza toffri wkoll idea ta’ status, moda u indipendenza. Imma dan kollu ghal hafna gab ix-xikel tad-dejn ma saqajna.Ghalkemm minghalina komdi nistennew fit-traffiku iggammjat, jew cool ghax influwenzati mir-riklami, tohrog il-mistoqsija pertinenti jekk sirniex sjavi ta’ sistema fejn biex ticcaqlaq minn banda ghal ohra trid iggorr mieghek nofs tunellata hadid u lasktu, tokkupa arja sbatax-il darba iktar mill-hxuna tieghek, iddum siegha biex issibilha post fejn tipparkjaha u timpalalha l-liri biex tmantnieha u timmanutenzjonha.
Naf li qazzist ‘il xi whud nghid kontra l-karozzi imma nemusa toqros iccaqlaq bniedem u jekk xi darba naslu biex ngeddu l-istil ta’ hajjitna fejn ma inkunx dependenti minn din il-karozzella tal-holm, allura imbaghad dakinhar inkunu tassew iktar hielsa. Nibdew nitqazzu zgur, meta nifthu l-gazzetti u naraw ir-riklami tal-karozzi li jippruvaw ibighulna l-fantasija.
L-istatistici llum naghtuhom hafna piz imma mhux dejjem inkunu lesti li nagixxu fuq l-indikazzjonijiet li johorgu minnhom. Bhal Dottor Jekyll u s-sur Hyde il-gazzetti jippubblikaw artikli fattwali ta’ dan it-tip biex izommu mal-etika gurnalistika u jirrappurtaw kollox ( jew fil-kaz tat-times biex taqdi l-gvern). Imbaghad l-ghada kollox jerga’ jorqod u jkomplu bl-istess doza ta’ riklami favur ix-xiri tal-karozzi ghax b’hekk idawwru r-rota.. Ebda gurnal jew gazzetta ma ghandha s-sahha u l-hila biex tadottat politika editorjali ferma u dinamika sabiex titqajjem kuxjenza dwar il-genn taghna ghal gabubetti t’erba’ roti. Dan ghax mill-ghada li tiddikjara l-kampanja miftuha, tibda’ tara l-bejgh jonqos u ir-riklami tac-cappa jinxfu. Id-dinja rota u x-xitan idawwarha fuq il-fus tal-flus.
Il-gvern, inhoss jien, bhalissa qieghed bhal akrobata fuq habel stirat bejn irid ihalli x-xiri ghaddej ghax idahhal somom hoxnin ta’ flus mit-taxxi u bejn irid jiffranka l-belli liri mill-mard u l-incidenti li l-karozzi qed jikkawzaw. Sa issa jidher li l-mizien tal-gwadan ekonomiku kien qed ixaqleb lejn id-dhul goff mit-taxxi u l-multi li jiggeneraw il-karozzi. Pero wara snin twal ta’ dikjarazzjonijiet minn Missier Malta Ewropea li x-xiri tal-karozzi hu sinjal tal-gid fil-pajjiz, fil-fratemp, l-ebda mizuri ma’ ttiehdu biex nevitaw it-tsunami ta’ vetturi privati li qed jghaddsu pajjizna taht shaba emissjonijiet tossici. Il-barometru tas-sinjali taz-zminijiet ta’ papa Malewro ma hadimlux sew fuq dil-bicca ghax ma kkalkulax il-mard repiratorju u l-allergiji u nies immankati b’xi daqqa ta’ karozza.
Imma li hu tal-gvern irrid naghtihulu ghax introduca l-VRT, taqqal l-ezami tas-sewqan, gholla l-petrol u d-diesel biex in-nies jsuqu inqas, dahhal id-dixxiplina bil-gwardjani lokali li minn rebus u dizordni gabu t-traffiku iktar organizzat, introduca l-lejnijiet tal-linja u affarijiet ohra li jikkonvincu lis-sewwieqa biex jabbandunaw il-vizzju tas-sewqan. Ghal dan it-tentattiv kuragguz biex irrazzan il-mewga ta’ iktar sidien ta’ karozzi, ninzaghlu l-kappell. Imma fil-verita’ flok naqqsu s-sewwieqa privati, aktar zdiedu filwaqt li zdied ukoll it-thaxwix tal-liri fil-but tal-gvern.
Il-karozza hija wisq maghguna fil-psike taghna. Sa minn tfal nilghabu bil-paqqa u sa minn eta’ zghira nitlebilbu biex inpoggu fuq sit ta’quddiem bl-istering f’idejna u naghfsu il-pedala tal-gass. L-idea tal-mobilta’ taghna minn post ghal iehor hija dik li tabilfors irrid ikollna il-karozza privata taghna biex ninqdew u nkunu komdi.
Il-karozza toffri wkoll idea ta’ status, moda u indipendenza. Imma dan kollu ghal hafna gab ix-xikel tad-dejn ma saqajna.Ghalkemm minghalina komdi nistennew fit-traffiku iggammjat, jew cool ghax influwenzati mir-riklami, tohrog il-mistoqsija pertinenti jekk sirniex sjavi ta’ sistema fejn biex ticcaqlaq minn banda ghal ohra trid iggorr mieghek nofs tunellata hadid u lasktu, tokkupa arja sbatax-il darba iktar mill-hxuna tieghek, iddum siegha biex issibilha post fejn tipparkjaha u timpalalha l-liri biex tmantnieha u timmanutenzjonha.
Naf li qazzist ‘il xi whud nghid kontra l-karozzi imma nemusa toqros iccaqlaq bniedem u jekk xi darba naslu biex ngeddu l-istil ta’ hajjitna fejn ma inkunx dependenti minn din il-karozzella tal-holm, allura imbaghad dakinhar inkunu tassew iktar hielsa. Nibdew nitqazzu zgur, meta nifthu l-gazzetti u naraw ir-riklami tal-karozzi li jippruvaw ibighulna l-fantasija.
Subscribe to:
Posts (Atom)