l-istordut kroniku

Il-sena t-tajba.

2011-12-29T13:21:00.001-08:00

L-Imlejka toħroġ iddur fl-ewwel tas-sena u fejn tidħol u ssib in-nadif tħalli warajha r-risq.

Kantawturi mill-festivâl L-GĦANJA TAL-POPLU

2011-11-22T11:59:00.000-08:00

http://www.poezijaplus.com/XiJmiss.html

L-Għid tal-Erwieħ ta' kull sena

2011-10-30T10:17:00.000-07:00

L-GĦID TAL-ERWIEĦ hija festa tradizzjonali tal-Maltin fix-xahar ta’ Novembru, f’atmosfera ta’ ċelebrazzjoni u ferħ b'ikla speċjali ta’ majjal il-forn u ikel ieħor tradizzjonali Malti marbut ma’ din il-festa antika, mogħtija libsa ġdida u moderna adattata għall-żmienna.
L-Għid tal-Erwieħ jiċċelebra l-ħajja u jfakkar b’rispett lil dawk li darba għexu f’din id-dinja u li llum m’għadhomx magħna. Mhux ta’ b’xejn din l-ikla qed issir popolari man-nies b’rashom fuq għonqhom u b’gosti kulturali u ma’ nies li jafu jgħixu. Dan għax din l-okkażjoni tagħtihom x’jomogħdu fuq il-misteru tal-ħajja u tal-mewt u fl-istess waqt ikel bnin għas-saħħa, dejjem f’ambjent ferrieħi b’tiżjin u mużika tematika mal-Għid tal-Erwieħ.

Ix-xbihat ewlenin li jirrappreżentaw din il-festa huma l-ħanżira tal-erwieħ, drawwa tal-imgħoddi fejn fl-irħula l-kappillan kien jitlaq ħanżira tiġġerra fit-toroq sabiex tintema’ min-nies imbagħad kien ibigħha biex jiġbor il-flus għall-quddies tal-erwieħ. Ix-xbieha tal-iskeletru jew ras ta’ mewt biex tfakkar it-tmiem tal-ħajja f’din id-dinja. Hemm ukoll ix-xbieha tal-imgħammad jew il-fratell li jirrappreżenta l-erwieħ, il-misteru tal-ħajja l-oħra u t-tifkira tal-ġest uman fl-opri tajba tiegħu u r-rispett li dejjem wera għall-mejtin. Fl-imgħoddi kien hemm fratellanzi li joħorġu libsin il-kunfratija b’wiċċhom mgħammad u kienu jiġbru l-flus għall-quddies tal-erwieħ kif ukoll biex jgħinu lill-familji tagħhom. Dawn illum saru xbihat simboliċi u flimkien mat-tiżjin bħall-fanali tal-erwieħ, l-għadam tal-ħelu u s-sarvetta mimlija bil-ħelu, jagħtu karatteristika unika lil din il-festa tagħna l-Maltin.

Għal aktar tagħrif wieħed għandu jżur s-sit elettroniku http://www.erwieh.synthasite.com/

Il-ġlieda għall-Indipendenza

2011-09-25T00:10:00.001-07:00

Souvenir Malta Independence 1964

2011-09-19T23:43:00.000-07:00

Filmat ta' Malta Indipendenti : ara hawn.

L-Għid tal-Erwieħ 2010

2010-10-31T06:12:00.000-07:00

Għid l-Erwieħ sar wieħed mill-avvenimenti favoriti tiegħi ta’ matul is-sena. Hemm ħafna festi li nħobb niċċelebra imma dan il-għid hu wieħed minn dawk li nipprepara għalih sewwa. L-għid tal-erwieħ niċċelebrawh fit-tieni ta’ Novembru kull sena. L-għid tal-erwieħ ngħidulu ukoll l-għid tal-imwiet jew il-festa tal-mejtin kollha. F’dan il-jum ħafna jmorru ċ-ċimiterju, jixtru l-fjuri u x-xemgħat biex iqegħduhom fuq il-qabar tal-għeżież tagħhom. Hija festa li niftakru f’dawn l-erwieħ qraba u ħbieb tagħna li ħallewna. Dan isir b’rispett kbir u b’ċerta devozzjoni mħallta b’xi ftit niket u xi demgħa żgħira.

Aħna u għaddejjin mgħaġġlin fil-ħajja tagħna, ma tantx nieqfu naħsbu fuq il-mewt. Meta tkun tfal lnqas biss nafu xi tfisser il-kelma. Jien meta kelli tmintax-il sena għaddejt minn ġrajja li ġiegħlitna naħseb ħafna fuq il-mewt.

Konna grupp ta’ ħbieb u morna għal kunċert biex nieħdu pjaċir. Waqt minnhom sakemm konna qed nistennew il-grupp preferut tagħna biex jibda’ jdoqq, ħriġna barra u morna sa fejn il-baħar. Aħna u sejrin lura għaddejna minn post li ma konniex nafuh sewwa. Jien kont miexi fuq quddiem nett bi sħabi warajja. F’għajnejna kien hemm bozza kbira li kienet qed tarmi dawl qawwi ħafna tant li ma stajnhiex naraw sewwa fejn konn qed nitfgħu il-passi tagħna, imma ta’ moħħ ir-riħ li konna bqajna nitkellmu u niċċajtaw bejnietna. Ħin mnnhom sejjali xi ħadd minn sħabi biex ikellimni u jien waqaft u dort biex nara x’ried. Pawlu li kien warajja baqa’ miexi u qabiżni. Ftit wara smajna taħbita u xi ħadd induna li Pawlu kien waqa’ għal isfel daqs sular u nofs fond. Kienet traġedja. Meta irnexxielna ninżlu ħdejn kien għadu ħaj. Missejtlu idu u sabbartu kemm stajt sakemm tiġi l-ambulanza. Tliet ijiem wara, Pawlu ħalliena.

Jien u s-sħaba ħassejna ruħna maħsuda u mdejqa b’din il-ġrajja sewda li għaddiet mingħalina. Inġbarna f’ċimiterju abbandunat u xegħlna x-xemgħat f’dawra tond u qagħdna bil-qiegħda madwarhom. Min jikkontempla u min jibki. Jien irrelazzajt li l-mewt kienet quddiemi dak il-ħin li dort biex nisma’ lil sieħbi li għajjatli u setgħet ħadet lili minflok lil Pawlu. Ħsibt fuq dan u fuq dak li ġara lil Pawlu. Filli ħaj, jiċċajta magħna filli mejjet, midfun taħt it-trab. Imma ħassejt l-ispirtu tiegħu qiegħed magħna dak il-ħin fiċ-ċimterju. U t-tifkira tiegħu għadha miegħi sal-lum.

Illum inħobb niċċelebra it-tifkira ta’ missieri, ta’ pawlu u ta’ ħafna u ħafna oħrajn li kont ħbieb magħhom u oħrajn li ammirajthom mill-bogħod.

L-Għid tal-Erwieħ se ssir fil-5 ta' Novembru 2010. Kull min hu interessat biex jattendi għal din l-ikla għandu jiktbilna fl-indirizz-e : erwieh@yahoo.com

Segwu l-facebook L-Għid Tal-Erwieħ Żuru s-sit elettroniku www.erwieh.synthasite.com għal aktar tagħrif. Kunu parti mill-qawmien ta' din il-festa tradizzjonali biex dak li għandna tajjeb ma nitilfuhx u għaliex ukoll, aħna fid-dmir li nżommu l-kontinwità ta' dak li jżejjinna b'identità unika. Għal dawn l-aħħar ħames snin, aħna, grupp ta' nies li nħobbu nċaqilqu l-affarijiet, bdejna niċċelebraw l-Għid tal-Erwieħ b'mod kontemporanju. Ma nagħmlux ritwali reliġjużi jew nirrextaw l-antik imma bil-qies u bil-ħsieb nifriħu bil-ħajja f'jum il-mejtin. Dan xi jfisser? Araw is-sit u għidulna kif tifhmuha intom fuq dan? Inkella ejjew u esperjenzaw l-atmosfera waqt l-ikla tal-5 ta' Novembru, f'razzett tipiku Malti fil-majjistral ta' Malta. Ibbukkajw il-biljetti bil-prezz ta €25 f' erwieh@yahoo.com

Is-sena t-tajba

2010-01-01T09:16:00.000-08:00

Jingħad li l-Maltin kienu jemmnu ħafna fl-Imlejka, is-Sultana tax-xhur kollha. Fl-ewwel tas-sena kellhom it-tradizzjoni li jfewħu d-dar bil-fjuri biex meta tgħaddi hi, ixxomm il-fwieħa u tħalli r-risq f'dik id-dar. L-Imlejka tfisser is-Sultana s-Sabiħa u dan kien titlu għal Għaxtart, dik l-alla mara tal-Feniċi. F'tas-Silġ kienu bnewlha maqdes kbir. Mal-miġja tal-kolonizzaturi l-ġodda Għarab u Ewropej, isimha ntnesha imma xi ħrejjef baqgħu jsemmu lil din is-sultana sbejħa. Hemm studjużi li jsostnu li l-kult ta' din is-sultana għadu fostna sa llum f'xi forma jew oħra. Jekk l-Imlejka għadha tiġi xxomm il-fjuri fl-ewwel tas-sena biex iġġibilna r-risq, allura merħba biha!

Is-sena t-tajba.

L-Għid tal-Erwieħ 2009

2009-11-08T13:21:00.000-08:00

Din is-sena Heritage Malta organizzat L-Għid tal-Erwieħ fil-Palazz tal-Inkwiżitur fil-Birgu. Idea brillanti u esperjenza unika għal dawk li riedu jiċċelebraw dan il-jum speċjali f'post tant qadim li jixhed storja imqallba ta' nies li sabu ruħhom spiritwalment f'qagħda mwiegħra u fiżikament mhedda.

L-ikla tradizzjonali tal-Għid tal-Erwieħ bil-majjal il-forn, saret f'żewgt ikmamar attrezzati bl-imwejjed biex jilqgħu ħamsin ruħ (ħajjin) f'atmosfera misterjuża li darba kienu mgħammra b'kemm-il ruħ (illum lkoll mejtin) mill-kavallieri 'l hawn.

Esperjenza unika kienet għal dawk li raqdu fil-ħabs tal-palazz, fiċ-ċelel li mal-ħitan tagħhom għad hemm il-grif u t-tinqix ta' ħsiebhom, ta' dinhom u tat-twegħir tagħhom f'dak il-mument iddisprat.

Il-ħajja hija passaġġ. Għandha l-bidu u t-tmiem tagħha imma hija wkoll kontinwa. Dawk li ġew qabilna, firxu d-destin tagħna u aħna illum nifirxu dak għal ta' warajna. Il-ħajja hija wkoll kontinwazzjoni.

Min kien hemm għall-ikla anki jekk ma ntebahx, kien qed jiċċelebra dan iċ-ċiklu tal-ħajja. Bil-ferħ u ċ-ċajt, bl-ikel u x-xorb u bl-espressjoni tagħna l-ħajjin, ġeddidna it-tifkira tal-mejtin li darba kienu qabilna fuq din l-art. U dawn mill-art il-ġdida tagħhom jifirxu s-sarvetta biex mill-ġid tagħna nroddu l-barka t'Alla fuqhom. Il-ferħ tagħna ngħixuh b'tifkira tagħhom....

għall-erwieħ!

Il-ħanżira tal-erwieħ u l-għadam tal-mejtin.

L-Għid tal-Erwieħ reġa' magħna.

2008-10-15T14:11:00.000-07:00

"L-Erwieħ jifirxu s-sarvetta". Il-jum propju tal-IKLA TRADIZZJONALI huwa it-2 ta' Novembru imma peress li din is-sena jaħbat il-Ħadd, mhux kulħadd ikun jista' jdum. Għalhekk l-għid se nagħmluh lejlietha, jiġifieri is-sibt l-ewwel ta' Novembru. L-ikla għandha żewġ platti, il-minestra u l-ħanżir mixwi bil-patata l-forn u l-ħaxix. Xorb : il-meraq tal-ħajja (larinġ tad-demm, inbid u aniżetta) mdewwaq fil-bidu bħala aperittiv u l-inbid u l-ilma servut waqt l-ikel. Fl-aħħar il-kafè u l-ħelu (għadma).

Il-festa t-tajba u agħtu xi ħaġa għall-erwieħ!

Trijonfali p17

2008-02-20T06:54:00.000-08:00

Strixxiklu elettroniku żuffjettuż p17

Biex tkabbru kklikkja fuqu.

Ġrajjiet mid-dinja ta' l-iskumnikati 3

2008-02-07T08:42:00.000-08:00

Minn dejjem kelli ċertu faxxinu għall-karnival. Ir-renju tal-bluha li jwarrab is-serjetà oppressiva biex jgħix mumenti qosra ta’ ħelsien u glorja. Il-glorja tagħna n-nies komuni li qatt ma naslu mkien fil-ħajja. Ir-realtà taħqarna wisq u għalhekk induru għall-bluha għax fiha nsibu r-refuġju. Biha u fiha nistħajluna xi ħaġa oħra, xi ħadd ieħor. Is-setgħa li qatt ma nduqu fil-ħajja ta’ kuljum, niksbuha għal ftit jiem biex nissodisfaw ix-xenqiet tagħna.

Fuq tal-linja qgħadt immaħħaħ fuq dan jien u sejjer lura d-dar. Ħin minnhom tela’ l-inspector biex jiċċekkja l-biljetti. Bil-qiegħda fuq is-sît ta’ quddiemi li kien iħares ‘il ġewwa, kien hemm maskerat liebes kostum stramb ta’ xi gwerrier. Kien kostum fin qisu mibni minn bċejjeċ tal-bebbux tal-baħar u magħqudin ħaġa waħda biex jiffurmaw korazza mlewwna bi lwien ileqqu u jkanġu skond kif jaħbat fuqhom id-dawl. Il-maskerat kien liebes elmu f’għamla ta’ bebbux kbir. Il-kostum kien magħmul b’sengħa li ma bħalha u għalkemm stramb, kien jagħti dinjità kbira lil min jilbsu. Wiċċ il-maskerat kien serju b’leħja mqasqsa pulit u għajnejh fissi bħal ma jkunu ta’ xi suldat.

Minkejja l-preżenza meżmeranti ta’ dan il-karattru, għal xi raġuni, l-inspector ma tax kas ta' dan il-maskerat. Lanqas biss ikkalkulah u kompla jdur il-passiġġieri l-oħra waqt li jitlobhom il-biljett, jiflih u jqattagħlu biċċa mit-tarf bħala marka li rah u li l-biljett validu. X’ħin wasal għal fuqi intendejt li kont għandi lanqas lestejtlu l-biljett u teftift malajr fil-bwiet tal-qmis biex nara fejn kont qgħedtu. Bit-tferfix tiegħi bdejt noħroġ kull ma kelli fil-bwiet waqt li l-inspector waqaf quddiemi jistenna għal ftit imbagħad tilef sabru u kompla jiċċekkja l-biljetti tal-passiġġieri li kien imiss. Kont naf li x’ħin ilesti jerġa’ jiġi fuqi għall-biljett, għalhekk bħal wieħed miksur u mifxul komplejt infittex. F’but minnhom ħassejt karta mitnija li kont naf li ma kinitx il-biljett. Fid-daqqa u l-ħin instemgħet tifqigħa li ttarrax u l-passiġġieri u jien magħhom sibna ruħna ntiru u nitħabbtu mas-saqaf tal-karrozza. Id-dinja donnha kienet waslet fi tmiemha. Għajat, twerżiq u xegħir. Ħadd ma kien jaf x’inhu jiġri. Id-dawl kien naqas sewwa bħal meta tidħol f’mina għalhekk il-komozzjoni kienet akbar f’dik id-dalma. Il-karrozza tal-linja nħasset li qed tinbaram u titgerbeb u min ma sabx ma x’hiex iżomm, beda jitwaddab min-naħa għall-oħra fost it-tweżiq waħxi ta’ nies midruba u beżgħana.

Ħassejt lil xi ħadd jiġbidni minn driegħi u l-pandemonju li sibt ruħi fih bħal inħriġt minnu f’daqqa u ntasabt f’qiegħa mimlija trab li kien qed itir u jagħmel kullimkien daħna. X’kien ġara? Inbżaqt minn xi tieqa forsi? L-għajat u t-twerżiq kont għadni qed nisimgħu jien u nqum mill-art bit-trab jiksili għajnejja u dieħel ġo ħalqi, imma l-ħoss tan-nies beda jbatti u jitfi għax-xejn. “X’ġara?” bdejt nistaqsi lili nnifsi għax ebda proxxmu ma stajt nara jew nisma’ fil-viċinanza tiegħi. Imbagħad rajt ombra fid-daħna wieqfa quddiemi hekk kif sfurzajt biex nieqaf fuq saqajja. Kellmitni. Kien leħen sod ta’ raġel u qalli biex nimxi warajh. Imherwel kif kont imxejt wara l-ombra fis-sefqa tat-trab. Ma stajtx insib loġika għal dak li ġara f’temp hekk qasir u lanqas ħsieb ma kelli u aġixxejt biss bl-istint ħalli nibża’ għal ġildi u nsib kenn minn dik il-ġrajja terribbli li sibt ma’ wiċċi. Mument wara, s-sens umanitarju reġa’ ġieni u dort biex nara x’sar minn tal-linja, min-nies li kien hemm ġo fiha, x’sar mit-triq, mill-bini , mid-dinja normali li sa ftit ilu kont nagħmel parti minnha jien. Iżda xejn. Ma stajt nara u nisma’. Xejn. Trab biss. Dħaħen ta’ trab kull fejn tħares.

“X’inhu jiġri?” staqsejt lil dik l-ombra stramba miexja quddiemi, “Fejn qegħdin? X’sar minnhom in-nies li kont magħhom fuq tal-linja? Fejn ġejt?... hawn fejn qegħdin?” L-ombra ma tkellmitx u baqgħet miexja. Issa li r-riflessi tiegħi kien bdew ġejjin għan-normal u ksibt lura l-istat mentali tiegħi, ħassejtni iktar imħawwad. ‘Il fejn se naqbad nagħti rasi? Quddiemi ombra li talbitni nimxi magħha f’dagħbien misterjuż ta’ trab u warajja d-dinja li kont naf, miblugħa f’dagħbien ieħor?

Trijonfali p16

2008-01-31T09:05:00.000-08:00

L-istrixxiklu elettroniku żuffjettuż jissokta. P16

X'ġara s'issa:

Il-Venerabbli Gonzo kien inkazzat minħabba li l-popolarita' tiegħu kienet nieżla ġmielha. Għalhekk ried jikkarga l-faħma ta' moħħu biex jiġuh iktar ideat u viżjonijiet għall-pajjiż. Joe Babun iċ-Ċaċċarun u s-segretarju leali tiegħu, ipprova jgħinu billi jtellgħu fuq il-bejt tal-kwartieri ċentrali msejħin it-TermosLampaSpiritiera, biex jagħti kargatura lill-faħma permezz tax-xemx t' Alla. Sakemm kien qed ixemmex moħħu, qagħad jissendika lill-għafrit tal-bini aħmar infernali u rah ikewwes taħlita ta' bżieq l-għoġġieba u semm is-sriep u biha jinbidel zoptu f'Super Sant. Gonzo allarma ruħu u twerwer għax il-lejber għalih kien agħar mill-virus qerriedi tal-imxija tat-tjur.

Fix-xena mbagħad jidħol Ġanni Ħanex, bniedem insinifikanti li tilef ħobżu mill-fabbrika tal-qliezet ta' taħt tan-nisa fejn kien ilu jaħdem xi 15-il sena. Dan ġara għaliex il-ministru tal-Eċċellenza u t-Testikoloġija, OSTINAT kien beda jinforza r-ristrutturar mitlub mid-dinja moderna u globalizzata. Ġanni Ħanex ma nstabx tajjeb biex jinnavika fit-tongi, il-prodott ġdid state of the art tal-fabbrika BSORMA. Għaddewh mill-għarbiel tal-ETC u weħel u sab ruħu jinkines 'l hawn u 'l hinn mingħajr għaxja ta' lejla.

Sadanittant daħlet Priċċilla Vella Perċiċċi bħala konsulenta mal-Venerabbli u swietlu bagatella ewri tant li reġa' rrikorra għall-faħma ta' moħħu biex isolvi l-problema finanzjarja. Fost l-iktar ideat skabrużi mimlijin budebbus, ġietu waħda brillanti li jqaħħab lis-serva Melita.

Lura għal Ġanni Ħanex, narawh iqalleb il-gazzetta biex isib ix-xogħol waqt li Preċilla Vella Perċiċċi tixxaħxaħ fil-pożizzjoni l-ġdida tagħha mal-venerabbli Gonzo u tixxennaq għal paga ikbar.

Segwi skond in-nri. fil-bloggati. Ikklikkjaha biex tkabbarha.

Blogg rieqed la tqajmux.

2008-01-22T07:49:00.000-08:00

Ili ma nibbloggja daqsxejn.

Mela ħa nibda.

Bħal poeta, l-bloggej jitkellem waħdu, imma wkoll mad-dinja. Ifittex l-attenzjoni u jittama li l-kelma tiegħu tinftiehem. Jesprimi ruħu bil-kliem jew bl-istampi kif ukoll bil-mużika u permezz ta’ dan huwa jiddikjara l-individwalità sovrana tiegħu. Bil-bloggati tiegħu, jtella’ l-bandiera ta’ l-istat indipendenti ta’ ġo fih u jżomm fil-għoli l-kostituzzjoni ta’ qalbu. Jesponi l-kultura ta’ ħsiebu li fih jintsab univers ieħor.

Ġrajjiet mid-dinja ta' l-iskumnikati 2

Ġietni l-lublieba għal qassata. Ġejt bejn ħaltejn mnejn se nixtriha. Pastizzeriji fir-raħal issib kemm trid. Imma kont naf x’kelli aptit. Qassata ta’ l-inċova. Il-qassatat ta’ l-inċova wieħed biss jagħmilhom. Fittixt fil-but biex nara kemm kelli ewroċenteżmi u rajt li b’sebgħin indabbar waħda. Inżilt lejn il-wesgħa ta’ quddiem il-bank u f’kantuniera minnhom, ħanut daqs toqba, kien hemm il-qassata li tħajjart għaliha.

Kien filgħodu. Xi l-għaxra u nofs. In-nies tħawtel ‘l hawn u ‘l hinn, tixtri u tonfoq, dieħla u ħierġa mill-ħwienet, mill-banek u s-supermarket. Ħaddiema jgħabbu u jħottu minn fuq it-trakkijiet. Sriebet ta’ karozzi għaddejjin bħal parata tankijiet tal-gwerra li għadhom kif rebħu xi territorju. Waqaft mument inħares. Bil-qassata sħuna f’idi, imqartsa f’borża tal-karti, wieqaf quddiem is-supermarket, rajt l-Imlejka. Għaraftha mill-aħħar darba li rajtha tilgħab il-boċċi mad-Durbies. Qasmet it-triq u mxiet l-isfel, waħidha. Tħarrikt mnejn kont u ġbidt għal urajha. Ilwiet lejn ix-xellug u tellgħet it-telgħa għall-misraħ ta’ wara l-knisja. Ħaffift il-pass imma sakemm wasalt il-misraħ, kienet għosfrot. Ma rajthiex. Fejn setgħet daħlet?...staqsejt lili nnifsi.

Iddeċidejt li nintefa’ niekol il-qassata qabel ma tiksaħli u poġġejt fuq bank ta’l-injam u l-ħadid fondut. Il-misraħ kien baħħ. Il-bankijiet vojta. Id-djar ta’ mad-dawra kienu siekta u donnhom vojta wkoll. Ebda attività. Ir-riħa ta’ l-inċova issa bdiet taqsamli qalbi. Ħriġtha mill-borża u gdimtha ħafif u magħadtha bħal qisni ma ridthiex li tispiċċali din l-imbierka qassata. Il-kwiet li kien hemm fil-misraħ, serraħni imma t-tul tiegħu beda jħassibni. Kif ma jgħaddi ħadd minn hawn? Kif ma jixref ħadd minn tieqa jew joħroġ minn xi bieb? Iż-żmien kien qisu waqaf. Anki s-sema kien donnu waqaf. Lanqas sħaba waħda ma tħarket.

Ħassejt bħal preżenza. Bħal xi ħadd iħares lejja. Ħassejni mgħasses minn xi par għanjejn ta’ seqer jiflu kull ċaqliqa li nagħmel. Dawwart rasi ‘l hawn u ‘l hinn, infittex u ngħarrex għal xi ruħ f’xi tieqa jew f’xi parapett. Ħadd. Ma kien hemm ħadd. Imbagħad għajnejja waqgħu fuq l-istatwa li kien hemm f’nofs il-misraħ. Statwa ta’ figura pulita, ta’ mara żagħżugħa, sidirha wieqaf u rasha merfugħa. Iżda l-ħarsa tagħha kienet ‘l isfel, lejn il-misraħ, lejn l-art....lejja. Iffissajt ħarsti lejn il-figura tal-bronż. Deherli li sidirha kien tiela’ u nieżel bin-nifs. Deherli li petptet għajnejha, deherli li rajt lil xuxitha titħarrek mar-riħ. Stħajjiltha se titkellem u żiffa riħ ġiet tħaxwex mas-siġar u x-xtieli u dawwart wiċċi u nħsadt. Fuqi resqet tfajla, wiċċha smajjar, xagħarha twil mġiegħed u iswed tuta. Newwlitli karta, fuljett jew x’kien u telqet ‘l hemm tkompli tqassam. Intbaħt li issa kien hemm in-nies fil-misraħ. Min ġej u min sejjer. Minn dieħel id-dar u minn ħiereġ. Nisa bil-pushchair, rġiel bil-kelb u xarabank nies, lkoll imdaħħlin fiż-żmien, niżlin minn xi coffee morning u mexjin itaqtqu u jgorru bħall-ħamiem.

Tajt daqqa t’għajn lill-karta li kelli f’idi u rajt programm tal-festa. U qrajt li llejla fil-misraħ ta’ wara l-knisja se jkun hawn il-banda, l-ġigġifogu, l-imwejjed tal-qubbajd, id-daqqaqa, iż-żeffiena u l-għannejja u diskors mis-sindku. Avviċinajt xwejħa li kienet bil-qiegħda fuq bank u staqsejtha x’inhi din il-festa. Il-festa mhux fis-sajf issir is-soltu?...staqsejtha. “Iva” qaltli, “imma din xi ħaġa tal-karnival.” Iżżejtha ħajr u dort biex immur għal riħi. Mill-knisja nstemgħu it-tokki ta’ nofsinhar. Alleċ! Indunajt li l-qassata bil-kemm kilt nofsha u issa kienet kiesħa silġ.

2007-12-24T03:28:00.000-08:00

2007-04-05T07:28:00.000-07:00

Ġrajjiet mid-dinja ta' l-iskumnikati.

2007-03-30T03:38:00.000-07:00

L-IMLEJKA

Dal-post infern. Karrozzi għaddejjin. Dħaħen . Inġenji mostrużi jostakolaw il-passaġġ kważi f’kull triq, ikissru djar sħaħ u jibqgħu ifanndu fl-art sa ma jħallu kratier. Tregħid tal-jack hammers. Storbju ta’ makni. Il-ħamba tan-nies.

Tbigħedt kemm stajt mit-toroq prinċipali. Il-Fgura saret infern. Twebbilt biex nieqaf nbill grizmejja u dħalt f’ħanut. It-televiżur mixgħul idoqq id-diski tal-MTV. Il-ħanut battal għajr għat-tfajla wara l-bank. “Agħmilli tè ‘kk jogħġbok” għedilha. Għamlituli, ħallastha u mort bih bil-qiegħda ma’ waħda mill-imwejjed ħomor . Kien hemm ġurnal fuq il-mejda u bdejt inteftef fih skonċentrat għall-aħħar bil-mużika tgħajjat ħierġa mill-kaxxa imdendla mal-ħajt fir-rokna. Tajt ħarsa madwar il-ħanut. Minkejja li jien minn hawn, qatt ma rfist il-għatba ta’ dan il-post għax dejjem ikkunsidrajtu għal ċerta kategorija ta’ nies. Imqegħdin fuq ħoġor ta’ tieqa u fuq turrun kaxex tal-luminata, kien hemm żewġ gabjetti b’għasfur f’kull waħda minnhom

Sefsift tnejn fit-tè li kelli quddiemi u komplejt nosserva. It-tfajla ta’ wara l-bank qagħdet tkewwes waħidha u kultant tbagħbas iċ-ċellular. L-għasafar fil-gabjetti issa fetħulha jgħannu donnhom riedu jikkompetu ma’ Emenem u l-oħrajn tal-MTV. Mhux għax jien wisq reliġjuż imma f’jum id-Duluri s-soltu wieħed josserva s-skiet. Imma f’dan l-infern...fejn tista’ ssibu s-skiet?

It-tfajla kompliet tbiehem il-buttuni tan-Nokia, imgħaddsa f’dinja għaliha. L-għasafar komplew jgħannu u jżidu fil-għana. It-televiżur kompla wkoll...għal ftit...imbagħad donnu beda jitbaxxielu l-volum. Naqra naqra beda jitbaxxa u jitbaxxa sa ma smajtux iżjed u kien hemm biss l-istampa tpetpet u tqabbeż id-dwal mal-ħitan tar-rokna. “Maria Madonna!” għidt ġo qalbi “tan-Nokia issa żiedu t-telekmand bħala feature?” Bdejt infettel biex nixtri wieħed bħalu ħalli nibda nużah bħala self defence kull darba li nkun x’imkien u nkun brutalment attakkat minn xi Zuppardu, Monteżin jew Rachel-lallatkun. U ntift għal mument niċċassa fil-vojt, nimmaġina u nidħak bir-reazzjoni tan-nies meta l-programm favorit tagħhom jibda jinqaleb waħdu għal stazzjon ieħor.

X’ħin ġejt lura f’tiegħi minn dil-fantasija mqarba, xrobt l-aħħar boqqa u qomt biex nitlaq. Imma ħassejtni differenti. Ħassejtni qisni qiegħed x’imkien ieħor. Kollox kien jidher l-istess fil-ħanut. L-imwejjed u s-siġġijjiet. Il-kaxex tal-luminata, It-tfajla wara l-bank. L-għasafar fil-gabjetti. Kollox l-istess. Imma donnha kien hemm ċerta ħedma. Donnu l-istorbju tad-dinja waqaf. L-għasafar kienu għadhom jgħannu kieku, biss oħla minn qabel. Imbagħad smajt bħal ċaċċir ġej minn bieb ieħor fuq wara tal-ħanut. Instema' xi kliem. Għana tal-għasafar. Għelbitni l-kurżita u ħriġt nittawwal. Xejn speċjali. Ma kien hemm xejn speċjali. Rġiel biss. Madwar erbgħin raġel imdawwrin ma’ pitch tal-boċċi, xi wħud ukoll bil-gabjetta u l-għasfur f’idhom, iżommuh b’ċerta għożża, b’ċerta reverenza, xi wħud iħarsu lejh bla ma jitkellmu,oħrajn b’ħarsithom fuq ir-ramel tal-wesgħa battala quddiemhom. Kont sejjer ‘l hemm u xi ħadd qalli. “Stenniha, dalwaqt se tilgħab.” “Min se jilgħab? “ saqsejtu. “Mhux l-Imlejka” weġibni, “Mhux l-Imlejka.”

2007-03-12T09:20:00.000-07:00

L-istrixxiklu żuffjettuż "TRIJONFALI" p15

2006-11-29T15:15:00.000-08:00

L-istrixxiklu żuffjettuż "TRIJONFALI" p14

X'ġara s'issa:

Il-Venerabbli Gonzo kien inkazzat minħabba li l-popolarita' tiegħu kienet nieżla ġmielha. Għalhekk ried jikkarga l-faħma ta' moħħu biex jiġuh iktar ideat u viżjonijiet għall-pajjiż. Joe Babun iċ-Ċaċċarun u s-segretarju leali tiegħu, ipprova jgħinu billi jtellgħu fuq il-bejt tal-kwartieri ċentrali msejħin it-TermosLampaSpiritiera, biex jagħti kargatura lill-faħma permezz tax-xemx t' Alla. Sakemm kien qed ixemmex moħħu, qagħad jissendika lill-għafrit tal-bini aħmar infernali u rah ikewwes taħlita ta' bżieq l-għoġġieba u semm is-sriep u biha jinbidel zoptu f'Super Sant. Gonzo allarma ruħu u twerwer għax il-lejber għalih kien agħar mill-virus qerriedi tal-imxija tat-tjur.

Fix-xena mbagħad jidħol Ġanni Ħanex, bniedem insinifikanti li tilef ħobżu mill-fabbrika tal-qliezet ta' taħt tan-nisa fejn kien ilu jaħdem xi 15-il sena. Dan ġara għaliex il-ministru tal-Eċċellenza u t-Testikoloġija, OSTINAT kien beda jinforza r-ristrutturar mitlub mid-dinja moderna u globalizzata. Ġanni Ħanex ma nstabx tajjeb biex jinnavika fit-tongi, il-prodott ġdid state of the art tal-fabbrika BSORMA. Għaddewh mill-għarbiel tal-ETC u weħel u sab ruħu jinkines 'l hawn u 'l hinn mingħajr għaxja ta' lejla.

Sadanittant daħlet Priċċilla Vella Perċiċċi bħala konsulenta mal-Venerabbli u swietlu bagatella ewri tant li reġa' rrikorra għall-faħma ta' moħħu biex isolvi l-problema finanzjarja. Fost l-iktar ideat skabrużi mimlijin budebbus, ġietu waħda brillanti li jqaħħab lis-serva Melita.

Segwi skond in-nri. tal-paġni. Ikklikkjaha biex tkabbarha.

Xbihat

2006-11-07T16:01:00.000-08:00

Bil-qiegħed madwar il-mejda, iltqajna erbat iħbieb niċċaċċraw bejnietna u nagħmlu festa żgħira biex niċċelebraw din it-transizzjoni bejn il-ħajja u l-mewt. Fil-lok fejn inġbarna kienu jdawruna ħitan għoljin, mini u passaġġi dojoq u wesgħin. Leħinna kien jidwi xi ftit u jitħallat mal-ħsejjes taċ-ċekċik tal-platti u t-tazzi. Minn moħħi għaddew xeni li mhux la kemm niddiskrivihom u erfajthom għalija biss mingħajr ma qsamthom ma ħadd.

L-atmosfera ma kinitx waħda dgħumija minkejja l-irjus tal-mewt u d-drapp iswed imqiegħed bħala tiżjin fil-bitħa, fejn konna miġburin. Kulħadd kien qed ipennet il-meraq tal-ħajja mill-buqari u jitkellem. Bil-qiegħda f’ras il-mejda kien hemm tfajla li m’għaraftx minn kienet u t-taħrik t’għajnejha u ta’ fommha affaxxinani tant li, qabditni nħarsilha xi darbtejn. Il-meraq li kelli fit-tazza mħallat bix-xorb kien qed jinżilli għasel u bih f’rasi, id-dawl tal-qamar kien donnu qed jilgħab quddiemi bil-forom u l-lwien. Ħallejthom, ma rreżistejthomx dawn il-viżjonijiet strambi u pjaċevoli.

L-ikel kien għadu ma bediex jitqassam. Instema’ bħal distorbju ġej minn barra u ġliba nies daħlet fil-bitħa titkellem u tghajjat u wieħed minnhom li x’aktarx kien Kurt, kien liebes ta’ fratell u beda jġerri fuq karru, ġirandla mogħla bniedem. Hekk kif ħsibt jien, kienu l-gaj ta’ Kurt li kien għadhom kif waslu għall-ikla. Kien hemm xi ftit tad-daħk u tal-briju kif iħobbu jagħmlu hu u sħabu imma dlonk ħemed kollox mad-daqq ħlejju tal-flejguta.

Għajnejja reġgħu waqgħu fuq it-tfajla bil-qiegħda f’ras il-mejda u din issa kienet qamet u marret titħallat ma’ dik il-balla nies li kienet għadha kif daħlet. Il-mod ta’ kif imxiet, kif meddet kull pass b’riġlejha....kif ħarket il-libsa mal-muviment ta’ ġisimha....kompla jimlini bil-kurżità għal din it-tfajla. Qomt jien ukoll u ersaqt lejn il-ġirandla tal-imwiet li kellha l-forma ta’ piramida. Imwaħħlin magħha kien hemm ritratti ħelwin ta’ nies li ħallewna, ta’ ħbiebna u qraba li konna nafu sewwa. Santi u tifkitiet tagħhom imwaħħlin bit-tejp mill-ponta sad-djul. Kien hemm anki stampi ta’ Bob Marley u John Lennon u l-Vixie il-kelba ta’ Jason li mietet xahar ilu.

Madwar il-ġirandla daru erba’ min-nies iħarsu lejn ir-ritratti u jaqraw il-kliem li kien hemm miktub fuqha bil-marker iswed. “Sieħbi Jesmond ma ninsik qatt” u ritratt tiegħu mal-karozza mini minor li kellu, “Fil-memorja tagħna Dorianne tibqa’ għal dejjem” ritratt tagħha fil-Germanja b’wiċċ sbejjaħ u jitbissem, “Everything’s gonna be alright, Marley” stampa ta’ rastafari bil-kitarra, “Raymond fis-sliem” u ritratt tiegħu bis-sigarrett f’ħalqu, “Adam kien haw” fotokopja ta’ ritratt tiegħu bil-malja fis-sajf, “O Diane, dak kien żmien” santa tal-mejtin bir-ritratt tagħha ferħana wiċċha għad-dawl, “Għal oħti Valerie...nimmissjawk ħafna” fotokopja ta’ ritratt meħud fil-kunċert tal-Unexplained, “Il-Buħaġġ, wieħed kien hawn bħalek” ritratt tiegħu fuq il-mutur, “Kapo Phil” ritratt tal-passaport mehmuż fuq manuskritt tal-mużika li kien iħobb jikteb.

Il-flejguta kompliet iddoqq u t-tfajla ta’ ras il-mejda issa bdiet tikteb fuq il-ġirandla l-kliem “Min ma jkellmekx tkellmux.” Tgħid għalija kitbitha din? Issa li kont hekk qrib tagħha stajt inxomm il-fwieħa tagħha bħal balmzu ħelu li daħal f’imnifsejja. Jew din kienet ir-riħa tal-inċensier imwaħħal fil-ponta tal-ġirandla? Hekk kif kont qed inħares lejn il-ħajta duħħan mill-inċens tielgħa dritta dritta u titferrex mar-riħ, għalgħarrieda nsib wiċċha ma’ wiċċi meta daret f’daqqa minn dak li kienet qed tagħmel. Ma nafx x’ħassejt f’dan il-waqt, ma nafx x’rajt, xbihat imħawwda ġo rasi. U wiċċha, wiċċha sammarni mal-art. Ħaqq għaż-żikk, kelli ċ-ċans...fottejtu! Għadni ‘qas bdejt nixrob u ġa stordejt. Ħaqq għal bagħla! Stajt kellimtha u żammli lsieni. Kemm jien tan-nejk!

Iddeċidejt li aħjar immur nitkellem ma’ sħabi biex forsi niġi f’sikkti. Jew forsi nieħu pinta oħra meraq. X’ala biebi, illum hawn u għada m’aħniex. Din il-ġirandla ta’ quddiemi tixhed propju din il-filosofija. Sieħbi Wenzu tfaċċa bil-buqar tal-meraq f’idu u rajtu anġlu bellu. Ċekċikna t-tazzi u parlajna ftit fuq ix-xogħol u kont inħlist daqsxejn minn dik il-kurżità qawwija li kienet ħakmitni imma xorta waqajt biex insaqsi l-Wenzu kienx jaf min kienet dik it-tfajla.

“Xi tfajla?” saqsieni.
“Dik” għidtlu “dik liebsa l-blu”
“Il-mara l-kaħla tal-Verdala?” qalli biex jitnejjek.
“U dik” u dort biex nurihielu b’ċaqlieqa b' rasi imma ma rajthiex. “Naħseb li marret sal-kamra l-baxxa” għidtlu u komplejna nitħaddtu filwaqt li għajnejja kienu l-ħin kollu jgħarrxu biex jilmħu lit-tfajla ta’ ras il-mejda.

Imma ħarsti nsterqet minn dawl leħħien u ilsna tan-nar li kienu ġejjin mill-maġmar fin-nofs tal-bitħa. Il-maġmar li biex niftehmu kien bħal skutella ċatta tal-metall kellu fih ħuġġieġa nar taqbad u wiċċ il-Palajr li kien qed iqabbadha deher sfigurat u mxajtan bil-ħmura u s-swidija tal-kuluri li kienu ħerġin minnu. Wara l-Palajr kien hemm Willy il-Buda li kien għadu jdoqq il-flejguta. Il-ġmiel u s-seħer ta’ melodija li kien ħiereġ minn dak l-istrument, m’għandix kliem għalih. Ix-xorb f’rasi, il-għożża tal-kumpanija ta’ ħbiebi, id-dehra tat-tfajla liebsa blu, il-mużika u r-rwejjaħ kienu qed iduri miegħi bħal tromba spirti u ħassejtni nieżel f’vortiċi f’qigħan id-dinja imbagħad imtella’ lura u mgħolli fis-sema iswed mal-qamar ifar mewt. Dawn il-viżjonijiet donnhom kienu rebħuni u ma kelli ebda kontroll iżjed fuqhom.

Il-Palajr beda jgħanni.

“Ġejtu lkoll għall-għid
Ġejtu lkoll għall-festa
Ersqu, ersqu
Il-mejda bl-ikel lesta

Nibdew għax iż-żmien jagħfas
U lilna lkoll jiddetta
Poġġu, poġġu
U ifirxu s-sarvetta

Ftakru fl-għeżież tagħkom
Li darba kielu magħkom
Ftakru fil-ġrajjiet sbieħ
U offruhom għall-erwieħ.”

In-nar fil-maġmar majna ftit ftit u kien baqa biss il-ġamar. Xi wħud qabdu l-weraq taż-żebbuġ niexef li kien hemm f’reċipjent maġenb il-Palajr u bdew jitfgħuh fil-maġmar. L-arja tbaħħret bil-fwieħa u fetħitilna l-aptit biex nieklu. Imbagħad nota ħelwa minn tal-flejguta u għaddiet fewġa minn quddiemi ifweħ mill-bħur tal-weraq taż-żebbuġ. Kienet it-tfajla ta’ ras il-mejda bil-libsa kaħla tagħha tperper ħafifa bħal bandiera tal-ħarir. Sakemm jien qgħadt bil-qiegħda, rajtha tixħet werqa taż-żebbuġ fil-maġmar. Xi grazzja kellha f’idha. Kull muviment li tagħmel qisha qed tpitter kwadru. Il-Palajr kompla jgħanni:

"Werqa werqa taż-żebbuġ
Tinħaraq fuq il-ġamar
Hekk il-ħajja tal-maħluq
Minn nieqa għal gol-qabar"

Bil-qiegħda fil-post fejn kont qabel, erġajt intfajt inparla ma’ Ġużi fuq it-temp u d-dinja. Il-kaldarun tal-erwieħ issa kien fin-nofs tal-mejda u Stephen beda jqassam il-minestra bil-kuċċarun. Naqra ministra tagħqad fuq id-difrejn. Kulħadd belagħha u ħa qalba kuċċarun oħra minnha. Inleflef il-minestra kif kont u ngerrem il-ħobż mixwi b’tifkira tat-telfa ta’ dawk għeżież tagħna, ma ntbaħtx li l-mistednin kienu qed jiżdiedu. Kien mingħalija li konna se nkunu xi ħmistax-il ruħ imma f’daqqa waħda donnhom irduppjaw. Il-mejda kienet iffullata imma donnu kulħadd kien komdu jiekol il-minestra. L-attenzjoni tiegħi kienet maqsuma bejn id-diskors ma’ ħbiebi u t-tfajla f’ras il-mejda li xi ħarsa misruqa lejha ma naqsitx. Imma issa kien hemm qabda rjus qed jgħattuli l-vista u bdejt niddejjaq. Kien hemm Raymond b’rasu tielgħa u nieżla ma’ kull mgħarfa minestra li jtella’ mill-platt. Kien hemm Valerie b’qoffa xagħar f’rasha li bdiet tgħattili tliet kwarti tal-veduta. Kien hemm Jesmond li biex jitkellem beda jxejjer idejh kważi ma’ wiċċi. Kien hemm Phil ixejjer manuskritt f’idu...kien hemm il-Buħaġġ....stenna naqra.....kif jista’ jkun....dawn huma dawk li għandhom wiċċhom imwaħħal mal-ġirandla....dawn ħbiebna u niesna...iva dawn huma Raymond, Valerie, Jesmond u l-oħrajn kollha li hemm fuq il-ġirandla.....li hemm isimhom miktub....li...li mietu...li qegħdin hawn....fuq il-mejda....jieklu....magħna.

Inqum maħsud minn fuq is-siġġu u nħares dawra madwari. X’inhuma dawn il-viżjonijiet, x’inhi dil-konfużjoni f’rasi? Bilfors l-inbid, jew l-inċens li qed jagħmilli hekk. Dak il-ħin daħna inċens bħal tas-sigarretti tidħol f’imnifsejja x’ħin innul għal flixkun inbid lejn in-naħa l-oħra tal-mejda. Inferra' fit-tazza tiegħi u noffri wkoll lil ta’ quddiemi, raġel xuxan imberfel bis-sigarrett f’ħalqu. Kien qisu Bob Marley. Aċċetta u għolla t-tazza biex inferragħlu. Ħarist f’għajnejh. Hu ħares f’għajnejja. Qalbi għamlet tikk. Dan.....hu.....Bob Marley. Il-lalla...Bob Marley tassew!

Ħassejtni mherwel, iddisturbat, imma ma kellix għalbiex inkun hekk. Kollox kien jidher...normali. Kulħadd kien qed jitkellem qisu xejn mhu xejn. Kien hemm l-atmosfera ta’ festa, ta’ ferħ, ta’ għaqda.

Ridt kieku mmur niftaħ qalbi ma’ ħabib, ma’ Wenzu forsi jew Salvu jew Ġużi. Imma huma kienu qed jaraw l-istess affarijiet bħali? Donnha m’effettwathom xejn din il-ħaġa. Kienu qed iparlaw ma’ l-oħrajn...mal-mejtin qishom mhumiex huma. Jekk niftaħ ħalqi magħhom naqa’ għaċ-ċajt. Tgħid hawn.... kulħadd ħaj.... jew ....kulħadd mejjet?

Legligt it-tazzi tal-inbid qisni qed nixrob l-ilma. U bdejt nikkalma bil-mod il-mod. Ipassiġġajt ftit fil-mgħodijiet tal-post u ħriġt u erġajt dħalt. Pejjipt sigarrett. Xrobt iktar inbid. Iva, issa kont kalm u mxejt lejn il-mejda. Il-ħamba tal-ilħna ferrieħa tan-nies madwar il-mejda bdiet iżżid f’widnejja sa ma mblajt lura fil-folla u erġajt sirt parti minnha.

Minn quddiemi mill-ġdid għaddiet it-tfajla ta’ ras il-mejda, bħal fewġa ta’ fwieħa xarbet lill-wiċċi u mlietli sensija. Għamilt il-qalb u mort biex din id-darba nkellimha żġur. Qrobt lejha u issa kienet dahra lejja tferra' l-inbid fit-tazza tagħha. Dak ilbiesha saħħari b’eleganza bla tarf. Kaħla, donnha biċċa mis-sema, donna l-qiegħ tal-Meditterran. Issa ersaqt kważi mmiss magħha u b’leħen sod kemm stajt għidtilha, “baqa' xi qatra nbid għalija?”

Kliemi ma ħasadhiex, anzi baqgħet tferra' kif kienet. Iżda mbagħad daret bil-lajma lejja u bżajt li se jiġrili bħall-ewwel meta ġejt wiċċ imb wiċċ magħha u niffriża quddiemha u nitwerwer. Imma issa le....imma issa le. Kif dawret rasha minn wara dik ix-xuxa sewda mimxuta lura u mitluqa bħal siparju tal-aqwa teatru, feġġew par għajnejn suwed dalma, fil-ħofra, wiċċha mgħaddam bħal ras ta’ skeletru, snienha beraħ bla xofftejn u bla imnieħer. Nifisha tosku ħassejtu jaħbat ma’ wiċċi. Ma kinitx maskra. Kienet hi, kollha kemm hi....Ċensa....Ċensa l-mewt.
Kelli biex nibża’ u nitwaħħax imma bqajt sielem u sieber quddiemha. Imbagħad hi qaltli, “Min ma jkellmekx, tkellmux”.

Allura, reġa’ bdieli u la ridt mill-inbid tagħha u lanqas ma ridt inkellimha. U dawwart denbi lejn il-mejda fejn kont qabel. Lura għad-diskussjoni ma’ Ġużi, Raymond Valerie u l-oħrajn...il-mejtin u l-ħajjin.

Ftit lil hinn minni mdendlin mal-ħbula kien hemm fanali tal-karti fil-forma ta’ fratelli. Ġo kull wieħed minnhom kien hemm xemgħa tnemnem u biż-żiffa riħ li qamet kienu qed jitbandlu qajla qajl. Stħajjilthom fratelli ta’ veru, f’purċissjoni sejrin jassistu mal-ikkundannat għall-mewt. It-toqob t’għajnejhom jixgħelu fid-dalma tal-lejl.

U fin-nofs tal-mejda, issa nħarġet il-ħanżira mixwija l-forn. Laħamha tari u jqarmeċ bil-qoxra. Vittma taċ-ċelebrazzjoni tagħna. Il-platti mtlew bil-laħam u l-patata. It-tazzi tfawru bl-inbid u l-arja kienet sfiqa bil-kliem u d-daħk. Il-lejla kienet waħda ta’ ferħ u għaqda u lkoll konna kuntenti.....kuntenti li għadna ħajjin.

2006-10-21T13:31:00.000-07:00

Il-Għid tal-Erwieħ
Xi ftit tagħrif

Bħal ġnus oħra, il-Maltin ukoll juru rispett kbir lejn il-mejtin tagħhom. Huma kienu u għadhom jemmnu li kull bniedem għandu ruħ li ma tintemmx miegħu f’qabru. Għalhekk sa mill-qedem, il-Maltin kellhom drawwiet u festi biex jiċċelebraw il-kontinwità tal-eżistenza spiritwali tan-nieshom li ħallew din id-dinja.

L-ikla
L-ewwel insara kienu jħejju ikla u ċelebrazzjoni fid-dwiemes fejn kienu jidfnu l-għeżież tagħhom.

“L-erwieħ jifirxu s-sarvetta”
Hekk kienu jgħidu meta jasal it-2 ra’ Novembru, jiġifieri jum l-erwieħ kollha. Dan ghax kienu jemmnu li f’dan il-jum meta niftakru fil-mejtin, l-erwieħ ta’ qrabatna jkunu qed jistennew il-ħniena u s-sufraġju tal-ħajjin, għalhekk kienu jifirxu is-sarvetta għall-għotjiet tal-ħajjin. F’dan il-jum il-Maltin kienu jkunu ġenerużi mal-foqra.

Il-borma tal-ħaxix
F’dan il-jum xi patrijiet jew individwi, kienu jħejju borma kbira fit-toroq tal-bliet u r-rħula u fiha kulħadd kien jixħet xi ftit ħaxix milli jkollu d-dar biex imbagħad titqiegħed fuq il-ħatab jaqbad u jagħmlu minnha xi minestra tajba. Din ukoll kienet tkun għal foqra.

Il-Ħanżira tal-Erwieħ
Kien hemm ukoll id-drawwa li minn xi żmien qabel il-festa, xi ħadd jitlaq ħanżira tiġġerra mat-toroq bil-ġaras (qanpiena) ma’ għonqha biex meta timxi tinstema’ u għalhekk tintema’ min-nies kull darba li tgħaddi minn quddiem darhom. Il-ħażira kienet tismen bl-ikel mbagħad fil-għid tal-erwieħ kienu joqtluha u jsajruha biex minnha jieklu l-foqra. Għalhekk imqarr darba f’sena dawn l-imsejkna kienu jduqu biċċa laħam.

L-erwieħ tal-purgatorju
F’xi inħawi madwar Malta fejn hemm jew kien hemm xi ċimiterju, wieħed isib statwi minquxin fil-ġebel ta’ ruħ jew erwieħ qalb l-ilsna tan-nar. Dawn l-istatwi fuq il-ħitan ifakkruna fl-erwieħ tal-purgatorju u għalhekk ifakkru lil min ikun għaddej min hemm biex igedwed xi talba għall-bżonnijiet tagħhom.

L-erwieħ tal-ikkundannati
Il-Maltin, speċjalment in-nisa twajbin, kienu juru ċerta devozzjoni lejn l-erwieħ ta’ dawk li kienu ikkundannati għall-forka. Huma kienu jemmnu li l-erwieħ penitenti tal-ikkundannati kienu jaqilgħu il-grazzji. Ninu Xkora, li ħafna jemmnu li kien innoċenti, ingħatata l-forka ftit jiem qabel l-għid tal-erwieħ. Dwar Ninu Xkora hemm għajdut li kien fetaħ il-kanċell taċ-ċimiterju lil waħda mara li marret iżżur il-qabar tiegħu stess.

Ir-rużarjanti kienu fraternità li jiġbru l-flus għall-qraba tal-ikkundannnati filwaqt li jħeġġu lin-nies biex jitolbu għar-ruħ dawk iġġustizzjati bil-forka. Huma kienu jilbsu bħall-fratelli jiġifieri jilbsu ċoqqa bajda u jgħattu wiċċhom b’kappun abjad bit-toqob għall-għajnejn biss. Kienu joħorġu fit-toroq u jduru bieb bieb b’xi bott f’idejhom. Id-dehra tagħhom libsin l-abjad u b’wiċċhom mgħotti kienet tnissel fi qlub in-nies ċertu misteru, biża’ u ħniena.

L-għadam tal-ħelu
Fix-xahar ta’ Novembru sewwasew minn l-Għid tal-Erwieħ ‘il hemm, fid-djar kienu jippreparaw l-għadam tal-ħelu biex jiftakru fil-mejtin. L-għadam tal-ħelu jinħadem bħall-figolla imma fil-forma ta’ għadma. Xi dulċiera għadhom sal-lum jagħmlu dan l-għadam tal-ħelu.

In-naħa l-oħra tal-munita
Filwaqt li xi wħud kienu jgħożżu t-2 ta’ Novembru bħala jum ta’ rispett lejn dawk li darba għexu f’dan il-wied tad-dmugħ, oħrajn kienu jintasbu fuq xi għatba jirrankontaw l-istejjer tal-iħirsa u tal-uħux. Għax kien hemm min jgħid li ma’ l-erwieħ it-tajbin joħorġu wkoll l-erwieħ il-ħżiena . Mill-qigħan tal-infern joħorġu x-xjaten. Mill-moħbiet tagħhom joħorġu s-sħaħar u n-nies koroh jew tas-setta. Minn taħt l-art l-għewiel u l-uħux. Mill-oqbra l-iskeletri u iġsma bla ruħ mexjin ndlaj ndlaj fid-dawl tal-qamar. Spettri mitlufa, min sejjer għal xi ħażen u min sejjer għal xi għors.

It-2 ta’ Novembru illum
Se nagħmlu ikla biex infakkru dawn id-drawwiet ikkuluriti.

L-ikla:

Minestra bil-ħobż mixwi.
Majjal mixwi servut bil-patata l-forn u ħaxix
Xorb: Meraq tal-ħajja (Larinġ tad-demm, inbid u aniżett)
Deżerta : Għadam tal-ħelu

2006-09-11T16:25:00.000-07:00

L-istrixxiklu żuffjettuż "TRIJONFALI" p13

2006-08-01T15:36:00.000-07:00

L-istrixxiklu żuffjettuż "TRIJONFALI" p12

2006-06-21T06:49:00.000-07:00

L-istrixxiklu żuffjettuż "TRIJONFALI" p11

L-Għanja tal-Poplu 2006

2006-05-12T05:07:00.000-07:00

L-għanja tal-Poplu huwa festival tal-kanzunetta Maltija. Illum huwa l-unika festival li għadu jinżamm fuq skala nazzjonali u li jiċċelebra l-idjoma ta’ poplu li kiber fid-dell ta’ kulturi ġganti. Qatt ma naf li smajt lil xi ħadd jirrakkonta l-istorja ta’ l-iżvilupp ta’ din il-forma ta’ espressjoni. Anqas ma naf li teżisti fil-kitba. Naħseb li tkun storja siewja biex wieħed jara kif għanjet il-poplu kienet manifestata matul iż-żminijiet. Kinitx l-Imnarja waħda mill-okkażjonijiet li ġabret l-għannejja flimkien biex juru ħilthom u jiddevertu l-poplu? Meta daħlet sew il-kanzunett Taljan fostna, kien hemm festival li ma niftakarx x’kien jismu u lanqas ma naf kemm dam isir. X’sar minnhom dawk il-kanzunetti maltin? ”Madonina” naf li kienet waħda minn dawn. ”Sparaw għall-Qamar” ta’ Charles Clews, din kienet oħra minnhom tgħid? Hemm xi ħadd li kkompila l-aħjar kanzunetti ta’ dak iż-żmien u ħariġhom fuq diska?
Fi żmieni niftakar il-festival Internazzjonali tal-kanzunetta Maltija. Ta’ dan għandi d-diski kollha imma llum minħabba s-cds dawn mhumiex disposti għall-preżentaturi fuq ir-radju. Imma qabel dan il-festival il-għaqda YTC diġa kienet bdiet tgħaqqad il-kantanti, il-mużikanti u l-awturi flimkien biex fuq palk jippreżentaw il-festival tagħhom. Fis-70ijiet din l-għaqda taż-żgħażagħ kienet diġa ipproduċiet l-album u l-preżentazzjoni televiżiva tiegħu ”Ikun li trid int”. Wara imbagħad ħarġu ġabra ta’ kanzunetti għall-Milied bl-isem ta’”Kartolina”. Imma l-festival tagħhom minkejja li kien żgħir, ma qata’ xejn u sena wara oħra kompla jżid fl-attendenza tal-pubbliku u iktar u iktar fil-popolarita’ fost il-kantanti u kantawturi, daqqaqa u awturi, tant li minn sala ta’ skola bdew imorru fil-lukanda Phoenicia imbagħad fit-teatru tal-Universita.

Sadanittant il-festival Internazzjonali tal-kanzunetta Maltija nferaq fi tnejn, wieħed minnhom ”il-kanzunetta għall-Ewropa” u l-ieħor ”il-festival tal-kanzunetta Maltija”. Dan tal-aħħar tħalla jmut imġewwaħ biex inżaqq l-ieħor. Jien f’dan ta’ l-aħħar tlift kull interess għax ma nħossx li għadu jappella għalija. B’xorti tajba l-għanja tal-poplu, minkejja li hu wild għaqda volontarja, xorta kampa mal-isfidi finanzjarji u kiber f’festival denju li jirrappreżenta poplu uniku, il-poplu Malti.
F’dinja globalizzata u f’Malta fejn il-biċċa l-kbira tal-poplu huwa sponża għal dak li hu aljen, nifhem li mhux ħafna japprezzaw dan il-festival għal raġunijiet varji. Għalija huwa s-San Remo ta’ Malta f'dik li hi espressjoni lokali, u għalkemm ma tantx inħobb noqgħod quddiem il-kaxxa, għada hemm issibuni, quddiemha, nitpaxxa, nitmeżmeż, nidħak u nemozjona ruħi bil-lirika u l-melodija. Is-sabiħ tal-festival ”L-Għanja tal-Poplu” hu li għandu temi mħawrin bil-kummenti soċjali, imħabba u umoriżmu. Min għadu mhux midħla ta’ dan il-festival inħajru jttawwallu għada s-Sibt 13 ta’ Mejju 2006, fuq TVM f’xi ħin filgħaxija.
Ħaġa waħda żgur li se ddejjaqni fl-Għanja tal-Poplu u din hi il-kompetizzjoni li fl-aħħar trebbaħ lil xi kantant jew ieħor. Jien inħoss li l-arti m’għandhiex titqiegħed f’kompetizzjoni ta’ rebħ jew telf. Din hi xi ħaġa li jkolli nissaporti, mhux għax ma nistax nitfilu fl-aħħar u mmur norqod, u probabbilment hekk nagħmel, imma għax persważ li xi wħud mill-kanzunetti nkitbu u se jkun preżentati f’dan is-sens kompetittiv li narah jixraq iktar lill-isport milli lill-arti.
Insomma fi żgur se ngħoxa nisma’ lil Walter Micallef bil-kanzunetta l-ġdida tiegħu u jekk tippermettuli, ħalluni ndewwaqkom biss il-kliem tagħha. Il-mużika tisimgħuha għada.

'Il Malta

Kliem u mużika ta’ Walter Micallef

‘L Malta fottewha xi kuntratturi
Xi politikanti mingħajr valuri
U fuq qabarha poġġewlha bukett fjuri.
Bl-istaletti, bħal tad-Duluri.

‘L Malta fottewha u mingħajr ħniena.
Stuprawha u ħallewa għarwiena.
W aktar minn hekk, ma wrew l-ebda ndiema.
U nstemgħet mota minn tal-qampiena.

‘L Malta fottewha u l-lum mitluqa.
Bħal prostituta, u kull min għex minn fuqha
Baqgħu siekta u b’fommhom magħluqa.
U ttiegħem morra x’ħin idduqha.

‘L Malta fottewha u t-tfal batew
Ġungla tal-konkos bnew fuq li bnew.
Tant li post fejn jilgħabu mank ħallew
‘Mma huma stgħanew, u kemm stgħanew.

Malta fottewha w għalxejn nibkuha
Għaliex kull deċiżjoni diġa ħaduha
U ngħid xi ngħid żgur li mhux sejrin jibdluha.
‘L Malta fottewha u għalxejn nibkuha.

Malta fottewha ma ħallewliex ħdura
Donnu bil-ħsieb kulħadd ittraskura
Ħadd ma qal xejn u lkoll żammejna pass lura
U l-lum trid tgħarrex biex tilmaħ fjura.

‘L Malta fottewha u t-tfal batew
Ġungla tal-konkos bnew fuq li bnew.
Tant li post fejn jilgħabu mank ħallew
‘Mma huma stgħanew, u kemm stgħanew.

2006-05-03T16:27:00.000-07:00

L-istrixxiklu żuffjettuż "TRIJONFALI" p10

2006-04-26T15:50:00.000-07:00

L-istrixxiklu żuffjettuż "TRIJONFALI" p9

2006-04-08T15:49:00.000-07:00

L-istrixxiklu żuffjettuż "TRIJONFALI" p8

X'ġara s'issa:

Il-Venerabbli Gonzo kien inkazzat minħabba li l-popolarita' tiegħu kienet nieżla ġmielha. Għalhekk ried jikkarga l-faħma ta' moħħu biex jiġuh iktar ideat u viżjonijiet għall-pajjiż. Joe Babun iċ-Ċaċċarun u s-segretarju leali tiegħu, ipprova jgħinu billi jtellgħu fuq il-bejt tal-kwartieri msejħin it-TermosLampaSpiritiera, biex jagħti kargatura lill-faħma permezz tax-xemx t' Alla. Sakemm kien qed ixemmex moħħu, qagħad jissendika lill-għafrit tal-bini aħmar infernali u rah ikewwes taħlita ta' bżieq l-għoġġieba u semm is-sriep u biha jinbidel zoptu f'Super Sant. Gonzo allarma ruħu u twerwer għax il-lejber għalih kien agħar mill-virus qerriedi tal-imxija tat-tjur.

Fix-xena mbagħad jidħol Ġanni Ħanex, bniedem insinifikanti li tilef ħobżu mill-fabbrika tal-qliezet ta' taħt tan-nisa fejn kien ilu jaħdem xi 15-il sena. Dan ġara għaliex il-ministru tal-Eċċellenza u t-Testikoloġija, OSTINAT kien beda jinforza r-ristrutturar mitlub mid-dinja moderna u globalizzata. Ġanni Ħanex ma nstabx tajjeb biex jinnavika fit-tongi, il-prodott ġdid state of the art tal-fabbrika BSORMA. Għaddewh mill-għarbiel tal-ETC u weħel u sab ruħu jinkines 'l hawn u 'l hinn mingħajr għaxja ta' lejla.

Segwi skond in-nri. tal-paġni. Ikklikkjaha biex tkabbarha.

2006-03-26T11:58:00.000-08:00

L-istrixxiklu żuffjettuż "TRIJONFALI" p7

Segwi skond in-nri. tal-paġni. Ikklikkjaha biex tkabbarha.

2006-03-16T01:09:00.000-08:00

L-istrixxiklu żuffjettuż "Trijonfali" p6

Segwi skond in-nri. tal-paġni. Ikklikkjaha biex tkabbarha.

2006-02-22T16:15:00.000-08:00

Jissokta l-istrixxiklu satiriku TRIJONFALI p5

L-istorja s'issa: Il-Venerabbli Gonzo, kollu mfantas għax il-popolarita' tiegħu naqset qatigħ, iżur it-TermosLampaSpiritiera tal-partit tiegħu bl-iskop li jakkwista viżjoni biex imexxi l-pajjiż. Dan seta' jagħmlu biss billi jsaħħan il-faħma ta' moħħu imma sfortunatament it-TermoslampaSpiritiera kienet vojta mill-enerġija għalhekk bis-saħħa tal-kumpann leali tiegħu Joe Babun, jitla' fuq il-bejt biex isaħħan il-faħma bix-xemx. Hemmhekk hu joqgħod jissendika lil-għafrid tal-bini l-aħmar fejn jiskopri li bil-velenu tas-sriep u l-bżieq tal-għoġġieba qed jintefaħ u jinbidel f'SuperSant.

Aqra skond l-ordni tan-nri. fuq kull paġna. Ikklikkja fuq il-paġna biex tkabbarha.

Il-punent ħanin, l-ieħor.......

2006-02-22T04:01:00.000-08:00

L-istrixxiklu bl-avventuri tal-Venerabbli Gonzo u Joe Babun għandhom ikompli dalwaqt. Iż-żmien dejjem jagħfas fuqi u bħal bosta nies oħra mħabbtin, insibha diffiċli biex inlaħħaq ma’ kollox. L-aħħar darba li mpostajt erba’ kelmiet fuq dan il-blogg, semmejt ftit il-karikaturi Daniżi u twebbilt biex nerġa’ nikteb xi ħaġa fuq is-suġġett. Probabbilment tqażżiżtu tisimgħu fuqu imma dan hu fenominu taż-żmienna li għad irridu nisimgħu aktar treddin fuqu u mhux la kemm nagħmlulu tapp.

Dan l-episodju qajjem kwistjonijiet importanti dwar il-liberta’ tal-kelma, ir-responsabbilta’ politika, it-tolleranza u d-differenzi kuntrastanti taċ-ċiviltajiet. Dawn l-argumenti mhumiex propja ħobż għal snieni imma jien bħala biedem mdiehes fil-mistier tal-karikatura ma jkunx sewwa u xieraq jekk ma ngħaddix kelma dwar dan.

Nipprova nimmaġina lili nnifsi fil-pożizzjoni ta’ dawk il-karikaturisti li bit-tpenġijiet tagħhom ħolqu dan il-pandemonju li wassal għall-mewt ta’ xi għoxrin ruħ fosthom tfal. Ibqgħu żguri li jkunu diffiċli għalija li mmidd rasi fuq l-imħadda mingħajr ma noħlom bid-dmija li xtered minħabba ftit linka inkejjuża. Imwejġa ssir ħalla. Għalhekk ir-riflessjoni u r-responsabbilta’ għandha tiġi qabel kull azzjoni. Imma fis-sewwa l-karikaturisti tal-punent mhumiex imdorrijin b’dan l-ilġiem u dejjem pronti biex jikkritikaw u jiżżufjettaw b’kull ħaġa taħt il-kappa tax-xemx.

Imma wara kollox, din dinja ta’ konflitt kontinwu tal-ideat. Bħal meta tnejn jew aktar jippruvaw jgħixu flimkien u spiss jinqala’ s-saram fuq kif wieħed x’jiekol u kif l-ieħor x’jagħmel, hekk ukoll jiġri bejn ċiviltajiet differenti, bejn gruppi etniċi, bejn il-kapitalist u l-proletarjat, bejn l-elitt u l-ħamalli, bejn il-banda San Tajru u l-banda San Korru u nistgħu nibqgħu sejrin hekk.

Il-kwistjoni tal-karikaturi Daniżi tidher redikola u insinifikanti f’għajnejn il-punentin imma f’għajnejn dawk li għandhom valuri differenti din il-ħaġa hija serjissma. Immaġinaw kieku f’xi sala tal-univerisita’ ta’ Malta waqt xi preżentazzjoni lingwistika dwar it-taħdit komuni, xi professur joħroġ elenku tad-dagħa popolari u jsemmi xi tnejn ħoxnin b’Alla u bil-Madonna. Hekk għamel dott. Mifsud Chirchop u bir-raġun ippretenda li m’għandux ikun hemm oġġeżżjoni mill-akkademiċi preżenti. Biss fil-każ tad-dott MC, il-frażi offensiva ma kinitx dwar Alla jew l-Madonna imma kienet dwar Mawmettu. Eh....issa din storja oħra. L-akkademiċi Mawmettani suppost huma iktar intelliġenti u tollerranti. Allura dawn kif jitkażaw u jitilqulu ‘l barra?

Il-punent huwa l-ardit tad-dinja. Il-pożizzjoni tiegħu hija dominanti u għalkemm jippriedka l-liberta’ tal-ħsieb u tal-kelma, xorta jdawwar lilu nnifsu bis-swar u l-ħitan tal-kondizzjonament li ma jmorrux jidħlu xi ideat differenti minn dawk li jsawwruh. Kollox hu tollerat fil-punent sakemm ma jmiss l-irjus setgħana li llum firxu driegħhom ekonomiku u serħu riġilhom militari fil-lvant, fin-nofsinhar u t-tramuntana tad-dinja. Minkejja li l-punent laqa’ fi ħdanu komunitajiet misilmin, l-attitudni tiegħu baqgħet li jizzikahom fuq l-ilbies, fuq id-drawwiet soċjali u liġijiet tagħhom tal-Koran. Bħal xi kollega tiegħek li dejjem jiżżarġan miegħek biex ibaxxik u jġegħilek tħossok ċkejken u tardiv, fl-aħħar tibda taqbiżlek u anki jekk itajjar riqa fuqek waqt li jkun qed ikellmek, int taraha bi kbira daqs li kieku beżaqlek.

L-inġustizzji fuq il-Palestinjani, il-gwerra illegali tal-Iraq u l-indħil fuq L-Iran biex ma jarmax bin-nukleari huma kollha daqqiet li l-popli punentin u l-gvernijiet tagħhom qegħdin jfajjru fuq popli oħrajn biex tinżamm is-superjorita’ tiegħu u l-inferjorita’ tal-ieħor.

Hija l-battalja eterna tal-ideat u tal-poter. Hekk kienet minn dejjem u qajla se tinbidel.

............

2006-02-15T16:01:00.000-08:00

Jissokta l-istrixxiklu satiriku TRIJONFALI p4

Aqra skond l-ordni tan-nri. fuq kull paġna. Ikklikkja fuq il-paġna biex tkabbarha.

2006-02-13T07:41:00.000-08:00

Jissokta l-istrixxiklu satiriku dwar l-avventuri tal-Venerabbli Gonzo u Joe Babun. F'paġna 2 ħallejna liż-żewġ eroj tagħna fi-TermosLampaSpiritiera li hija d-Dar Ċentrali futuristika tal-Grande Partito. Hemmhekk huma kienu qed jiddiskutu kif se jirriġeneraw il-faħma ta' moħħ Gonzo li minnha biss hu jista' jikseb il-viżjoni biex imexxi lill-pajjiż.

Aqra fl-ordni tan-nri. fuq kull paġna. Ikklikkja fuq il-paġna biex tkabbarha.

Strixxiklu Ġdid

2006-02-11T11:13:00.000-08:00

Wara l-episodju tat-Tmien Kapurjuni Straordinarji, l-avventuri tal-Venerabbli Gonzo u Joe Babun ikomplu bit-2ni paġna tal-istrixxiklu "TRIJONFALI".

Aqra skond in-nru. tal-paġna. Ikklikkja fuqha biex tkabbarha.

Strixxiklu Ġdid

2006-02-10T08:35:00.000-08:00

Rifsa blogg

2006-02-09T01:16:00.000-08:00

Aw bloggejja! Niskuża ruħi ma’ dawk li kultant jittawlu f’dan il-blogg biex josservaw l-isturdamneti tiegħi u ma jsibu xejn. Il-kurrenti tal-ħajja jafu jitfgħuk fejn ma tkunx trid tmur. Barra minn hekk, dan il-blogg jiddependi qatigħ fuq ir-rimiżolji teknoloġiċi u dan l-aħħar, dawn ħabbtuni mhux ħażin. Issa li xtrajt skenjatur ġdid il-ħajja reġgħet lura għan-normal.

Kont qed nippjana xi strixxikli ġodda biex inperriċċhom fuq dan il-blogg ,għalhekk dawk li ilhom bil-ħerqa jistennew xi strixxiklu, ngħidilhom, min jistenna jithe_ _ a. (Imlew il-vojt intom).

Li qanqalni biex nerġa’ nirfes fi bloggosfera hija din il-kwistjoni tal-karikaturi Daniżi. Kemm ilni ninteressa ruħi fil-politika madwar id-dinja, qatt ma niftakar li karikatura ħolqot daqshekk kjass. Xi wħud jgħidu li din hija t-tibna li qasmet dahar il-ġemel. Il-karikaturi bħala medju, għandu impatt kbir minħabba l-aspett viżiv tiegħu u għalhekk jirbaħ vantaġġ fuq il-kelma miktuba. Ftit taż-żmien ilu rċevejt tronka ta’ xi għaqda ta’ karikaturisti mid-dinja kollha u li biha kienu qed jitolbuni ningħaqad magħhom sabiex juru l-potenza tagħhom quddiem il-mexxejja tad-dinja. Din il-biċċa li l-karikaturisti joqgħodu jisserdqu bil-poteri grafiċi tagħhom rajhta kontradittorja u tistona meta propju xogħol il-karikaturist hu li jattakka l-istess poter. Għalhekk injurajtha u tfajtha f’postha jiġifieri fil-landa taż-żibel tal-computer.

Lura għall-karikaturi Daniżi. Dawn missew punt sensittiv ħafna, forsi bi żvista imma jista ukoll b’intenzjoni. Jien hekk nemmen. Kull penġej politiku jipprova jolqot fejn juġa’ biex idagħjjef lill-avversarju. Il-karikaturist ħieles u responsabbli ma jpenġix biss għan-nej u l-misjur, imma għaliex għandu aġenda politika. Flimkien ma’ l-editur jew pubblikatur din l-aġenda politika ġġib magħha responsabbilta’ kbira, għaliex kull rixa li titwaddab fl-ajru jista’ jkollha l-konsegwenzi tagħha.

Nixtieq inkompli nwessa’ l-argument tiegħi fuq dan il-każ tal-karikaturi Daniżi imma m’għandix il-ħin. Forsi tkun darb’oħra.

Kelma waħda biss fuq il-liberta’ tal-istampa. Din hija wkoll għodda politika u kull kulħadd jużaha kif jaqbillu kif jispjega dan l-artiklu fuq sit webiku.

Għal haw’ nies.

2006-01-02T09:53:00.000-08:00

Ikompli u jintemm l-istrixxiklu Karolla (1986)

Ibda aqra minn isfel skond in-nru. tal-paġna.

p32

2006-01-02T09:52:00.003-08:00

p31

2006-01-02T09:52:00.002-08:00

p30

2006-01-02T09:52:00.001-08:00

p29

2006-01-02T09:51:00.000-08:00

p28

2006-01-02T09:36:00.001-08:00

p27

2006-01-01T10:24:00.000-08:00

Is-Sena tajba lil kulhadd.

Ikompli l-istrixxiklu Karolla (1986)

Ibda aqra minn isfel skond in-nru. tal-paġna.

p26

2006-01-01T10:20:00.001-08:00

p25

2006-01-01T10:20:00.000-08:00

p24

2006-01-01T10:19:00.000-08:00

p23

2005-12-31T09:33:00.000-08:00

Ikompli l-istrixxiklu Karolla (1986)

Ibda aqra minn isfel skond in-nru. tal-paġna.

p22

2005-12-31T09:32:00.001-08:00

p21

2005-12-31T09:32:00.000-08:00

p20

2005-12-31T09:28:00.000-08:00

p19

2005-12-30T03:08:00.000-08:00

Ikompli l-istrixxiklu Karolla (1986)

Ibda aqra minn isfel skond in-nru. tal-paġna.

p18

p17

p16

p15

Karolla

2005-12-29T05:04:00.000-08:00

X'hemm bloggosindikajri !. Ilkom ma taraw xi tħarbixiet storduti mingħandi. Għas-sena d-dieħla kk'alla jrid. Għalissa se nissokta nimpustalkom il-kumplament tal-istrixxiklu KOKO nru 10 (Karolla) li kont bdejtilkom fit-18.07.2005. Dan hu strixxiklu ta' xi tmintax-il sena ilu imma naħseb li għadu adattat għaż-żminijiet tal-lum. L-istorja tirrakkonta kif jiena u l-Mangi fil-Milied tal-2020 konna qed nixorbu għand Bertu. Filwaqt li konna qed ingorru fuq kemm għaddejna Milidijiet tal-qamel, jidhrilna seħibna l-mejjet Pawlu l-Lennon u jipprova jdawwrilna dan il-ħsieb.

Iddivertu.

(Ibdew aqrawh minn isfel, skond in-nru. tal-paġna)

p14

p13

p12

p 11

p10

2005-10-25T07:43:00.000-07:00

2005-10-24T08:12:00.000-07:00

2005-10-21T08:27:00.000-07:00

2005-10-20T08:12:00.000-07:00

2005-10-19T09:10:00.000-07:00

2005-10-18T08:07:00.000-07:00

2005-09-16T05:11:00.000-07:00

2005-09-07T09:55:00.000-07:00

p9

Jissokta l-istrixxiklu PAQQAMANIJA
L-istorja sa issa: Joe Hasan webbel lil Ċikku li b’karozza taħt sormu hu jghix aħjar u minn dakinhar beda jegħreq l-għaraq tad-demm għaliha. Il-Paqqa saret l-iskop ewlieni ta’ ħajtu u l-mimmi t’għajnejh. Hasan reġa’ ittanta lil Ċikku biex jibdel il-paqqa u b’hekk jibda iċ-ċiklu tal-konsum u l-manutenzjoni u d-dipendenza fuq din il-misħuta gabuba tal-ħadid u l-lakstu li timxi fuq erba’ roti.

2005-09-06T08:34:00.000-07:00

2005-09-05T01:45:00.000-07:00

p8 Parrokkjaliżmu Universali

p9 Parrokkjaliżmu Universali

2005-09-02T00:37:00.000-07:00

p7 Parrokkjaliżmu Universali. (tkompli)

2005-09-01T08:56:00.000-07:00

p6 Parrokkjaliżmu Universali (tkompli)

2005-08-31T09:35:00.000-07:00

Parrokkjaliżmu Universali p5 (tkompli)

2005-08-30T01:59:00.000-07:00

p16

p17

p18

p19

2005-08-26T00:27:00.000-07:00

p15 mill-istrixxiklu AAAGH! nru 4 WAZUMBA tal-Mangi

2005-08-25T05:38:00.000-07:00

p11 mill-istrixxiklu AAAGH! nru 4 ta' anonimu.

Xemx wisq sabiħa, lilek inħobb, gawhra ta' qalbi, lilek irrid.

2005-08-24T01:22:00.000-07:00

B'tislima lil Dominic Grech (The Tramps)

2005-08-23T07:09:00.000-07:00

Ma' kikkra kafè iswed, ħalli l-istrixxiklu jieħdok f'orizzonti oħra ta' ħsibijiet u ħsus.

p19 IL-QATTUS L-ISWED mill-AAAGH! nr3 tal-Mangi

2005-08-22T08:35:00.000-07:00

p4 mill-AAAGH! nr3 WAŻUMBA tal-Mangi

p11 mill-AAAGH! nr3 IS-SEJF minn anonimu.

Riżervi

2005-08-19T09:34:00.000-07:00

p17 EWROVIZZJI mill-AAGH! nr.!

p18 EWROVIZZJI mill-AAGH! nr.!

p19 EWROVIZZJI mill-AAGH! nr.!

Riżervi

Kif indunajtu il-bloggati dwar iċ-Ċirku Bertu Funtana intemmu. Jien u nibbloggjahom kelli f’moħħi diversi għanijiet u li ma nafx jekk ilħaqthomx ilkoll. Nistqarr li l-istorja u r-rakkonti tal-passat huma ħaġa li nieħu gost bihom.. Lili, almenu nħosshom jqanqluni biex inqabbel żminijieti mal-imgħoddi. Minnhom ukoll nispira ruħi biex nipprova nwettaq ħwejjeġ li jkompli jsenslu ġrajjiet il-predeċessuri tiegħi. Il-kontinwità nħoss li hija importanti fil-kultura tal-bniedem, sakemm wieħed ikun għadu jara valur f’dak li wettqu ta’ qablu.

Nixtieq nirringrazzja lil dawk kollha li kkummentaw dwar dawn il-bloggati kemm fil-blogg tiegħi kif ukoll f’tagħhom. Dawn il-kummenti ħeġġuni biex nipprova nibbloggja aktar spiss u nżomm ritmu bejn bloggata u oħra.. Nixtieq nirringrazzja lil dawk li qraw dawn il-bloggati fis-skiet u li għalkemm ma nafx kif laqgħuhom jew laqtuhom, nittama li żidulhom imqar ritratt wieħed fl-album tal-impressjoni tagħhom tat-80ijiet.

Fost dawk li għexu dawk iż-żminijiet bħal Toni Sant u Immanuel Mifsud, apprezzajt ħafna l-interess ta’ dawk li għexu wara din l-era bħal arcibald, stella, Robert, Mark, gybexi, fre, erzija, kenneth, tezor, u frudeboy. Jiddispjaċini li mhux dejjem kelli żmien biex niddiskuti l-proposti li saruli minn xi wħud biex din l-istorja tinġabar u tkun ippubblikata fi ktieb. Però minkejja t-taħbit tiegħi qed inħalli l-bieb imbexxaq fuq din il-proposta.

Il-grajjiet taċ-Ċirku Bertu Funtana llum għaddew bħal ma jgħaddi staġun ir-rebbiegħa u lanqas it-taħżiż u t-tinqix fuq il-ħoġor tal-funtana ma għadu jidher. U dan hu tajjeb għax il-ħajja tkompli u ż-żminijiet jinbidlu. Għalhekk bil-grajjiet li rrakkontajt, mhux daqstant b’nostalġija imma aktar bħala ispirazzjoni, ridt nuri kemm żmien iż-żgħożija hu imprezzabbli u kemm il-ħajja tinżel għasel meta r-responsabbiltajiet li timponilna is-soċjetà ikun għadhom ma għafġuniex taħthom.

Ir-riżervi li kont semmejt illi għandi dwar il-ġrajja taċ-ĊBF, huma kif spjegajt f’nr.12, dwar it-teħid tas-sustanzi narkotiċi li vvizzjaw il-ħajja libera u ddiġeneraw l-interrelazzjonijiet ta’ bejnietna. Riżerva oħra illi għandi hija dik tal-influwenza kbira illi kellna tax-xena żagħżugħa barranija. Minħabba li l-kultura tagħna hija nieqsa mill-oriġinalità u identità lokali, ħafna drabi xrobna biss minn dak li hu ta’ ħaddieħor. Il-mużika, l-ilbies u l-manjeriżmi kienu kważi kollha impurtati u qajla ippruvajna nibnu xi ħaġa fuqhom jew bihom biex niżviluppaw xi forma ta’ espressjoni indiġena. Jekk u meta sar hekk kien forsi iktar sforz il-falliment tagħna biex nimitawhom fedelment.

Imma għal magħmul mhemmx kunsill u illum kieku kelli l-opportunita’ li ngħix l-istess ħajja, nagħmel l-affarijiet xort’oħra. Biss minn dak li nista’ nara, illum hawn bosta ċaqliqiet posittivi biex tiżviluppa din l-espressjoni indiġena u l-karatteristiċi li jgħażluna minn ħaddieħor.

Ippermetuli nissokta għal ftit jiem oħra bl-istrixxikli tal-AAAGH! imbagħad inkompli bis-sensiela tal-Paqqamanija li kienet interrotta minħabba iċ-ĊBF.

2005-08-18T09:11:00.000-07:00

AAAGH! 1998 nr3 Xogħol tal-LE BRUN fit-80ijiet.

p2 'IN-NAPPY' mill-AAAGH! nr3 Xogħol ta' MANO (psewdonom għal Mark u Noel)

p3 'IN-NAPPY' mill-AAAGH! nr3 Xogħol ta' MANO (psewdonom għal Mark u Noel)

p10 'IN-NAPPY' mill-AAAGH! nr3 Xogħol ta' MANO (psewdonom għal Mark u Noel)

2005-08-12T08:48:00.000-07:00

p1 AAAGH! nr2 'GOD' tal-Mangi.

p2 AAAGH! nr2 'THE Nose' tal-Mangi.

p3 AAAGH! nr2 'THE Nose' tal-Mangi.

p4 AAAGH! nr2 'THE Nose' tal-Mangi.

2005-08-11T09:06:00.000-07:00

p5 AAAGH! nr2 'Is-sajjied' tal-Mangi. Araw din l-illustrazzjoni intensa li turi sitwazzjoni diffiċli li jiffaċċja s-sajjied meta jkun bejn sema u ilma.

p10 AAAGH! nr2 Anonimu.

p11 AAAGH! nr2 'Il-Priedka' tal-Mangi.

2005-08-10T01:22:00.000-07:00

Ftit aktar mill-AAAGH! (1998)

p2 XENQIET EDEN. AAAGH! nr.1

p3 XENQIET EDEN. AAAGH! nr.1

p4 XENQIET EDEN. AAAGH! nr.1

p5 XENQIET EDEN. AAAGH! nr.1

p6 XENQIET EDEN. AAAGH! nr.1

Iċ-Ċirku Bertu Funtana 12

2005-08-08T09:11:00.000-07:00

AAAGH! ........diwja tal-istrixxikli taċ-ĊBF

AAAGH! L-ewwel ħarġa 1998

Gadajx: il-maskot tal-AAAGH! karattru li kien jintuża fir-roklejlaż talYMCA fit-80ijiet

AAAGH! nru1 p 8 Mill-kexxun ta' artist bravissimu li ried jibqa' anonimu.

AAAGH! nru1 p 9 Separate Realities tal-Mangi

AAAGH! nru1 p 10 Separate Realities tal-Mangi

AAAGH! nru1 p 11 Separate Realities tal-Mangi

AAAGH! nru1 p 12 Separate Realities tal-Mangi

Iċ-Ċirku Bertu Funtana 12

10 snin wara

It-toroq li l-ħajja għandha ħabta tgħaddina minnhom huma mħalltin b’elf tifkira. L-avventuri li nidħlu għalihom jgħallmuna u xi minn daqqiet isabbtuna waħda tajba ma’ art. Kienet wara waħda minn dawn it-tipi ta’ tisbitiet li kelli f’ħajti meta erġajt iltqajt mal-Mangi. Il-ħbiberija ġentili tiegħu u l-proġett żgħir illi fassalna flimkien kienu strumentali biex nissokta nqum fuq saqajja mill-ġdid. Iltqajna propju fil-YMCA fil-lok il-ġdid tagħha li kien faċċata tal-l-Imperial Caffè imma tinżel xi ftit bibien aktar ‘l isfel. L-imperial kien prattikament magħluq fl-1998 meta ltqajna. Anki Bertu kien sab impjieg ieħor u l-ħanut (li iktar sar jixbah xi maħżen) kien qed jiftħu għal erba’ parruċċani li donnhom saru parti mill-għamara u mill-imbarazz illi Bertu kien akkumola fih. Il-YMCA issa kienet fdatha f’idejh Jean Paul, neputih, li ittrasformaha f’internet kafè u organizzazzjoni ħawtiela fil-qasam tal-ħidma soċjali, drama, korsijiet u festivalijiet fost oħrajn. Ir-rok kien preżenti imma mhux dominanti. Minflok rockers kont iktar tara żgħażagħ deħlin għall-provi tal-kor TenSing jew biex jiċchatjaw fuq l-internet. Fl-1998 meta wiċċ Malta kien mibdul f’ġirja waħda għall-karrieri u għal konsumiżu, fil-YMCA kont għadek tilmah traċċi ta’ nies li ma nħakmux mill-mewġa tan-nike jew ir-reebok u l-bqija. Ħdejn il-postijiet ta’ tlaqqigħ popolari maż-żagħżagħ f’dawn iż-żminijiet (bħal MacDonalds u Burgerking), il-YMCA żammet l-atmosfera vibranti b’nies żelużi għall-ħajja. In-nies li kienu jidħlu mill-MITP u l-iskola tal-arti u d-disinn għal xi drink, kienu jżidu speċi ta’ l-awra 'ikkultivata' li f’imkejjen bħal Macdonalds lanqas biss ixxommha f’dik ir-riħa kkoktejljata ta’ burgers u disinfettant.

Qalb din l-atmosfera ħajjarija fil-YMCA, għaxar snin wara l-aħħar strixxiklu li tpenġa għand Bertu, jien u l-Mangi twebbilna nagħmlu ritorn. Din id-darba però kellu jkun strixxiku li stajna inbigħu. Fassalna kif konna se naħdmuh u sibnilu isem ġdid, AAAGH! Kien proġett eċitanti li kellu jħajjar bosti kontributuri li jħobbu l-kartuni u l-comics. L-AAAGH! kien strixxiklu mingħajr editura u mingħajr ċensura. Kien vetrina għal kull minn ried jgħid xi ħaġa bit-tpenġija u bin-narrazzjoni strixxika. Konna ħerqana għal dan il-proġett u konna qed nisperaw li minn strixxiklu fotokopjat jgħaddi għal wieħed stampat. Ħajjarna xi żewġ kontributuri oħra u bdejn inpinġu. L-ewwel ħarġa ntlaqgħet tajjeb minn bosta li ltqajna magħhom fil-YMCA u barra, imma l-ispiża tal-fotokopjar ma nfditx mill-bejgħ tiegħu għaliex kull kopja swietna 90ċ filwaqt li begħnih bis-60ċ jew insomma xi ħaġa f’dak ilma.

Il-Mangi daħal għat-tpenġija b’ruħu u ġismu u l-kontribuzzjonijiet tieghu kienu fost l-aqwa xogħlijiet bil-pinna li qatt ipproduċa u dan għaliex ma setax ikompli jaħdem bil-kuluri peress il-fotokopjar tal-kulur żidilna l-prezz tal-AAAGH! u kien impossibbli li inbigħuh xi lira l-kopja. Jekk il-Mangi kien qed jiviluppa t-tpenġija tiegħu, għal kuntrarju jien kont qed immajna bl-ikrah għaliex erġajt dħalt lura x-xogħol u wara ftit xhur iżżewwiġt u bdejt inrabbi. Sar-raba’ ħarġa tal-AAAGH! jien kont kważi assenti u minkejja li kien hemm kontributuri ġodda bħal MANO, ix-xogħol kollu li kien jirrikjedi l-istrixxiklu ma kienx vijabbli u għalhekk l-AAAGH! kellu jieqaf bħal ma tieqaf għajta tidwi, li mqanqla mill-passat, awdibbli fil-preżent u mitlufa fil-futur.

................................................

Iċ-Ċirku Bertu Funtana 11

2005-08-05T08:34:00.000-07:00

Strixxikli li qatt ma ntemmu: sinjali ta' dekadenza.

IL-KULT TAL-WISQ QALBENIN jirrakkonta l-istorja ta' ġenerazzjoni ta' nies li ġiet wara l-epoka tal-Wisq Qalbenin ( li jirrappreżentaw iċ-ċirku Bertu Funtana) u dawn jippruvaw jarrekkixxu ruħhom mill-fdalijiet u t-teżori li huma ħallew warajhom, jiġfieri, il-Kotba Omnipotenti tal-Kelma tal-Oraklu (K.O.K.O.) u t-TÈ IMPERJALI. L-istorja li qatt ma ġiet finalizzata fuq il-pitazz, kienet turi kif minkejja l-mewt tal-WQ, l-ispirtu tagħhom kien għadu jgħix u kien qed jistenna biex jidħol f'iġsma ġodda. Din mhi xejn ħlief allegorija għall-isfaxxar taċ-ĊBF u xewqa għall-apprezzament tiegħu minn ġenerazzjonijiet futuri.

p1 Il-kult tal-Wisq Qalbenin (Super Eroj nru 6) li qatt ma tlesta.

p2 Il-kult tal-Wisq Qalbenin (Super Eroj nru 6) li qatt ma tlesta.

p3 Il-kult tal-Wisq Qalbenin (Super Eroj nru 6) li qatt ma tlesta.

p4 Il-kult tal-Wisq Qalbenin (Super Eroj nru 6) li qatt ma tlesta.

p5 Il-kult tal-Wisq Qalbenin (Super Eroj nru 6) li qatt ma tlesta.

p6 Il-kult tal-Wisq Qalbenin (Super Eroj nru 6) li qatt ma tlesta.

p7 Il-kult tal-Wisq Qalbenin (Super Eroj nru 6) li qatt ma tlesta

p8 Il-kult tal-Wisq Qalbenin (Super Eroj nru 6) li qatt ma tlesta.

KOKO LIVE nru 13 strixxiklu li qatt ma tlesta: sintomu ta' dekandenza fiċ-Ċirku Bertu Funtana.

Iċ-Ċirku Bertu Funtana 11

It-tmien ta’ era.

Il-MaltaSajf ġab miegħu era ġdida għan-nies fiċ-Ċirku Bertu Funtana....l-era tal-eżaltazzjoni tal-ħaxixa t-tossifikazzjoni. Dak li qabel kien ritwal li jinċensa s-sensi għal aktar kreatività, issa kien sar in-nifs ta’ kuljum. Fejn fiż-żmien ta’ qabel il-MaltaSajf, il-ħaxixa kienet tqarbina komunjonali biex teġevola l-ispirtu ferrieħi u kreattiv, issa bdiet issir l-iskop aħħari tal-ħajja, ir-raison d’etre.

Minkejja l-falliment finanzjarju ta’ l-ewwel festival, il-MaltaSajf sar appuntament annwali u għakemm issa kellu entratura kkontrollata u bi ħlas, ir-reputazzjoni tiegħu bħala lok għal libertinaġġ fl-użu tal-ħaxixa u sustanzi oħra, kienet iġġib il-folol prinċiparjament biex jinqerdu.

Iċ-ċentru tal-YMCA minkejja s-sorveljanzi kollha tal-kumitat, kien ukoll beda jservi ta’ moħba fejn jinħaraq xi joint jew tnejn. Għal raġunijiet ta’ sigurezza biex xi ma jxellfux difrejhom mal-liġi, il-klikek li kienu bdew izidu fit-tipjip tal-ħaxixa bdew jingħalqu fihom infushom u bil-mod il-mod bdew jifframmentaw iċ-ċirku u joħolqu distinzjonijiet bejn klikka u oħra. Żdiedu il-paranojja u s-segretezza u dawn komplew jiddiżassoċċjaw lill-klikek mill-attività komuni fi ħdan iċ-ċirku. L-imperial Caffè, il-YMCA u l-MaltaSajf bdew iżidu l-fama ta’ postijiet hot u għajnejn l-iskwadra tal-vizzji bdew iduru għal fuqna. Din is-sitwazzjoni kkreat tensjoni fiċ-ċirku Bertu Funtana li bdiet serjement ittellef mill-ispirtu libru u mis-sens ta’ għaqda li konna drajna bih.

Lejn nofs is-snin 80 kien hemm xi ċaqliq interessanti fil-pajjiż li fetħu toroq fejn wieħed seta jkun parteċipi biex juri l-fehmiet tiegħu fuq dak li kien qiegħed jiġri fil-pajjiż, kemm soċjalment, kulturalment, kif ukoll politikament.

Waħda mit-toroq li ppruva jaqbad iċ-ċirku biex isib palk soċjali fuqiex jitla’, kienet li jirristruttura ruħu fl-organizzazzjoni tal-YMCA. L-opportunitajiet li kienet qed toffri il-YMCA kienu promettenti għaliex kien hemm l-opportunità għall-għajnuna finanzjarja u organizzattiva li setgħet tiġi mill-YMCA internazzjonali, imma l-istrutturi offruti kienu kollha konvenzjonali u biex wieħed jidħol fihom kien jeħtieġlu li jikkonforma. Din kienet id-dilemma kbira għal ħafna li ma kienux jaċċettaw it-tagħmila soċjali kif kienet u ma kinux lesti li jċiedu li l-ispirtu ħieles tagħhom jinqafel f’qafas bħal dan. Id-dilemma bejn anarkija u organizzazzjoni kompliet tofroq min-nofs in-nukleu ta’ nies li kienu jikkontribwixxu fil-formazzjoni u l-andamnet taċ-ċirku. Xi wħud minn dawn il-ħidma fil-YMCA daħlulha bir-ras. Oħrajn qagħdu gallarija. It-taqbidiet għall-poter fil-YMCA kienu inevitabbli u dawn komplew jgħarrqu l-immaġni tal-organizzazzjoni u kiber id-distakk bejn in-nukleu ta’ attivisti u l-bqija tal-imħarrbtin taċ-ċirku.

Sadanittant fil-pajjiż iż-żgħażagħ kienu qed jitħarrku u jħarrku. Fl-1984 Julian Manduca kien fost l-ewlenin li organizzaw l-ewwel dimostrazzjoni ambjentali hawn Malta bl-għajta ta’ ID F’ID GĦAL AMBJENT AĦJAR. Diversi għaqdiet bħall-MOS u l-SSCN u DIN L-ART ĦELWA kienu qed jitħassbu serjament dwar il-qerda tal-pajsaġġ Malti filwaqt li l-pubbliku in ġenerali kien qed jara kif se jakkwista xi plott irħisa milli beda jqassam Lorry Sant.

Fil-qasam teatrali fis-snin 80 kien innotat rinaxximent żgħir bi gruppi esperimetali bħal Ateatru ta’ Michael Fenech u it-Teatru tal-Bniedem ta’ John Schranz, kif ukoll oħrajn li bdew jużaw it-teatru bħal kritika diretta jew sottili fuq l-awtoritajiet. Oħrajn bħall-MASK ta’ Dun Ġorġ Dalli, kellhom l-iskop li jxerrdu ideat reliġjużi u soċjali.

Grupp ieħor ta’ żgħażagħ li kien ilu attiv mis-70ijiet kien il-Youth Travel Circle ta’ Dun Maurice Mifsud, fi Triq il-Merkanti l-Belt Il-YTC kienet ilha taħdem biex tqajjem kuxjenza favur il-kanzunetta Maltija u l-messaġġ soċjali li din tista’ twassal. Il-festival annwali tagħha beda jsir iktar popolari u mis-sala tal-iskola Albert il-Kbir fi triq it-Teatru, is-serata bdiet tittellgħa fis-sala tal-lukanda Phoenicia. Fost il-kantantawtur li tnisslu mill-qalba tal-YTC kienu Walter Micallef, u Manwel Mifsud, illum professur tal-Malti.

Il-YTC kellha orjentazzjoni reliġjuża kif kellhom ukoll l-biċċa l-kbira tal-għaqdiet taż-żgħażagħ f’Malta. Fil-fatt f’dawk iż-żminijiet kienu hemm ukoll qawmien ġdid reliġjuż u bdew jinbtu movimenti bħal-Kariżmatiċi, u l-Fokolarini flimkien li ma’ movimenti oħra li ma kinux kattoliċi fosthom ix-Xhieda tal-Ġevovah. Iż-Żgħażagħ Ħaddiema Nsara li kellha sehem attiv fil-ġlieda kontra Mintoff fis-60ijiet, reġgħet bdiet tissemma’ u tippubblika l-gazzetta tagħha il-Ħaddiem, din id-darba ironikament biex teħodha kontra KMB (li tagħha kien attivista fis-60ijiet) mindu ddikjara li ried l-edukazzjoni b’xejn għal kulħadd kif ukoll kontra Mintoff li xebbah ‘il-ġenerazzjoni futura ma’ warda soċjalista li trid issaqqiha u tindokraha. Il-Moviment Kerygma ta’ P.Charles Fenech, kien qed jinħema wkoll biex iwaħħad l-attivitajiet sportivi u l-prinċipji nsara flimkien.

l-1985 kienet is-sena internazzjonali taż-żgħażagħ u bosta għaqdiet iċċelebraw dan is-sena b’xi attivita jew waqqfu xi sezzjoni għaż-żgħażagħ fi ħdan l-għaqda tagħhom. Ma nistax ma nsemmix attività li jien inħoss li kienet importanti għaliex iċċelebrat din is-sena mhux b’mod superfiċċjali imma bl-iktar mod impenjattiv. Dan kien il-kors ‘IŻ-ŻGĦAŻAGĦ, L-1985 U ‘L HINN MINNHA’ organizzat mill-AŻAD li dak iż-żmien kien allokat f’Tas-Sliema. Il-moħħ wara dan il-kors kien John Schranz u l-kors dam sejjer għal xi sena. Kien ikopri bosta aspetti mill-ħajja, il-kultura, r-reliġjoni, ix-xjenza u l-politika vis a vis iż-żgħażagħ. Dan il-kors ma naħsibx li kellu xi sehem dirett fuq il-grajjiet li seħħew wara imma x’aktarx li serva biex jikkonsolida l-fehmiet ta’ xi żgħażagħ li attendew u li sabu l-opportunità biex jingħaqdu u jsemmgħu leħenihom fil-pubbliku. Difatti ftit wara xi individwi li kien parteċipanti fil-kors tal-AŻAD, welldu il-grupp Tan-Numri (ta’ Joe Azzopardi).

Sena wara wkoll xi żgħażagħ mill-MOS, Saviour Balzan u Natalino Fenech flimkien ma’ oħrajn, telqu biex waqqfu ż-ŻGĦAŻAGĦ GĦALL-AMBJENT li kien beda jqajjem il-kwestjonijiet veri ambjentali li sa dak iż-żmien kienu kompletament aljeni fil-fora pubblika. Bl-elezzjoni ġenerali fil-qrib, il-qiegħa bdiet tisħon ġmielha. Il-protesti bdew jispuntaw minn kullimkien, kontra l-ammintrazzjoni laburista,l-Building Development Areas ta’ Lorry Sant, kontra l-qtugħ tal-provista tal-ilma u anki ġustifikament kontra l-Apartheid tal-Afrika t’isfel (li ovvjament ma kellha x’taqsmu xejn mal-gvern preżenti). Imma kulħadd ried iqum u jsemma’ leħnu. Bdew id-dimostrazzjonijiet Tan-Numru dwar il-korruzzjoni, il-monopolju fix-xandir , il-qtil ta’ Nardu Debono u kontra t-teatrini tal-ministri biex jikxfu xi rħama f’kull okkażjoni illi jsibu. Twaqqaf il-Grupp għall-Alternattiva Politika (GAP) ta’ Lino Briguglio u li wara sar il-Partit Demokratiku Malti li kkontesta l-elezzjonijiet tal-1987.

Qabel ma taħsbu li qed nilgħabha ta’ xi Herbert Ganado b’Rajt Malta tinbidel’, ngħidilkom li dawn huma ftit milli niftakar jien fost l-attività kbira li kien hemm madwar Malta kawża tat-taqlib politiku ta’ dak iż-żmien. U dan qed insemmieh bħala sfond tal-era li dwara qed nikteb jien kif ukoll biex joħroġu il-kuntrasti bejn l-istorja ta’ pajjiż sħiħ u l-ġrajja ta’ ċirku żgħir ta’ ħbieb.

Fost dan it-tqanqil u l-kjass kollu fil-pajjiż, in-nies taċ-ċirku Bertu Funtana baqgħu xi ftit jew wisq passivi, min medhi fl-organizzazzjoni tal-YMCA li ngħidulha kif inhi, l-attivitajiet kollha tagħha kellhom xaqliba lejn il-kult tar-rock , filwaqt li oħrajn ippreferew l-moħbiet fejn setgħu jbermċu u jaħarqu xi fettul tal-Cannabis Sativa. Is-sabiħa hi li dawn iż-żewġ imġibiet differenti kienu finalment jiltaqgħu meta titella’ l-attivita tal-YMCA. Il-gażiba kienet li waħda kienet torbot ma’ l-oħra u għalhekk l-attività ma setgħetx ikollha suċċess jekk ċorma rockers ma jiġukx għax tipprojbihom milli ‘jpejpu’.

Il-klikek differenti li dejjem kienu parti miċ-ċirku globali taċ-Cirku Bertu Funtana, bdew jisparpaljaw għar-raġunijiet li semmejt iktar kmieni. Xi wħud bdew imorru Għawdex għall-weekend jew jintefgħu jinqerdu f’xi appartament li jkunu krew. Issa kien hemm diversi persuni miċ-ċirku li għal dawn l-iskopijiet jew b’esperiment personali, fittxew li jitilqu mid-dar tal-ġenituri tagħhom u jikru post x’imkien. Deċiżjonijiet bħal dawn żiedu l-ħtieġa ta’ dħul finanzjarju stabbli sabiex wieħed seta’ jsosstni dan l-istil ta’ ħajja. Xi wħud sabu impjieg fiss jew temporanju u għalhekk il-ħin li ssoltu kienu jqattgħu fil-klikek rispettivi tagħhom issa naqas sostanzjalment. Dan irridimenzjoni l-kunċett kollu tal-ħajja alternattiva li ħafna emmnu biha u għalhekk wieħed kellu parzjalment jikkonforma għall-ksib tal-pappa sabiex wara jgawdi l-umpappa. Kien hemm xi wħud li żviluppaw ekonomija ċkejkna li setgħet iżżommhom libri fil-klikek mingħajr il-ħtieġa ta’ impjieg uffiċċjali. Dawn sabu mezz kif ikabbru jew jinnegozjaw il-prodotti ‘naturali’ tal-cannabis. Għalhekk naqra naqra, beda jiżdied minn taħt, il-bejgħ tal-ħaxixa.

Sandanittant, fuq l-imwejjed tal-Kafè Imperjal iċċirkulaw bosta kotba u pubblikazzjonijiet, xi wħud minnhom niftakar kienu mis-SKS bħall-‘Lejn is-sema bid-daħka’ ta’ Dwardu Ellul, ‘Ulied in-nanna Venut fl-Amerka’ ta’ Ġwann Mamo, oħrajn bħall-poeżiji ‘Għeruq mill-ħajja ta’ Kuljum’ ta’ Ġanni Chircop, ‘Fil-Parlament ma jikbrux fjuri’ ta’ Oliver Friġġieri kif ukoll il-magażin xellugi ta’ kull xahar ‘Il-Ħsieb’ u l-gazzetti satiriċi bħall-‘Mhux fl-interess tal-Poplu’ u ‘Ix-Xewka II’ u oħrajn. Imma l-interess ta’ xi wħud kien issa iffokat fuq attività partikulari, dik tat-tbermiċ il-joints u fejn fil-pajjiż kien hemm żgħażagħ tilgħin fuq il-palk soċjali u jesponu fehmthom u jikkontribwixxu għat-tisħiħ tal-ġustizzja soċjali, nies miċ-ċirku Bertu Funtana kienu qed jinħbew fil-katakombi, jrewwħu ‘l-inċens’ qares lejn l-ispirtu mejjet li xi darba kien ħieles.

Minkejja li xi wħud ippruvaw jigglorifikaw dawn ir-ritwali u jagħtuhom dimensjoni naturalistika, il-fatt kien li t-teħid eċċessiv tal-ħaxixa u sustanzi oħra, ġabu bidla totali fiċ-ċirku li beda jiddekadixxi ruħu b’rata mgħaġġla u d-daqq u t-tbaħrit fuq il-funtana tat-Tritoni kienu issa eku fil-bogħod u t-tpenġijiet fuq il-pitazzi u d-diskussjonijiet fl-imperial caffe kienu qed jisfumaw fix-xejn.

Il-YMCA fetħet il-bibien tagħha għall-għajnuna u l-ħidma soċjali. Xi peruna li tkeċċiet mid-dahar, oħra li kellha taħrab mid-dar għax kienet qed tkun abbużata jew xi ħadd li ma kellux għaxja ta’ lejla, dawn bdew isibu refuġju fil-YMCA. Għal dawn il-każi ħafna minnhom b’talba urġenti, reġgħet xirfet fuq xi mejda tal-ħanut ta’ Bertu, it-tajpiera u s-segretarja tal-YMCA tittajpja xi ittra lil Caritas jew lil xi dipartiment tal-gvern biex forsi tinqala’ xi grazzja.

Wara ftit taż-żmien, mal-ħaxixa bdiet tindiehes seħbitha l-eroina u l-kokaina, lsd u koċċ imbarazz ieħor iddestinat biex jaħxu l-intern tal-konsumaturi tagħhom kif ukoll biex ikomplu jiġġeneraw dik id-daqsxejn ta’ ekonomija taħtnija li issa saret essenzjali biex tgħajjex lil dawk li ddeċidew li jibbażaw ħajjithom fuq il-teħid ta’ dawn is-sustanzi. Min hu midħla tax-xena tad-drogi jinduna li dan ir-rakkont tiegħi huwa simplistiku għaliex fil-verità it-teħid tas-sustanzi illegali huwa kompless. Kumplessa hija wkoll id-dinamika tal-gruppi għaliex dawn ikunu effettwati minn diversi fatturi madwarhom. Biss fl-opinjoni fqira tiegħi inħoss li d-dekadenza taċ-ċirku ġiet propju mill-idolizzar tal-ħaxixa u tas-sustanzi bħala tiftixa biex wieħed jiskopri lilu nnifsu.

Fl-1986, Jeff li konna nsibuh bħala n-Niki Lawda nstab mejjet f’appartament tas-Sliema wara li xi organu intern fallielu. Ma ġenbu sabulu sustanzi illegali u djarju li fih ssemma’ l-Imperial Caffè u xi nies oħra li ffrekwentaw hemmhekk. F’tebqa t’għajn l-iskwadra tal-vizzji daħħlet għalarrieda fl-Imperial Caffè u għamlet tfittxija. Fuq stil kif kienu jsiru l-affarijiet dak iż-żmien, il-pulizija ppruvaw jimplikaw lil Bertu billi żellqu xi biċċa fidda bil-ħaxixa wara l-bar. Kull min jaf lil Bertu, jasal biex jemmen kollox dwaru minbarra din. 48 siegħa fiċ-ċella, interrogazzjoni u sfurzar biex tkun iffirmata stqarrija. Bertu rribatta bil-qawwa kollha u saħaq fuq l-innoċenza tiegħu. Jumejn wara Bertu kien lura fl-Kafè Imperjal, illiberat. Dan l-episodju poġġa l-Imperial fil-lista s-sewda tal-pulizija u minn dakinhar il-quddiem ħafna tgerrxu u damu biex resqu fuq il-għatba ta’ dak il-ħanut li darba kien it-tieni dar tagħhom. Imma meta ġew lura, sabu nies ġodda li ma kinux jafuhom.

Fl-1987 inbidel il-gvern u bdiet ġenerazzjoni ġdida għand Bertu, il-kult tar-rock ma kienx għadu qawwi u l-YMCA minflok gigs u ‘roklejlaż’ bdiet tagħmel it-tournaments tal-football u tal-pool. Ħafna min-nies taċ-ċirku Bertu funtana kienu issa sabu posthom x’imkien ieħor, min jaħdem u min siefer. Kien għad baqa’ xi ftit li kultant jmorru jittawwlu naq’a biex isaqsu x’sar minn dak jew mill-ieħor, forsi b’nostalġija jew b’kurżità. Fuq l-uċuh tan-nies li issa kont issib għand Bertu, kont tilmaħ bixra ġdida, bixra differenti ħafna minn dik tal-imħarbtin rockers ta’ dari. Imma meta l-kliem kien jaqa’ fuq iż-żminijiet tal-ġenn u t-tbaħrit, tad-daqq u l-inbid u tè u l-MaltaSajf, id Bertu kienet tiftaħ kexxun u minnu toħroġ dawk il-pitazzi u l-istrixxikli li darba rrakkontaw ġrajjiet ta’ nies bi spirtu xewwiel u li issa l-era tagħhom m’għadiex iżjed.

................................

2005-08-03T09:34:00.000-07:00

Iktar mill-istrixxikli ĊBF

KOKO FLASH : Dan l-istrixxiklu tpenġa kollu kemm hu fuq l-imwejjed tal-Imperial Caffè. Bħalu kienu jitpenġew oħrajn li konna insejħulhom KOKO LIVE.

Collage tal-qoxra

p4

p13

p14

p15

p16

p19 riklam

p34 Il-profezija ta' Ġuża tal-Girgenti

p35 Il-profezija ta' Ġuża tal-Girgenti

p36 Il-profezija ta' Ġuża tal-Girgenti

Iċ-Ċirku Bertu Funtana 10

2005-08-01T05:34:00.000-07:00

Mill-istrixxikli taċ-Ċirku Bertu Funtana, sensiela KOKO.

KOKO nru11 tal-Mangi. p35 mill-istorja ta' Keltandras, b'riklam sarkastiku tal-MaltaSajf.

KOKO nru11 tal-Mangi. p34 mill-istorja ta' Keltandras

KOKO nru11 tal-Mangi. p33 mill-istorja ta' Keltandras

KOKO nru11 tal-Mangi. p32 mill-istorja ta' Keltandras, pjaneta li tixbaħ lil tagħna u li fiha kien hemm il-konflitti bejn l-Andras (aljeni telepatiċi imma ġellieda) kontra l-Klett li kienu aljeni primittivi u barbari mill-muntanji tal-għasel. Meta l-klett ikunu se jinvadu l-art ta’ l-Andras dawn jibgħatulhom immaġni ta’ Jim Morrison telepatikament biex iġegħluhom jirrealizzaw li kienu primittivi u b’hekk irtiraw l-invażjoni. Sadanittant, żewġ Lirjani fuq vettura spazzjali fil-forma ta’ pinna jeħilsu lil pjaneta mużikali mill-oppressjoni gravitazzjonali. Filwaqt li wieħed mil-Lirjani jkun kannibalizzat mill-Klett u l-ieħor jaħrab u jerġa’ jirriproduċi ruħu. L-istorja tagħlaq b’astronawta li jintilef fl-ispazzju biex ikun salvat minn bieb li hekk kif jgħaddi minnu isib ruħu fi żmien id-dinożawri.

KOKO Nru 9 tal-Mangi. p30 innutaw il-kapsula tal-ispeed tiġri bħala simbolu taż-żmien dejjem għaddej.

KOKO Nru 9 tal-Mangi. P28

KOKO Nru 9 tal-Mangi. P28 dwar ir-rivoluzzjoni Franċiża.

KOKO Nru 9 tal-Mangi. P23 Stoney & Man.

KOKO Nru 7 (tal-Mangi) li jittratta l-istorja tad-dinja. P24 dwar l-Eġizzjani.

KOKO Nru 7 li jittratta l-istorja tad-dinja. P16 dwar l-iskoperta tan-nar.

Il-qoxra tal-kassett PROPHECY li ktibna u rrekordjajna jiena u Alex. L-istorja tittratta dwar profezija li kellha iġġib traġedja umana fil-lvant nofsani.

Kartellun ta' waħda mil-ljieli rock li konna nsejħulhom ROKLEJLAŻ.

Il-Bar tal-Imperial Caffè.

Iċ-Ċirku Bertu Funtana 10

Verigoud KOKO

Bħal ma jiġri f’kull festa wara li jgħaddi kollox, jinħass ċertu vojt. Id-diskors fuq il-MaltSajf qabad jitrewwah f’kull bar jew rokna fejn jintefgħu ir-rockers u sar ir-rakkont ewlieni f’ħafna ċrieki tar-rockers ġejjin minn bnadi differenti ta’ Malta. Kull min kien jidħol għand Bertu kien jibda jgħid kemm kien kunċert ta’ lostja u x’buzz tal-madonna kien hemm. Ir-rikjesti biex nerġgħu nagħmlu ieħor kien diġa bdew ġejjin għal fuqna bil-gzuz, iktar mill-ittri tal-P.O.Box Għaxra (programm popolari fuq ir-radju ta’ dak iż-żmien.)

Aħna u nerfgħu l-apparat u nżarmaw kollox wara l-festival, ħadna magħna l-fdal tal-minerali tal-bar, il-kampjiet u l-kostumi karnivaleski li konna iddubbajna biex nużawhom għall-ispettaklu tal-festival. Imbagħad mill-għada ġew jieħdu l-containers li l-kirja tagħhom ġiet tiswa mas-seba' mitt lira, somma konsiderevoli għal 22 sena ilu. Bl-arja f’Ta Qali battala għalli kienet, issa stajna nibdew inħossu fejn laqatna u jekk kienx ħiereġ id-demm minn x’imkien. Il-‘Woodstock’ Malti kien laħaq il-quċċata f’dik li hi atmosfera libra ta’ kunċerti rock f’Malta u baqa’ fil-memorja ta’ ħafna nies għal bosta snin. Imma sfortunatament, il-MaltaSajf falla drastikament fl-organizzazzjoni u fil-publiċità biex iwettaq il-programm kollu li kellu imfassal u biex jilħaq lill-pubbliku varju mixtieq.

Finazjarment, il-MaltaSajf kien fjask kollossali. Id-donazzjonijiet għall-għaqdiet filantropiċi ma nġabrux u l-bar li kien ingħata b’offerta lill-privat ma għamilx qliegħ biżżejjed biex itaffi l-ispejjeż tal-kunċert. Ma nafx jekk il-kumitat proviżorju li ħa ħsieb l-organizzazzjoni tal-festival, teknikament kienx responsabbli quddiem il-liġi għad-defiċit qawwi li ġarrab il-MaltaSajf. Però Bertu li kien il-mutur tal-istess organizzazzjoni, affronta l-problema waħdu b’kuraġġ ta’ sur, u sab ruħu kif alla riedu...imsallab. Huwa ngħata mandat ta’ impediment ta’ partenza mill-qorti, li jfisser li kien ipprojbit li jsiefer jew iħalli l-pajjiż għal kwalunkwe raġuni. Il-kumpaniji ewlenin tax-xorb minerali f’Malta, waqfu jfornu l-ħanut tiegħu (l-imperial Caffè) mil-luminati u l-cocajiet sakemm jitħallas id-dejn. U biex jissammar l-aħħar musmar tat-tislib li sab ruħu fih Bertu, huwa baqa’ jirċievi diversi ittri bl-avukat mingħand il-kumpaniji li taw servizz fil-MaltaSajf, b’theddid ta’ proċeduri fil-qorti jekk ma jingħatawx il-ħlasijiet dovuti lilhom.

Imma ljun bħal Bertu diffiċċli tkissirlu l-moral u minkejja din is-sitwazzjoni prekarja, il-Kafè Imperjal baqa’ għaddej bl-istess ritmu anzi wara l-MaltaSajf żied fil-popolarità. L-għażla tal-prodotti fil-ħanut irriduċiet ruħha xi ftit, per eżempju kien hemm għażla waħda biss ta’ xarba minerali bl-isem ta’ Verigoud li kienet tinbigħ b’diversi togħmiet u kuluri differenti. Din kienet kunsinna li nxtrat minn fabbrika fiż-Żejtun, bi prezz imraħħas għall-festival MaltaSajf u għalhekk kienet l-unika soluzzjoni biex Bertu jifdi xi ftit mid-dejn li kellu pendenti. Min dak iż-żmien kien imdorri jixrob il-coca u l-luminati l-oħra kummerċjali u ma kienx jiggosta t-togħma tal-Verigoud, kellu bilfors jaqleb għat-tè jew għall-kafè għas-sentejn sħaħ li kien imiss. Dik kienet l-għażla. Jew il-Verigoud jew it-tè, inkella fittex ħanut ieħor. F’dik l-era politika meta l-għażliet kienu minimi u jekk trid rumblett karti biex timsaħ sormok bih ma’ kontx titfixkel quddiem xi tletin prodott differenti, kienet allura faċli li ċċedi gostik biex tgawdi l-kumpanija ta’ sħabek fl-Imperial Kafè. Imbagħad, wara kollox min kien iduq it-tè ta’ Bertu kien isir aditt għalih.

Il-YMCA imbarkat fuq attivitajiet għal ġbir ta’ fondi sabiex tibda tintrafa’ mill-ħofra finanzjarja li waqgħet fiha. Għalhekk bdew isiru gigs fiċ-Ċentru tal-YMCA u aktar tard fis-Sala Scouts tal-Belt. Il-YMCA sadanittant kienet ħatret kumitat ġdid u bdiet tirranka fl-organizzazzjoni u l-attivitajiet.

F’dawk iż-żmienijiet ta’ furur wara l-MaltaSajf, l-attività taċ-ċirku Bert Funtana baqgħet tikkoeżisti f’paripassu ma’ dik tal-YMCA. L-istrixxikli KOKO u s-super eroj kienu baqgħu jinħadmu minn żmien għal ieħor u xi tbaħrita fuq il-funtana jew fiċ-ċimiterju ma kinitx tonqos. Xi kassett ġie irrekodjat l-hawn u ‘l hemm ukoll. L-istrixxikli u l-kassetti kienu milqugħin u mistennijin fil-Kafè Imperjal ta’ Bertu anki issa li kien hemm ħafna iktar uċuh ġodda deħlin u ħerġin. L-istrixxikli kienu jiġġeneraw interess partikulari għaliex bosta kienet togħġobhom l-idea li titpenġa karikatura tagħhom kif ukoll li jaraw u jiddieħku b’karikaturi ta’ ħaddieħor. Dan kollu kien issir fuq is-sensiela Super Heroes li fl-istorja tagħhom dejjem jingħażel xi viljakk li ħsiebu dejjem biex jisraq ir-riċetta sigrieta tat-tè ta’ Bertu għal raġunijiet ta’ għana u glorja, filwaqt li l-grupp ta’ eroj, jippruvaw isalvaw it-teżor imperjali, li ovvjament kien it-tè.

Wieħed mill-istrixxiku ta’ dawn is-super eroj kien l-istrixxiklu epiku bl-isem ta’ ‘Il-Qawma u l-Waqgħa tal-Imperu Bertjan’ fejn fih kien jinkludi karikatura ta’ kważi kull persuna li dak iż-żmien kienet tiffrekwenta l-Imperial Caffè. F’dan l-istrixxiku kien hemm referenzi veri għat-taqbid tal-poter fit-tmexxija tal-organizzazzjoni, li kienu żviluppaw matul is-snin wara l-MaltaSajf. L-istrixxklu jirrakkonta kif il-Wisq Qalbenin (super eroj) inqasmu f’din il-konfoffa għall-akkwist tal-Imperu u li eventwalment ġabet straġi totali meta l-palazz Imperjali (l-Imperial Caffè) ikkrolla fuq kuħadd. Dan l-istrixxiklu (li insilef lil xi ħadd u qatt ma rritornah), kien qed jantiċipa l-isfaxxar taċ-ċirku Bertu Funtana in vista tal-ġrajjiet u l-konflitti organizzattivi li kienu qed iseħħu f’dawk il-waqtiet.

Fl-andament tal-istrixxikli KOKO, li kienet is-sensiela miftuħa għal kull tema, kien hemm żvilupp interessanti u din kienet il-kontribuzzjoni tal-Mangi. Il-Mangi żviluppa stil ta’ narrativa li kienet taqbel ħafna mad-diskors u l-mentalita’ tan-nies taċ-ċirku u ma qagħadx juża lingwaġġ merfugħ mill-Marvel comics jew mit-2000AD. L-istrixxikli tiegħu kienu jinkludu ġrajjiet mill-istorja tad-dinja u introduċa karattri intonati mal-personalitijiet fil-grupp tagħna, bħal Stoney & Man, Buzz id-Dubbiena u l-iSpeed li kienet kapsula li dejjem tiġri minn żmien għal ieħor waqt li tkun irrakkontata l-istorja tad-dinja sa mill-ħolqien tagħha. Dan kollu naturalment b’laqta umoristika u b’intervalli li jdaħħlu fihom karattri veri min-nies taċ-ċirku. Il-Mangi bħala qarrej entużjast, dak li kien jikkonsma mill-kotba kien jinterpretah b’passjoni fit-tpenġija, ħaġa li tat lill-istrixxikli taċ-ċirku Bertu Funtana (dejjem fil-kuntest sottokulturali tal-produzzjoni tagħhom) iktar valur politiku fil-kontenut, firxa aktar wiesgħa lejn il-viżjoni dinjija, kif ukoll sfida għall-parruċċan tal-Imperial Caffè biex jaħseb.

Subkonxjament, forsi kienet xewqa tagħna li dawn il-kontribuzzjonijiet fil-faqar kollu tagħhom, mhux biss inisslu tbissima jew ikomplu jsaħħu l-identità taċ-ċirku, imma wkoll li jiġġeneraw iktar diskussjonijiet waqt is-soċjalizzar tagħna fl-Imperial Caffè. Dan kien żmien eċitanti. Bis-‘suċċess’ tal-MaltaSajf, bil-formazzjoni l-ġdida tal-YMCA, gigs u rocknights ‘l hawn u ‘l hemm id-dinamika taċ-ċirku kienet fl-aqwa tagħha.

tkompli imma t-tmiem qed joqrob.

............................................

Iċ-Ċirku Bertu Funtana 9

2005-07-29T08:40:00.000-07:00

Iċ-Ċirku Bertu Funtana 9

Fuq skala nazzjonali

Wistin Abela l-ministru tal-finanzji kien daħħal id-drawwa matul il-leġislatura ‘soċjalista’, li jlaqqam il-budget b’xi isem li jidhirlu adatt. Ma niftakarx jekk dik is-sena kienetx is-sena tal-budget tal-qawsalla jew tas-sikkar taċ-ċintorin. Fi żgur kien, li x-xogħol fil-ħanut ta’ Bertu żdied bil-qawwi. It-tè u l-kafè kienu qed jinbigħu bil-glalen u l-birra u l-minerali kienu wkoll żiedu r-ritmu fil-konsum. Il-flus li l-YMCA ġabret mit-tesserament ma damux ma taru fi spejjeż għall-preparazzjoni tal-MaltaSajf bħal per eżempju, inviloppi, bolli, letterheads, fotokopji, u elf oġġett konessi mal-kartolerija, flus għal petrol biex jitqassmu l-ittri għal ġbir mill-fabbriki u telefonati eċċ eċċ. Id-donazzjonijiet ma bdewx ġejjin bl-eluf u għalhekk il-kexxun tal-flus ta’ l-Imperial Caffè eventwalment beda jissussidja lill-YMCA fl-ispejjeż tagħha hekk kif il-karus ċkejken illi kellha, itteħidlu l-aħħar ċenteżmu.

Tar-Rockfest fl-AST Tignè ma ħadux gost bil-biċċa kollha tal-MaltaSajf. Rawha theddida diretta fuq il-kunċert tagħhom u ma tantx urew entużjażmu biex jgħaddulna l-lista tal-baned rok tagħhom sabiex nikkuntattjawhom, anzi jekk niftakar sewwa, id-diriġenti tal-AST ipprojbixxew lil dawk il-baned imseħbin, biex ma jipparteċipawx fil-MaltaSajf tal-YMCA. Bħall-buffura riħ, il-kelma li se jsir kunċert kbir xterdet mar-rockers u l-baned rok u kull min kellu kitarra, base, amplifier, u drum kit, u xi isem stravanganti, beda jikkorda biex jieħu sehem fil-kunċert.

L-idea oriġinali tal-MaltaSajf kienet li tkun maratona ta’ attivitajiet li jalteraw bejn attivitajiet sportivi filgħodu u l-mużika folk u rok filgħaxija. Kellu jkun hemm wirjiet bil-muturi u bir-roti kif ukoll wirjiet tal-arti marzjali. Kienet allokata wkoll arja għall-ikkampjar biex min ried seta’ jorqod hemm ukoll. Id-dħul kien bla ħlas u anki minn ried jiġi bil-karozza seta jagħmel dan, speċi ta’ drive in and see the show stil amerikan. Il-MaltaSajf kellu jsir f’Ta’ Qali u jdum tliet ijiem in fila mis-26, sat-28 ta’ Awissu 1983. Matul l-avveniment kellu jsir ġbir awtorizzat li mbagħad kellu jmur b’riżq tliet għaqdiet filantropiċi fosthom il-Community Chest Fund.

Nassigurakom li hemm bosta x’wieħed jirrakkonta fuq l-andament u l-intriċċi li kellu dan il-festival, imma dik storja oħra li forsi xi darba tkun irrakkontata wkoll. F’dawn il-bloggati jien aktar ser naċċentwa fuq l-involvimenti diretti u indiretti taċ-ċirku Bertu Funtana kif ukoll l-impatt li ħalla dan fuq l-istess ċirku.

L-attivta’ tal-YMCA kienet issa iffokata kompletament fuq il-MaltaSajf. Ix-xogħol fuq iċ-ċentru l-ġdid kien tlesta imma għal raġunijiet ta’ prattiċità u aċċessibbiltà l-Imperial Caffè kien rebaħ preferenza bħala uffiċċju u kif għidt qabel kien issa beda jservi bħala l-kwartieri ġenerali tal-organizzazzjoni tal-MaltaSajf. Bir-riżenja imposta fuq l-ewwel kumitat, iċ-ċirku Bertu Funtana kien esperjenza l-ewwel taqbida għal poter fi ħdanu bejn l-istess nies li s-soltu kienu jafdaw lil xulxin u li kienu jgħixu mingħajr il-ħtieġa tal-konfrontazzjoni. It-togħma morra li ħalliet din l-esperjenza gerrxet lil xi wħud u filwaqt li kien hemm min qatt ma ġie lura, oħrajn reġgħu integraw.

L-ucuh familjari tal-imħarbtin ħbieb bdew jisfumaw ma’ oħrajn ġodda li ma’ kienux rockers, hippies, rudeboys jew punks. Kienu nies li aħna konna ngħidulhom straight jiġifieri li jgħixu ħajjithom fuq il-mudell tipiku u sterjotipat tas-soċjeta. Kienu ftit l-individwi straight li ngwalawha magħna forsi għax skoprew xi gosti minn tagħhom li kienu kompatibbli ma’ tagħna bħall per eżempju l-mużika u s-smoke. Din tal-aħħar kienet dejjem iktar qed issir ‘sagramentali’ fi ħdan iċ-ċirku u x’aktarx bdiet titqies bħala l-element ewlieni li kien jiddefinixxi l-persuna jekk tkunx straight jew le. L-uniċi nies li kienu jitqiesu bħala theddida għall-grupp u għalhekk mistmerra, kienu 'tal-biċċa' jiġfieri l-pulizija u r-ranki l-oħra ekwivalenti tagħhom.

Mingħajr ma l-organizzazzjoni tal-MaltaSajf ittendiet kienu bdew jiġġeneraw diversi attivitajiet taħtnijiet u li kien se jkollhom impatt fuq ir-reputazzjoni tal-festival u tal-gruppi konnessi miegħu. Il-MaltaSajf kien se jsir f’waħda mill-aktar arji kbar u bierħa li għandna f’Malta u l-idea tal-Woodstock fejn iż-żgħażagħ kienu se jinġabru flimkien ‘il bogħod mill-għajnejn sorveljanti tas-soċjetà, ħajret lil ħafna biex ifittxu jagħmlu provisti sostanzjali ta’ ħaxixa u spirti biex iservuhom għat-tliet ijiem sħaħ. Min-naħa l-oħra l-organizzaturi tal-MaltaSajf kienu qed jippromwovu l-festival bħala avvenimnent għall-familja kollha, għalhekk dawk li kien bi ħsiebhom jixxalaw ma kienux qed jantiċipaw il-preżenza tal-pulizija fl-arja ta’ Ta’ Qali.

Xi ġimgħa wara li sar ir-Rockfest f’Tignè, l-eżodu tar-rockers beda l-mixja mentali u spiritwali tiegħu lejn il-wesgħa enormi f’Ta’ Qali. Il-preparament kienu diġa bdew u l-palk kbir tal-MaltaSajf li kien jikkonsisti fi tnax il-container tal-għoxrin pied, kien diġa f’postu. Ma’ kull jum illi għadda, żdied l-apparat u x-xenarju tal-palk. Bdew is-sound checks u kien hemm diversi żgħażagħ li kienu diġa bdew iżuru l-arja u xi wħud ukoll kienu qed jorqdu hemm. Il-ġurnata tal-ftuħ waslet u l-festival beda bil-ħoss uniku tal-kitarra u l-ħarmonika ta’ Grimaud. Il-mużika ssawbet bħal balzmu jew żbruffat bħal vulkan mill-ispeakers Bose u l-udjenza wieġbet bit-tisfir u t-tixjir tal-idejn.

F’dik il-wesgħa bil-ħaxix niexef, l-atmosfera kienet utopika. Imdawrin f’dak l-ispazju apert, kien hemm ġemgħa sabiħa ta’ żgħażagħ il-biċċa l-kbira mixħutin fl-art, min qoqoċċa ‘l hemm min qaqoċċa ‘l hawn ipejpu u jixorbu u jisimgħu id-daqq ta’ fuq il-palk. Il-Mirage, l-iStratkast, id-Dendroid u ħafna oħrajn bl-intervalli minn Toni Grimaud u xi oħrajn solisti, ilkoll daqqew sakemm l-urieżaq fis-siġar qatgħu qalbhom li għad xi darba jsemmgħu leħinhom u l-joints tqassmu minn id għal oħra fil-folla u nħarqu sakemm in-nemus waqa’ stordut. Matul il-lejl, qtajja’ nies imxerdin fuq il-ħaxix, xi wħud reqdin fis-sleeping bags jew fil-kampijiet u oħrajn baqgħu imqajmin kważi l-lejl kollu, b’xi kitarra f’idejhom jew meqrudin żibel jpaċpċu u jreddnu It’s a brand new day ta’ Toni Grimaud. B’xi ftit muturi pparkjati fil-wesgħa u xi karozzi li ġew u telqu, il-lejl kien kalm u l-urieżaq u n-nemus reġgħu ħadu r-renju tagħhom f’idejhom.

Xi wħud minna taċ-ċirku, li issa konna kkonsmati kompletament fl-organizzazzjoni tal-YMCA, ma kellniex iż-żmien ingawdu l-atmosfera li kien hemm. Bejn il-kordinazzjoni tal-baned u s-solisti, bejn is-sigurta’ tal-post u bejn il-ġbir tal-flus u l-problemi kollha li jinqalgħu waqt l-attività, il-ħin għosfrilna u kien baqa’ biss il-lejl biex induqu mill-fdal ta’ tliet ijiem memorabbli.

Il-ħolma li xi darba inkunu parti minn avveniment kbir li l-prinċipji tiegħu jixhdu l-ħajja libra u mużikali tagħna, issa konna wettaqnieha. Il-MaltaSajf kien riflessjoni tat-tbaħrit u l-ispontanjetà tagħna fuq skala nazzjonali. Il-funtana tat-Tritoni saret il-palk bil-containers, iċ-caċċir u r-ritwalijiet bl-inbid u s-smoke fiċ-ċimiterju u l-postijiet l-oħra issa saru l-wesgħa tal-ħaxix, u l-ħajja vagabonda tagħna ta’ tixwil u rqad barra konna issa, finalment, offrejnieha wkoll lil kull rocker Malti, hemmhekk f’Ta’ Qali, fil-MaltaSajf.

Tkompli.

..............................

2005-07-26T08:24:00.000-07:00

Tqalliba mill-pitazzi

Fl-Imperial Caffè f'lejla xitwija.

Tħarbixa fuq in-note pad

Il-lirika tal-kanzunetta Il-Qanfud fuq il-kassett IL-ĦAJT.
Din inkitbet fiċ-ċimiterhu stess fejn irrikordjajna.

Graveyard Lilly. Lirika ta' Alex Mifsud li kien irrekordja
kassetti sħiħ bil-kanzunetti tiegħu. Bħalu kienu għamlu oħrajn
li rrekordjaw kassett individwali biex jinsilef u jinstema' min-nies
taċ-ċirku.

Kopja tal-ktieb tal-poeżija ta' Carmel Attard li jien xtrajt mingħandu
b'75ċ meta ġie għand Bertu l-ewwel darba.

Poeżija ta' Carmel li ħarbex dak il-ħin stess għand Bertu fuq il-ktieb
li jien xtrajt mingħandu.

Poeżija li kien qed jikkoreġi għand Bertu.

Disinn arkitettoniku Bulqam. Biċ-ċajt għand Bertu konna qbadna diskussjoni biex nibdew moviment ġdid tal-arti f'Malta. Waqt li bejn is-serjetà u biex nibilgħuh f'sormna, iddiskutejna l-kunċett ta' kif wieħed għandu jħares lejn l-intern maqlub għall-estern u it-ta' fuq imniżżel taħt u viċi versa. Dan bħala punto di vista li wieħed dejjem għandu jħares lejn l-oġġettiv u s-suġġettiv bil-maqlub ta' kif jidhru. Għalhekk BULQAM.

Imbaghad kien hemm il-BÙLA li kien moviment ieħor iffantasizzat minna, li kellu l-iskop li juru l-ħajja libra bħala u l-emozzjonijiet f'susspenzjoni taż-żmien. Dawn id-diskussjonijiet oriġinaw bħal mogħdija ta' żmien minn Pierre Portelli u Mario Magri l-Bauhaus waqt li kienu f'burdata ta' tpaċpiċ u żufjett.

Għajn ta' Bùla. Wiċċ Bùla (bil-qatra) u taħżiż ieħor.

Iffestiġġar għand Bertu. L-okkażjoni meta Bertu rebaħ il-Golden Teabag Award.

Davie Jones fuq il-pitazz tal-graffitti mis-Sid innifsu.

Iktar graffitti fuq il-pitazzi.
Il-Pitazzi bil-graffitti oriġinaw minn xi individwi li kienu jġorru magħhom skartafaċċ biex jipprattikaw id-disinn. Joseph Bouè Buscemi LeBrum (magħruf minn kulħadd bħala l-LeBrun) kien studja l-arti fl-iskola tal-arti u l-artiġjanat it-Tarġa Gap. Il-Lebrun kien fost dawk li kultant miegħu kien iġib l-isketch book.

Skizzi tal-figura nuda. LeBrun

Il-Mangi kien ukoll akkanit tal-pinna li aktar tard żviluppa stil inimitabbli fl-istrixxikli KOKO.

Revoloutionary Mind ta' Pawlu Azzopardi

L-istqarrijiet antikristi tal-Lebrun li bosta drabi qanqlu diskussjonijiet sħan.

Iċ-Ċirku Bertu Funtana 8

2005-07-25T09:08:00.000-07:00

Pitazz bil-graffitti

L-Imperial Caffè

Iċ-Ċirku Bertu Funtana 8

Ħolma tal-ġenn.

Il-Ċirku Bertu Funtana kien qed jitħawwar u jitħawwad ġmielu. Il-gajijiet li ġew u ndehsu man-nikleu taċ-ċirku bdew iżidu fil-frekwenza u xi wħud minnhom saru ukoll parti integrali mill-grupp. L-interazzjonijiet u l-interrelazzjonijiet bejn il-gajijiet u l-individwi naturalment żdiedu u kkomplikaw ruħom. Il-korteġġar u l-gosti personali saru jiddeterminaw l-attivita’ ta’ xi individwi li ġieli għażlu jmorru għal rashom. Imma wara kollox il-formazzjoni taċ-Ċirku Bertu Funtana issawret b’mod naturali fuq dan l-ispirtu ħieles. Bħal kull attività f’xi ċentru parrokkjali għaż-żgħażagħ, kien hemm ċerta vibrazzjoni ta’ emozzjonijiet u imġieba li hi karatterista maż-żgħażagħ. L-unika differenza kienet li ma’ kellniex il-kappillan iħuf ma’ saqajna. Pero l-affarijiet kienu qegħdin jnbidlu.

Il-kumitat il-ġdid bi Fra Ġorg fuq quddiemnett iżomm l-istandard ta’ direttur spiritwali, beda x-xogħol fuq il-post fejn kellna nibdew niltaqgħu il-YMCA il-ġdida. Fi Triq il-Merkanti, Nru. 41 fir-raba’ sular, bdiet il-manutenzjoni tal-post li kien ilu magħluq għal xi snin. Kull minn seta’ ta daqqa t’id. Min ibajjad, min iħalleb is-saqaf, minn jiżbogħ it-travi u min iqandel l-għamara li ma kienetx faċli biex ittellagħha dawk id-99 tarġa għal hemm fuq. Il-veduta irreżistibbli mill-kamra prinċipali kienet dik tal-port il-kbir. Ftit minuti tħares lejn dik il-wesgħa baħar imdawwra bis-swar tal-kottonera u tħossok ispirat u rilassat.

Fil-fratemp, għand Bertu fil-Kafè Imperjal ukoll l-attivita’ żdiedet. Minbarra ċ-ċekċik tat-tazzi tat-tè jew tal-birra, l-imħarbtin li saru midħla tal-post kienu jinvolvu ruħhom f’xi diskussjoni dwar l-aħħar aħbar fix-xena politika, fuq il-knisja u l-anti klerikaliżmu, fuq jekk l-era tal-punk kienetx spiċċat u indifnet, fuq il-lirika tar-rok vis a vis il-kawżi fid-dinja, fuq Mintoff u Fenech Adami u fuq Thatcher u l-gwerra tal-falklands eċċ eċċ. Xi pitazz vojt kont dejjem tarah idur minn id għal oħra fuq l-imwejjed bil-wiċċ tar-rħam. Dan kien mezz prattiku u effettiv għalina biex niktbu l-graffitti tagħna u kienet drawwa li min jiġi għand Bertu jagħti titwila lil dan il-pitazzi li kien idum idur xi ġimgħa fuq l-imwejjed. Il-pitazz kien iservi ta’ minbar fejn fuqu l-individwu jperreċ fehtmu taħt il-forma ta’ frażi jew simbolu skond it-twemmin tiegħu. Mhux darba u tnejn it-taħżiż fuq il-pitazz serva biex qajjem xi argument. Kien hemm ukoll mumenti fejn dawn il-pitazzi issawru fi strixxikli li konna insejħulhom KOKO live jew KOKO flash.

Filwaqt li l-kav. Gużè Galea kien ikun bil-qiegħda jixrob tazza kafè u jitkellem ma’ xi ħabib tiegħu dwar l-aħħar tiftixa fl-arkivji tal-Bibljoteka nazzjonali, kienet tqum xi disskussjoni taħraq fuq in-naħa l-oħra tal-ħanut dwar l-użu ta’ l-armamenti nukleari jew jekk il-knisja għandiex tindaħal fuq il-kondojiet. L-għajjat kien iżid u l-klieb ta’ Bertu (li ġieli kien hemm tlieta minnhom), jibdew jinbħu u bħat-talk shows tal-lum, Bertu kien ikollu jidħol b’xi buffunata biex jikkalma l-irjus sħan.

“ Hawnhekk il-Kafè Imperjali fi triq il-merkanti ma’ triq il-briganti, tiġi biex tibla’ wieħed Imperjali jonkella tmur faċċata u tibla’ wieħed Mondjali” Dawn kienu battuti komiċi ta’ Bertu biex iżomm l-umoriżmu ħaj u jtaffi mis-serjeta’ tal-kustjonijiet li jinqalgħu fil-ħanut. Kellu għexur minnhom merfugħin fil-komma u kien joħroġhom jew biex jitfi n-nar tal-argument jew biex iħoll is-silġ tal-infamiljarità. Kien jgħidhom lil klijent ġodda jew lil parruċċani irrispettivament mill-klassi jew status tagħhom, għalkemm kien dejjem isib il-mument xieraq mingħajr ma’ joffendi. Il-kariżma ta’ Bertu kienet is-sigriet tas-suċċess tal-Imperial Caffè u kull bniedem ta’ kull eta’ minn kulinkwa sfera soċjali kien jidħol għand Bertu imqar biex jixtri pakkett sigaretti u bit-trattament li jaqla’ mingħand Bertu, ibqa’ żgur li kien jerġa jigi jixtri darb’oħra.

Dak iż-żmien l-aljenazzjoni tat-TV kienet qed tirranka ġmielha. Diversi toksijiet żgħar madwar Malta kienu ilhom li bdew it-triq tan-niżla u kienu qed ikampaw bil-filmijiet ta’ Pierrino u Edwich Fenech. Id-daqqa tal-mannara ħaduha meta bdew ixandru l-istazzjonijiet sqallin li b’biċċa booster mal-erjal kont taqbadahom sew u għalhekk, minkejja li f’Malta kellna biss it-television iswed u abjad, wara nofs il-lejl, klandestinament beda jaqleb għall-blu. Bertu għal raġunijiet differenti minn dawn, tħajjar jistalla t-televiżjoni fil-ħanut tiegħu u allura dan kompla jżid ma’ l-istorbju fil-Imperial Caffè.

Lejla minnhom għal ħabta ta’ Marzu ‘83 jidhirli ftit qabel jew ftit wara r-Rock Mass, waqt li konna miġburin fil-ħanut għand Bertu, fuq it-televiżjoni bdew ixandru il-famus kunċert tal-1969 WOODSTOCK. Kulħadd waqaf milli kien qed jgħid jew jagħmel u ċċassajna lejn dat-televiżur se jaqa’ biċċiet, bi stampa monokroma u fjakka u bil-volum itextex. Imma widnejna kibru xiber. B’devozzjoni kbira smajna ‘l Joan Baez, lil Crosby, Stills, Nash & Young, lil Ten Years After, eċċ eċċ. Maħkunin b’dawk ix-xeni ta’ nies hippies u mużika bdiet ħierġa litanija ta’ espressjonijiet minn fommna miftuħ waqt li jarmi d-duħħan tas-sigarretti.. “Far out man!” “tal-ostja ras!” “il-lalla x’buzz!” eċċ eċċ. Woodstock kienet il-ġenna tal-art, il-ħolma li joħlom kull min kien jgħix il-ħajja tagħna. Kif kellna nitwieldu daqs tant snin wara u daqstant eluf ta’ mili ‘l-bogħod?

Ma niftakarx min kien li ssuġġerixxa li nagħmlu kunċert bħal dak imma naf żgur li moħħ Bertu xegħel daqs bozza tal-mija u malajr beda jwebbilna bl-idea. Il-kumitat il-ġdid kien kompost minn membri tal-affari tagħhom u ma nistax ngħid li kellhom xi tendenza megalomanjaka fir-rigward tal-attivitajiet li kienu jorganizzaw. L-idea tal-kunċert stil Woodstock għoġbithom imma ittendew bir-responsabbiltà kbira finanzjarja li kien se jġorr fuqu dan il-kunċert. Huma raw li biċċa YMCA maltija li għada f’infanzja tagħha u b’xi erbgħin lira biss taħt rasha, ma kienet se tkun qatt kapaċi tidħol għal kunċert ġgantest ta’ tliet ijiem, bl-entratura gratis? Il-kumitat ma riedx jidħol għal din ir-responsabbilta’ enormi mingħajr garanzija ta’ sponsor qawwi li kien lest jippompja l-liri. Għalhekk irriffjutaw. Imma Bertu kien determinat li jwettaq din il-ħolma u saret pressjoni biex il-kumitat tal-YMCA (li kien ilu fit-tmexxija ftit ġimgħat biss) jirreżenja. Malajr ifforma kumitat proviżorju biex jorganizza din il-verżjoni maltija tal-Woodstock. Il-kunċert ingħata l-isem ta’ MALTASAJF u kellu jsir f’Awissu ta’ dik l-istess sena (1983). Il-ġirja sal-barkun. Kien għad fadal biss ħames xhur u l-Imperial Caffè f’tebqa t’għajn, ittrasforma ruħu f’uffiċċju u kwartieri. Nies jittajpjaw l-ittri lill-ministeri għall-permessi, u ittri biex l-attivita tkun sponsorizzata. Nies deħlin u ħerġin bid-donazzjonijiet mill-fabbriki. Telefon iċempel bis-segretarji tal-ministri fuq il-linja, u rappreżentanti tal-baned rok mix-xena lokali bdew ġejjin biex jindagaw fuq l-attività. Kull filgħaxija, il-kumitat proviżorju MALTASAJF kien jitla’ minn bieb ċkejken fil-ġenb tal-ħanut għal fuq fejn qabel kien hemm il-pastizzar u hemm Bertu, bħal xi Dun Mikiel Xerri u sħabu miġburin fis-satra tal-lejl, kien imexxi l-laqgħa u flimkien konna nippjanaw id-dettalji kollha ta’ dan il-festival maratona li sa dak iż-żmien kien għadu qatt ma sar bħalu f’pajjiżna.

2005-07-22T09:50:00.000-07:00

Mill-istrixxiklu KOKO tal-Mangi p15
Mill-istrixxiklu KOKO tal-Mangi p14
Mill-istrixxiklu KOKO tal-Mangi p13
Mill-istrixxiklu KOKO tal-Mangi p12

Ic-Cirku Bertu Funtana 7

2005-07-21T02:55:00.000-07:00

Il-kassett li rrekordjana fiċ-ċimiterju
Il-qoxra tal-kassett IL-ĦAJT li jikkritika lill-bniedem fuq id-diviżjoni li qed joħloq bejnu u bejn in-natura. Dan ġie rrekorjat filgħodu qalb is-siġar u l-veġitazzjoni selvaġġa taċ-ċimiterju abbandunat.
Il-kassett taż-żewġ serati fuq it-tarġiet ta' Santa Barbara. L-ewwel lejla fl-1982 tinkludi lill-Ħawħa u it-tieni lejla tinkludi lil Mr Jones u l-ħuh, żewġ Ġermaniżi li kienu qed jivvjaġġaw u waqfu għal xi jiem Malta. Huma nzertaw għaddejjin minn strada rjali u komplew magħna bid-daqq u l-kanzunetti tagħhom. L-isem li tajna l-kassett bil-Ġermaniż imkisser jindika li dik il-lejla konna mkeċċijin minn fuq it-taraġ mill-kuntistabbli 'Ejjaimxiċċaqlaq' kif fil-fatt jinstema fuq l-istess recording.
Fuq iċ-ċint.
Imkejjen sagri.

Iċ-ċint ta’ putirjal kien iservi fil-biċċa l-kbira bħala post fejn konna niltaqgħu peress li kien l-ewwel art meta wieħed jiżbarka minfuq tal-linja. Fuq iċ-ċint u madwaru kienu jigu diversi żgħażagħ imħarbtin minn kull rokna ta’ Malta u kien punt ta’ referenza għan-nies taċ-ċirku Bertu Funtana biex jisimgħu l-ewwel aħbarijiet jew fejn qiegħed it-tali, x’se nħawdu llum u fejn se nintefgħu il-lejla. Fuq iċ-ċint konna nitħalltu ma’ rockers oħrajn li ma nafuhomx u jekk il-karattru jikklikkja ma’ tagħna, naqra naqra jiskopru d-dinamiċità tal-grupp u jintlaqagħu b’id miftuħa. Iċ-ċirku Bertu Funtana ma’ kellux mexxejja dikjarati jew awtokratiċi u r-regoli applikati kienu biss dawk tas-selezzjoni naturali mingħajr ibbullijar. Per eżempju kien hemm ċerti individwi li l-kwalitajiet vjolenti tagħhom ma sabux appoġġ fil-grupp. Oħrajn li kienu jiddettaw u jridu li tgħaddi tagħhom sabu ħajt ma’ wiċċhom u eventwalment dabbru rashom.

Ir-Roj tal-gabbana l-ħamra ta’ fejn iċ-ċint (li kien fula maqsuma ma’ Buddy Holly), kellu salib oħxon bina. Il-gaj tagħna, ġuvintur u tfajliet bla sura kif konna nkunu libsin, x’aktarx li konna ngerxulu n-nies u nnaqsulu l-bejgħa bin-nofs. L-inbid ma konniex nixtruh minn għandu għax kien iġib biss ta’ Coleiro u aħjar daqqa ta’ kantun fuq moħħok milli ssofri l-effett ta’ dan l-alkohol li ma kienx denju jissejjaħ inbid. Tiskanta anki meta tgħix bl-għakkarija tagħżel l-aħjar. B’xi pakkett Twistees jew xi pasta tal-4ċ minn dawk ir-roża li kultant konna nixtru mingħandu, ma kienx se jimxi ‘l quddiem fin-negozju. Meta kien ikun hemm aħna fuq iċ-ċint, it-twejqa li kellu fuq dik in-naħa biex iservi lin-nies, rari kienet tara klijenti. Li ma kienx għaż-Żejża bar (il-gabbana tal-ħalib) fuq ix-xellug tiegħu, x’aktarx li ma kienx idawwar lira biex jgħix hu u jmantni ‘l-familtu.

Dan mhux għax konna xi nies ta’ qattgħni għalkemm kif semmejt qabel, kont tinzerta xi tnejn minn San Ġiljan li ġlieda kienu jikluha. Kont tarahom jixxenjaw kif tellgħu sa Tas-Sliema biex jifqgħu li xi Rockabillies (Teddy boys) tal-Ħamrun u kif ġabuhom kapuljat u lanqas wieħed li hu wieħed bin-nokklu m’għaddiha lixxa.

Jekk dawn kienu biss rakkonti irreċtati b’deskrizzjonijiet ta’ dmija u snien itiru u li forsi żarżru f’widnejn kull min kien għaddej minn hemm dak il-ħin, id-drama vera kienet għada se tibda. Hekk kif jasal is-Sid minn Ħal Safi, jaqbeż minfuq tal-linja u jeħodha bil-ġirja sa fejn iċ-ċint u f’qamsa waħda jtir għal wara ċ-ċint u jibqa’ nieżel għal isfel f’dak l-għoli kollu tal-foss ta’ Bieb il-Belt, b’dik it-twerziqa ddisprata li titfi għax-xejn. “Madonna!” In-nies li nzertaw jaraw dix-xena jibjadu bil-qatgħa, iċċassati quddiem iċ-ċint, imwaħxin kif żagħżugħ hekk teneru itemm ħajtu b’dal-mod ikrah f’suwiċidju. Pawsa li tiffiżalek demmek, imbagħad...imbagħad tidher id minn wara ċ-ċint tiggranfa u oħra tiġġebbed biex tilħaq ix-xquq, imbaghad ras u tqanziħa ta’ bniedem jissara biex jitla’ ma’ ħajt. U s-Sid jitfaċċa jixxabbat minn wara ċ-ċint u b’sieq wara oħra jmiss l-art quddiem koċċ nies miblugħin b’dak li raw. U sakemm tmurilhom id-dexgħa, bil-mod il-mod jirrealizzaw li waqgħu vittma ta’ ċajta goffa u mixgħufin ikompli għal xogħlhom. Id-dramm jispiċċa u aħna nfaqqgħu id-daħq u nogħxew. Is-Sid kollu mbissem u kuntent bir-riżultat li rnexxielu jillandja tajjeb fuq il-ħoġor moħbi wara ċ-ċint u li b’suċċess irnexxielu wkoll jaqta’ xi għaxar snin minn ħajjet dawk li tahom il-qatgħa. Ir-Roj tal-gabbana, isfar mewt irodd is-slaleb u jgħajjarna mġienen u jgħid lis-Sid li alla ħabbu li ma baqax nieżel għal isfel.

Minkejja li kważi kulħadd kien issa ittesserat mal-YMCA, il-funtana u l-postijiet partikulari taghna kienu għadhom jiġbduna lejhom bħal kalamita. Hemmhekk komplejna bit-tbaħrit tagħna bħaċ-ċuqlara tal-imgħoddi li kienu jżejnu t-toroq bil-għana u d-daqq. Trubaturi li ta’ żaqqhom f’fommhom iperrċu l-emozzjonijiet tagħhom fil-beraħ tal-pjazez u t-toroq. Bid-differenza kbira li lilna ħadd ma kien jiggustana u japplawdina. Forsi konna aktar nixbħu l-vagabondi mistħerrħin mis-soċjetà. Imma din kienet il-ħajja li fittixna. Mingħajr pretenzjonijiet u mingħajr pika, daqqejna fit-toroq. Bosta minnha u ninkludi lili nnifsi, tgħallimna l-kitarra mit-triq. Wieħed juri lill-ieħor x’jaf u ħallatna u qsamna flimkien l-esperjenzi tal-kordi fuq t-tastiera tal-kitarra. Dan ma jfissirx li sirna xi Jimmy Page jew Richie Blackmore. Kien hemm minn kien kapaċi iktar minn ħaddieħor imma jien ma niftakarx għira u pika li żammitna milli nesprimu ruħna liberament. U lanqas ma dħalna f’kompetizzjoni diretta ma’ klikka jew oħra. L-iskop f’dan l-istadju żagħżugħ ta’ ħajjitna ma kienx li nelevaw ruħna għal xi kategorija kolta imma kien propju li ngħixu il-mument f’dawk iċ-ċirkostanzi li ntasabna fihom. Inkonxjament konna nafu li sibna ruħna hemm f’dak il-post, ma’ dawk in-nies, f’dak iż-żmien u li tipprova kemm tipprova toħolqu ma jirnexxilhek qatt.

Il-kitarra ma hedietx mill-daqq fuq il-funtana tat-Tritoni. Fuq it-taraġ tal-knisja ta’ Santa Barbara fi Triq ir-Repubblika konna wkoll ninġabru indoqqu. Hemmhekk irrekordjana żewġ serati memrabbli li ġbarnihom f’kassett wieħed. Armati b’zewġ kitarri, ħarmonika, filfloppi u dak li ġie għal idejna, għaddejna l-lejla straight sal-bajd (b’xi eċċezzjonijiet) imma ibbażżjati bil-mużika u l-kant. Toni l-Ħawħa kien Rastaman, iffissat fuq Bob Marley. Il-Ħawħa kien wieħed mill-eċċezzjonijiet li semmejt għax xi naqra tlaħliħa Marsala ddur ġo moħħu kien ikollu. Bit-tappijiet tas-sufra fil-but tal-ġakketta tal-ġins biex iżomm amment ta’ kemm-il flixkun xorob matul il-ġurnata. Mhux għax kien jimportah wisq. Il-Ħawħa kien spettaklu waħdu, tih it-tappijiet tas-sufra fil-but, akkumpanjament tal-kitarra u udjenza u erħilu jaqsam lil kulħadd bid-daħq. Jekk tieqaf il-kitarra kien jintefa jtaptap idejh ma’ koxxtu u b’ħalqu jdoqqlok xi melodija bħall-Popcorn jew il-High Chaporal u jimita il-ħsejjes tal-blalen tat-table tennis. Fuq it-taraġ ta’ Santa Barbara filgħaxijiet fit-tard kienu jgħaddu minn quddiemna dawk li jkunu għadhom kif ħarġu miċ-Ċinema tal-Embassy, l-Ambassador, il-Ġawhra u l-Ġojjell. Paragunat ma’ xi film ta’ Hollywood, f’għajnejhom, id-divertiment tagħna kien jidher fjakk u medjokri. Kif tista’ tqabbel lil Ħawħa ma’ Clint Eastwood!

Kellna post ieħor li fih konna ninġabru għat-tbaħrit tagħna. Iċ-Ċimiterju abbandunat taħt Beltissebħ. Qalb l-oqbra u l-lapidi legligna u pejjipna fis-satra tal-ħitan għoljin u s-siġar t’hemm isfel, u kemm-il darba kkontemplajna fuq il-passaġġ bejn il-ħajja u l-mewt. Ir-ritwal tat-tipjip tal-ħaxixa flimkien mad-daqq, id-diskors taħt l-ilsien u x-xorb tal-għenba magħsura kien joħloq atmosfera spirtwali u jgħaqqadha f’ċelebrazzjoni tal-ħajja u tal-kummunjoni tagħna. Fiċ-ċimiterju irrekordjajna żewġ tapes. Wieħed li semmejnieh il-Ħajt fejn fih nikkritikaw lill-bniedem li jqis ruħu superejuri għall-ħolqien kollu tad-dinja u fejn bl-attitudni egositika tiegħu u l-istil modern tal-ħajja li qed jikkrea, qed jibni ħajt bejnu u bejn l-annimali u l-istess natura li żżommu ħaj. It-tieni kassett huwa sensiela ta’ kanzunetti spontanji u oħrajn magħrufin man-nies taċ-ċirku Bertu Funtana, xi wħud minnhom f’tentattiv biex inqajjmu l-mejtin (allegorikament, għall-ħajjin li qishom mejtin).

Tkompli

.............................

2005-07-20T01:05:00.000-07:00

Ħdejn il-kappella ta' Tignè kien hemm bar li bdew jintefgħu xi rockers u bikers. F'Tignè bdiet attivita' ikkordinata mill-Assoċjazzjoni Sportiva Tignè fejn kienu allokati l-eks kwartieri tas-suldati Ingliżi, lil gruppi u għaqdiet għal użu kulturali u sportiv. Il-kappella stess aktar tard intużat bħala lok għall-avvenimenti ta' din ix-xorta.

Ic-Cirku Bertu Funtana 6

2005-07-19T09:36:00.000-07:00

Fl-Ombra tal-organizzazzjoni.

Il-posponiment tal-ispirtu żagħżugħ ma kienx jgħodd għal kulħadd. Il-kbir kien għadu ġej. Fl-aħħar tas-70ijiet l-industrija tal-mużika rok speċjalment dik Ingliża, ħalliet l-atar tagħha fuq dawn il-gżejjer u l-invoga tal-gruppi Led Zeppelin, Deep Purple, Queen u ruxxmata iktar flimkien mal-punk rock tas-Sex Pistols, Stranglers, the Clash u oħrajn bdew jixterdu qishom l-imxija tal-influwenza. Diffatti bdew isiru d-distinzjonijiet bejn ir-rockers awtentiċi u l-dawk posers. L-awtentiċi kienu kienu dawk li bħall-erwieħ mitlufa kienu jiġġerrew mat-toroq libsin ġins inkallat, buz bil-pett mikul u ġakketta tal-ġild imqabra. Dawn kienu jafu x’inhi l-vera mużika u jafu jiddefinixxu bejn andament rittmiku u riffijiet ripettittivi. Il-posers kienu dawk libsin l-aħħar flokk tal-Iron Maiden, nodfa tazza u mqaxxrin puliti u li filgħodu jaħdmulek il-fabbrika u filgħaxija jintefgħu bil-walkman f’widnejhom u bil-liri fil-but jixorbu l-Coca. Għira forsi? Jista’ jkun imma li kien żgur hu li r-rokers bdew jiżdiedu.

Bdew isir l-ewwel kunċerti fl-1982. Valdacry, Fusion u ieħor li insejt ismu ghamlu kunċert flimkien, jekk niftakar sew, l-Orpheum il-Gżira. Warajhom Stratkast fl-istess post. Kunċerti żgħar fl-Tignè minn diversi gruppi rock u punk. Imbagħad ir-Rockfest li ta’ spinta ‘l quddiem lix-xena tal-baned rok maltin. Ir-Rifffs bdew jagħtu kunċerti u xi gig ‘l hawn u ‘l hemm u ġennew bosta punks u rudeboys warajhom bit-Too Pushy Mamma, imbaghad wara d-Dance Music for the 80s depression. Bil-mod il-mod ir-rockers bdew isibu l-irkejjen partikulari tagħhom prefferibbilment fejn ikun hemm xi jubebox bil-mużika preferita. Bdew jiffurmaw klikek f’postijiet different, it-Torri Bar Tignè u l-ieħor fejn kienet il-guardroom l-antika tal-Ingliżi ħdejn il-kappella ta’ Tignè. Ħal Qormi u r-Rabat bdew ukoll ikollhom ir-roqgħa tagħhom. Bdew isiru xi rock nights f’diversi postijiet madwar Malta.

Din l-isplużjoni ta’ mużika qawwija u ribellża flimkien mal-valuru differenti li bdiet iġġib magħha, bdiet togħrok għajn l-awtoritajiet. Il-massa li titħarrek dejjem tinkwieta lin-nies tal-poter. Diġa semmejna l-Tignè u l-AST u għalkemm wieħed jista’ jara l-pożittiv ta’ dan, min-naħa l-oħra ma nistgħux ma nxommux strateġija ta’ kontroll li taħt l-umbrella tal-organizzazzjoni tibda tagħti d-direzzjoni hi u tliġġem lil dawk li jkun sejrin barra l-linja. L-awtoritajiet tal-knisja wkoll tħajru jitfgħu ix-xbiek biex jaghmlu s-sajda tagħhom. Fl-1983 saret l-ewwel Rock Mass bil-għan li tressaq li dawn iż-żgħażagħ devjanti lejn is-sagramenti u l-preċetti tal-knisja. Id-dell taħt din l-umbrella ‘qaddisa’ inħass ristrett u strinġenti wisq għall-ispirtu ħieles ta’ rockers. L-attivita’ fil-forma ta’ quddiesa rok li saret Santa Tereża Birkirakara, kellha rispons fenominali. Il-knisja kienet imballata bir-rockers ghalkemm il-KDŻ li organizzata rat kif għamlet u kaxxret magħha kull moviment u għaqda reliġjuża li sabu minn Malta kollha. L-attrazzjoni għar-rockers dakinhar pero, kienet il-mużika u l-grupp Stratkast. L-atmosfera fil-biċċa l-kbira kienet profana b’xi joint idur minn taħt, bl-agħajt u t-tpaċpiċ u b’xi rokan imdamdam bl-inbid, jistrieħ minn qasma bewl mal-konfessinarju. Xi wħud minna taċ-Ċirku Bertu Funtana konna involuti f’din ir-Rock Mass u ħdimna mill-qrib mal-KDŻ. L-influwenza reliġjuża ma naħsibx li ħalliet l-effett mixtieq mill-knisja għallanqas, mhux daqshekk malajr. Dan għax xi snin wara smajt li kien hemm xi rockers li daħħlu f’movimenti reliġjużi u li l-quddisiet rok, ghalkemm mhux bil-kobor tal-ewwel waħda xorta baqgħu isiru. Allura nista’ ngħid li s-sajda ta’ KDŻ qabdet ukoll xi ħut fix-xibka.

L-ombra tal-organizzazzjoni bdiet riesqa wkoll fuq in-nies taċ-Ċirku Bertu Funtana. B’dawk il gzuz ta’ rockers deħlin u ħerġin fil-Kafè Imperajal, Bertu li kien membru attiv fil-YMCA tas-70ijiet beda jħajjarhom biex jiffurmaw kumitat u jmexxu l-YMCA il-ġdida. Qabda rockers mhux la kemm taqbad u tliġġimhom u ssuqhom fejn trid. Bdejna ntellgħu u n-niżlu din l-idea. Bertu b’makkerija ta’ xitan kien jaf kif għandu jdawwarna. Issikka minn hawn u ffitta minn hemm, wegħedna post fejn niltaqgħu u norganizzaw l-affarijiet tagħna u anki fejn indoqqu kellu jipprovdilna. Fil-bard ta’ Jannar kif tista’ tirrifjuta saqaf fuq rasek u bir-riedni f’idejna wkoll...it-tentazzjoni għelbitna u aċċettajna bil-kundizzjoni li nsibu isem ieħor għalina minflok YMCA. Bertu żamm iebes u fl-aħħar għaddiet tiegħu u issa sibna ruħna taħt umbrella ġdida bl-isem ta' YMCA. Fra Ġorġ li kien introdott minn xi żgħażagħ taċ-ċirku sab ruħu f’dan il-kumitat il-ġdid. Iddikjara lilu nnifsu Direttur Spirtwali u saret elezzjoni u nħatru l-ewwel membri tal-kumitat.

Iċ-Ċirku Bertu Funtana kien għadu mtajjar, jixxewwel mar-riħ tal-mużika u l-ideali tal-ħajja libra. Bil-mod il-mod u mingħajr ma ndunajna bdejna nersqu lejn il-formalita’ u ir-regolamentazzjoni. Ħassejna li taħt l-umbrella tal-organizzazzjoni stajna nwettqu dak li ħlomna u li b’hekk stajna nħallu l-marka tagħna fis-soċjeta.

Fuq il-mejda ta’ Bertu fl-Imperial Caffe, mat-tazzi tat-tè, issa kien hemm it-tajpiera u warajha tfjala tittajpja l-ismijiet tal-membri l-ġodda tal-YMCA.

tkompli..............................

Ic-Cirku Bertu Funtana 5

2005-07-18T09:08:00.000-07:00

La Boem

Ghal hafna minna il-mewt ta’ Pawlu l-Lennon kienet dexgha mhux hazin. Ippruvajna niftakruh u nfakkruh b’xi poezija li wahhalna mal-frigg ta’ Bertu jew billi dahhalnieh fi strixxiklu bi storja stil Trevor Zahra, imma z-zmien inessi u l-hajja tkompli. Wara kollox bosta minnha ridnieha tal-horox u tal-imharbtin. Kollna bwiez u ggieget tal-gild, ginsijiet imqattghin, labar u msielet imdendlin, ridna naffrontaw l-esperjenzi kiefra tal-hajja b’kuragg u bid-dinjitha ta’ rockers li konna.

Dan l-istil ta’ hajja li ghazilna ma kienx kompatibbli mal-normi socjali u ghalhekk barra l-hars ikrah li konna naqilghu min-nies 'normali', mhux darba jew tnejn gejna imkeccija l-barra minn xi diskoteka jew anki mit-triq stess minn xi pulizija fejn kien jarana migburin f’ammont ikbar minn numru li tistipula l-ligi. Ghal xi whud minnha li l-gins u l-buz kien parti integrali mill-gisem (u sa anki konna norqdu bihom jew naqbzu nghumu bihom b’kollox), kienet ovvjament difficli li nsibu nahdmu u ndawru xi haga tal-flus. Il-gurnata kollha konna nghadduha b’hamsin centezmu, 35c minnhom ghas-sigarretti u 10c minnhom Twistees u te u l-bqija ghal tal-linja. Biex nixtru flixkun inbid Lacryma Vitis ghal filghaxija konna naghmlu gabra bejnietna mic-centezmi li jifdillna. U dinja kienet kollha taghna. Kien hemm minn kellu l-vizzju li jittallab ghal xi haga zejda imma din kienet l-eccezzjoni u u mhux in-norma. Fid-diskoteki fil-bicca l-kbira konna nidhlu b’xejn ghax nidhlu fl-ahhar siegha biex nirrokjaw jew jippowgowjaw ma’ xi diska rock jew punk. Alfie d-DJ kien il-qaddis taghna u jaqla’ l-grazzji ghax kulfejn kien ikun hemm hu, ahna konna nidhlu u nizfnu zgur.

Paceville dak iz-zmien kien ghadu vergni u innocenti b’xi erba’ barijiet imxerdin, imma ftit li xejn konna nersqu ‘l hemm. Fis-sajf konna nintefghu Bugibba s-Caesar’s u iktar ‘l quddiem fid-diskoteka tal-lukanda Riza. Wara li jaqleb nofsilejl Alfie kien jaqleb ghas-seher tal-muzika taghna. Bosta mir-residenti kienu jkun irtiraw jew marru jixorbu band’ohra u hawn konna nidhlu ahna libsin imcercrin u imdamdmin bil-Marsala, u hadd ma kien iwaqqafna sa xi s-satghejn u nofs ta’ bil-lejl meta kien jaghlaq id-disko. Tal-linja dawk il-hinijiet baj baj u hadd minna ma kellu imqar xi bicci karrakka li twassalna minn post ghal iehor. X’konna naghmlu? Norqdu hemm. Giela qbizna xi cint ghal go xi Court tat-turisti u rqadna fuq id-deck chairs tal-pool. Gieli rqadna fuq il-blat fejn il-bahar u gieli ma rqadna xejn. Ghamilna zmien pero, daqs zewgt isjuf infila, fejn ikkapparrajna flat, gebel u saqaf u hemm konna ninxtehtu norqdu fuq il-kartun biex ma nsirux bojod bit-trab. Gieli konna xi tuzzana reqdin gozz fuq xulxin u jekk xi hadd jaqbdu l-bewl u l-hara kien izejjen xi rokna bih. Filghodu imbaghad, bhal corma zombijiet nimxuha sa San Pawl ghal kafe u l-pastizzi, mbaghad nirkbu tal-linja ghall-Belt.

Dil-hajja anarkika u franka minn kull responsabbilta’ kienet tinzlilna helu elizir. Bil-kitarra daqqejna u ghannejna dwar il-holm u xewqat taghna. Ridna kieku nbiddlu d-dinja u naghmluha Boema, ‘l boghod mill-konflitti u l-korruzzjoni tal-politika. Il-funtana tat-Tritoni kienet niexfa qoxqox mill-ilma imma rajna fija l-funtana taz-zghozija li ma tieqaf tnixxi qatt il-sbuhija, il-muzika, il-passjoni u l-liberta’. Ir-realta pero, kienet differenti. Xi whud li kienu studjaw kellhom ghazliet difficlu quddiemhom. Ikomplux bl-istudju jew jidhlux fid-dinja tax-xoghol. Il-prospetti fil-pajjiz ma kienux daqshekk sbieh. Il-konflitti interni ghal xi whud kienu kbar. Issieltu bejn ix-xenqiet zaghzugha taghhom u l-kariera ghall-futur. L-adultezza kienet qed thabbat fuq il-bieb ta’ barra.

2005-07-18T01:58:00.000-07:00

Strixxiklu KOKO nru10 p9

2005-07-18T01:55:00.000-07:00

Strixxiklu KOKO nru10 p2

2005-07-18T01:53:00.000-07:00

Strixxiklu KOKO nru10 p7

2005-07-18T01:48:00.000-07:00

Strixxiklu KOKO nru10 p6

2005-07-18T01:46:00.000-07:00

Strixxiklu KOKO nru10 p5

2005-07-18T01:44:00.000-07:00

Strixxiklu KOKO nru10 p4

2005-07-18T01:42:00.000-07:00

Strixxiklu KOKO nru10 p3

2005-07-18T01:39:00.000-07:00

Strixxiklu KOKO nru10 p2

2005-07-14T10:00:00.000-07:00

L-istrixxiklu KOKO nru. 10 fejn jirrakkonta grajja li fiha jidher Pawlu l-Lennon bhala ruh tajba.

2005-07-14T09:57:00.000-07:00

Tigne' fuq wahda mill-kmamar fejn kienu jipprattikaw il-baned rok kif ukoll fejn kien hemm it-teatru ckejken ta' Ateatru fit-80ijiet.

2005-07-14T09:55:00.000-07:00

Ic-cint u putirjal.

2005-07-14T09:54:00.000-07:00

Il-funtana tat-tritoni minghajr il-plattin.